Κληρονομιές: Τέλος στην πολυετή ταλαιπωρία των συγκληρονόμων – Θεσπίστηκε η διανομή περιουσίας με συμφωνία
Ιστορική αλλαγή στο ελληνικό Κληρονομικό Δίκαιο φέρνει η νέα ρύθμιση που επιτρέπει πλέον στους συγκληρονόμους να προχωρούν σε απευθείας διανομή της κληρονομικής περιουσίας μέσω συμφωνίας, χωρίς τις χρονοβόρες και πολυδάπανες διαδικασίες που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Η μεταρρύθμιση, που εντάσσεται στο νέο πλαίσιο αλλαγών του Κληρονομικού Δικαίου, χαρακτηρίζεται από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων ως «τομή» για την ελληνική οικογένεια και την ακίνητη περιουσία, καθώς επιτρέπει για πρώτη φορά τη διανομή περιουσιακών στοιχείων θανόντων μέσω συμβάσεων μεταξύ των κληρονόμων.
Η νέα διάταξη τροποποιεί το άρθρο 1883 του Αστικού Κώδικα και προβλέπει ότι η σύμβαση διανομής μεταξύ συγκληρονόμων θα ισχύει ταυτόχρονα και ως αποδοχή κληρονομιάς.
Τι αλλάζει στις κληρονομιές και στις αποδοχές
Μέχρι σήμερα, οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι ήταν υποχρεωμένοι να περνούν από διαδοχικές διαδικασίες αποδοχών, διανομών, ανταλλαγών, μεταγραφών και φορολογικών δηλώσεων, προκειμένου να αποφύγουν τον κατακερματισμό της περιουσίας σε εξ αδιαιρέτου ποσοστά.
Η νέα ρύθμιση δίνει πλέον τη δυνατότητα στους συγκληρονόμους να καταρτίζουν μία ενιαία συμβολαιογραφική σύμβαση διανομής, η οποία θα μεταγράφεται απευθείας στο Κτηματολόγιο ως αποδοχή κληρονομιάς και θα ανατρέχει στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται δραστικά η γραφειοκρατία και οι κληρονόμοι αποκτούν άμεσα πλήρη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που τους αναλογούν.
Η διάταξη θα τεθεί σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ θα μπορεί να εφαρμοστεί και σε παλαιότερους θανάτους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ασκηθεί αγωγή διανομής.
Οι πέντε βασικές προϋποθέσεις της νέας διαδικασίας
Το νέο καθεστώς προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της σύμβασης διανομής κληρονομιάς.
Η συμφωνία θα πρέπει υποχρεωτικά να καταρτίζεται με συμβολαιογραφική πράξη και να συμμετέχουν όλοι οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου συγκληρονόμοι.
Η σύμβαση μπορεί να αφορά είτε το σύνολο είτε μέρος της κληρονομικής περιουσίας και θα λειτουργεί παράλληλα ως πράξη αποδοχής για τα περιουσιακά στοιχεία που διανέμονται.
Παράλληλα, η ισχύς της θα ανατρέχει αναδρομικά στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο τόσο για τη διαχείριση των ακινήτων όσο και για τις φορολογικές υποχρεώσεις των κληρονόμων.
Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά εξομοίωση με τις γονικές παροχές
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων είχε προτείνει τη συγκεκριμένη ρύθμιση με επιστολές προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή για το Κληρονομικό Δίκαιο.
Η Ομοσπονδία χαιρέτισε τη θετική ανταπόκριση του Υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και του Υφυπουργού Γιάννης Μπούγας, υπογραμμίζοντας ότι η νέα ρύθμιση απαλλάσσει τους πολίτες από «αλλεπάλληλες διαδικαστικές συμπληγάδες» και πολυετή ταλαιπωρία.
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «ιστορική», τονίζοντας ότι εκσυγχρονίζει ουσιαστικά το Κληρονομικό Δίκαιο και περιορίζει την πολυδιάσπαση της ακίνητης περιουσίας.
Παράλληλα, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά η φορολόγηση των νέων κληρονομικών συμβάσεων να εξομοιωθεί με το καθεστώς γονικών παροχών και δωρεών, όπου ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, και όχι με το σημερινό πλαίσιο φορολόγησης κληρονομιών.
Διαβάστε επίσης: Διαθήκες: Όλες οι αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο
Μ.Η.Τ. 242183