Νίκη Κεραμέως: Το «πράσινο φως» για ουσιαστική ενίσχυση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα άναψε ο πρωθυπουργός στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, η οποία μέσα από διμερή διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους, πρόκειται να προχωρήσει σε αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, που διέπουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Η Νίκη Κεραμέως, επιδιώκει στο πλαίσιο του διαρκούς διαλόγου με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΕΣΕΕ, ΓΣΕΒΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ), ένα κύκλο διαβουλεύσεων με τους εκπροσώπους τους.
Το στίγμα των κυβερνητικών προθέσεων, έδωσε η Νίκη Κεραμέως στην πρόσφατη συνάντηση στις 4 Ιουλίου με το προεδρείο της ΓΣΕΕ, κατά την οποία μίλησε για την ανάγκη να υπάρξει ένα νέο κοινωνικό σύμφωνο εργασίας και απηύθυνε κάλεσμα προς τους εκπροσώπους των εργαζομένων για διαρκή και εποικοδομητικό κοινωνικό διάλογο γύρω από όλα τα ανοιχτά ζητήματα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην προώθηση των διαπραγματεύσεων για την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας καθώς και στην ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τον καθορισμό επαρκών κατώτατων μισθών.
Οι θεσμικές αλλαγές στους μισθούς θα κινηθούν στο επίπεδο ενίσχυσης τόσο των κλαδικών, όσο και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, καθώς σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η υπουργός Εργασίας είναι κάθετα αντίθετη στην επαναφορά του προσδιορισμού του κατώτατου μισθού στους κοινωνικούς εταίρους, που αποτελεί πάγιο αίτημα τόσο της ΓΣΕΕ, όσο και των εργοδοτικών οργανώσεων.
Στη βάση αυτού του πλαισίου, οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό για το 2025 αναμένεται να κινηθούν στο 4,5% (3% πληθωρισμός+1% αύξηση της παραγωγικότητας +0,50% μείωση των ασφαλιστικών εισφορών). Έτσι, ο κατώτατος μισθός από τα 830 μεικτά, θα διαμορφωθεί 867,35 ευρώ και υπολείπονται 90 ευρώ για τη διετία 2026-27, προκειμένου να φτάσει στα 950 ευρώ, που αποτελεί κυβερνητική δέσμευση.
Η υπουργός Εργασίας, τόσο στις μονομερείς επαφές με τους εταίρους, όσο και στις διμερείς θα επιδιώξει την ενσωμάτωση της Οδηγίας της ΕΕ για την επάρκεια των κατώτατων μισθών, εντάσσοντάς την στις Ελληνικές ιδιαιτερότητες. Στόχος στην αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου είναι:
Η προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών
Η προώθηση επαρκών επιπέδων νόμιμων κατώτατων μισθών και
Η βελτίωση της πραγματικής πρόσβασης όλων των εργαζομένων στην προστασία με τη μορφή κατώτατου μισθού.
Οι αλλαγές θα κινούνται στην φιλοσοφία της οδηγίας που είναι η θέσπιση ενός πλαισίου για τον καθορισμό και την επικαιροποίηση των κατώτατων μισθών σύμφωνα με ένα σύνολο σαφών κριτηρίων. Ο κατώτατος μισθός θα επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά διετία (ή το αργότερο ανά τετραετία για τις χώρες που χρησιμοποιούν μηχανισμό αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής). Ωστόσο, η οδηγία δεν προβλέπει συγκεκριμένο επίπεδο κατώτατου μισθού το οποίο πρέπει να επιτύχουν τα κράτη-μέλη.
Να σημειωθεί ότι ο θεσμός των κλαδικών συμβάσεων εργασίας ατόνησε στη μνημονιακή περίοδο, όπου είχε καταργηθεί η υποχρεωτικότητα για τις κλαδικές και επικρατούσαν οι ατομικές συμβάσεις (συμφωνίες σε προσωπικό επίπεδο).
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι μόλις τέσσερις κλαδικές συμβάσεις εργασίας έχουν οι μικρομεσαίοι (Εστίαση, αρτοποιεία, Ηλεκτρολόγοι, εργαζόμενοι σε ανελκυστήρες). Σε κλαδικό επίπεδο δεν υπάρχουν συλλογικές διαπραγματεύσεις και όπου υφίστανται, σπάνια καταλήγουν σε Συμβάσεις. Ακόμη πιο δύσκολα, δε, οι προβλέψεις των εν λόγω συμβάσεων επεκτείνονται στο σύνολο των εργαζομένων και των επιχειρήσεων ενός κλάδου.
Αυτό συμβαίνει καθώς μια ΣΣΕ για να κηρυχτεί υποχρεωτική και να επεκταθεί σε κάθε μισθωτό (του αντίστοιχου κλάδου) θα πρέπει η Ομοσπονδία των εργαζομένων που τη συνομολογηθεί να αντιπροσωπεύει το 50% των μισθωτών και, από την άλλη πλευρά, ο Σύνδεσμος των επιχειρήσεων να απασχολεί επίσης τους μισούς εργαζόμενους. Ωστόσο, η συμμετοχή στα συνδικάτα, και λόγω πολλών μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, είναι αναιμική (σε μέσα επίπεδα κάτω του 25%), ενώ πολλές επιχειρήσεις αποφεύγουν την ένταξή τους στους αντίστοιχους εργοδοτικούς συνδέσμους ακριβώς για να μην υπακούουν (καταβάλουν) σε κλαδικούς-υψηλότερους μισθούς.
Να σημειωθεί ότι στη χώρα μας λόγω των μικρών επιχειρήσεων (οι 9 στις 10 επιχειρήσεις απασχολούν λιγότερους από 10 μισθωτούς) μόλις το 30% των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα καλύπτονται με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ). Έναντι 45% σε μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα και του στόχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 80% των μισθωτών να βρίσκονται υπό την κάλυψη ΣΣΕ
Μ.Η.Τ. 242183