Πολυτεχνείο: Η 17 Νοέμβρη έχει αφήσει το ανεξίτηλο σημάδι της στη σύγχρονη ιστορία για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, τη μεγάλη στιγμή της επιστροφής της Δημοκρατίας στη χώρα.
Ανεξίτηλο παραμένει και το αίμα με το οποίο βάφτηκε η σημαία που βγήκε από το Πολυτεχνείο τη μοιραία εκείνη νύχτα, πέρασε από τα χέρια πολλών και κατέληξε στους φοιτητές της ΠΑΣΠ (ΠΑΣΟΚ).
Ειδικότερα, κάθε επανάσταση, κάθε εξέγερση έχει τα δικά της σύμβολα. Η εξέγερση των φοιτητών ενάντια στη χούντα τον Νοέμβρη του 1973 στο Πολυτεχνείο, έχει το δικό της. Είναι η αιματοβαμμένη ελληνική σημαία που κάθε χρόνο μπαίνει στην κεφαλή της πορείας προς την πρεσβεία των ΗΠΑ.
Η σημαία – σύμβολο δεν βρίσκεται στα χέρια κάποιου οργάνου των φοιτητών. Βρίσκεται στα χέρια των φοιτητών της ΠΑΣΠ, της οργάνωσης που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ.
Πριν αναφερθούμε στον λόγο που το σύμβολο αυτό βρίσκεται στα χέρια της ΠΑΣΠ, ας κάνουμε μια μικρή ιστορική αναδρομή.
Η σημαία αυτή, λοιπόν, ήταν μια από τις πολλές ελληνικές σημαίες που είχαν κρεμάσει οι φοιτητές στα κάγκελα του Πολυτεχνείου τις ημέρες της εξέγερσης το 1973. Με την εισβολή του τανκ, πολλοί ήταν οι φοιτητές που τραυματίστηκαν. Το αίμα τους «έβαψε» το προαύλιο του ιστορικού ιδρύματος, τα τσακισμένα κάγκελα, τα ρούχα τους, τις σημαίες και οτιδήποτε άλλο. Είναι γνωστές, άλλωστε, οι μαρτυρίες αυτόπτων μαρτύρων που ανέφεραν πως την επόμενη ημέρα, αστυνομικοί με μάνικες προσπαθούσαν να καθαρίσουν τον χώρο από τα αίματα.
Από την «Βραδυνή» στα χέρια της ΠΑΣΠ
Άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν εκείνη την περίοδο, αποκάλυψαν ότι μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η σημαία πράγματι, για άγνωστο λόγο, πέρασε στα χέρια του ιδιοκτήτη της εφημερίδας «Βραδυνής», Τζώρτζη Αθανασιάδη, τα γραφεία της οποίας βρίσκονταν σε κοντινή απόσταση από το Πολυτεχνείο. Εκείνος την κράτησε για λίγο καιρό στο συρτάρι του και στη συνέχεια την έδωσε στην Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδος (ΕΦΕΕ), το ΚΣ της οποίας είχε μεταπολιτευτικά την ευθύνη της.
Ο Αθανασιάδης δεν αποκάλυψε ποτέ πώς την απέκτησε, όμως δίνοντάς την έκρινε πως η σημαία – σύμβολο πρέπει να έρθει στα χέρια των φοιτητών. Την επόμενη χρονιά, το 1975, ο Στέφανος Τζουμάκας, τότε γραμματέας της ΠΑΣΠ, ο Γιώργος Σταματάκης, εκπρόσωπος της ΠΚΣ και ο Χρύσανθος Λαζαρίδης, που τότε ήταν στο ΚΚΕ Εσωτερικού, ήταν οι πρώτοι που κράτησαν στην κεφαλή της πορείας τη σημαία και οδήγησαν χιλιάδες διαδηλωτές στην αμερικανική πρεσβεία. Την επόμενη χρονιά, το 1976, η σημαία περνά στα χέρια της άλλοτε κραταιάς ΠΑΣΠ, από την εποχή της προεδρίας του Χρήστου Παπουτσή.
Το 1980 η σημαία πέρασε στα χέρια του Φώτη Χατζημιχάλη, ο οποίος με τη σειρά του την παρέδωσε το 1982 στον Γιάννη Τσαμουργκέλη. Ο Γιάννης Τσαμουργκέλης θα έλεγε: «Όλα αυτά τα χρόνια τόλμησα μόνο μία φορά να την ξεδιπλώσω πάνω στο κρεβάτι μου για να ελέγξω μήπως και έχει φθορές από την υγρασία».
Από το 1982 η σημαία ξεκίνησε να φυλάσσεται στα σπίτια στελεχών της ΠΑΣΠ. Το 1987 ο Τσαμουργκέλης παρέδωσε τη σημαία στον Βασίλη Τόγια. Το 1996 η σημαία φυγαδεύεται μετά την πορεία. Τις τελευταίες δεκαετίες, το τελευταίο κορυφαίο όργανο του φοιτητικού κινήματος βρίσκεται σε αδράνεια, ενώ ανεπιτυχείς ήταν οι προσπάθειες να συγκροτηθεί σε σώμα και να εκλέξει νέο ΚΣ. Έτσι, τη σημαία μέχρι σήμερα την κρατούν μέλη και στελέχη της ΠΑΣΠ, με την υπόσχεση πως μόλις συγκροτηθεί το όργανο ξανά θα την επιστρέψουν.
Το τελετουργικό
Οι μύθοι που συνοδεύουν τη σημαία – σύμβολο πολλοί και οι ιστορίες για το «ταξίδι» της όλα αυτά τα χρόνια αλλά και σε ποιον -πρέπει- να ανήκει ακόμα περισσότεροι. Ωστόσο, αν κάτι παραμένει σταθερό όλα αυτά τα χρόνια είναι ένα άτυπο τελετουργικό που πραγματοποιείται σε κάθε πορεία που τιμά τη 17η Νοέμβρη.
Η σημαία εμφανίζεται μπροστά από την κεντρική πύλη του ΕΜΠ, λίγη ώρα αφότου έχει γίνει το προσκλητήριο νεκρών, στην οδό Πατησίων. Φωνάζουν δυνατά, «αδέλφια ζείτε εσείς μας οδηγείτε» ως ένδειξη φόρου τιμής σε εκείνους που έχασαν τη ζωή τους. Τραγουδούν τον εθνικό ύμνο και στη συνέχεια γραμματείς από τις σχολές που βρίσκονται στο λεκανοπέδιο, την τεντώνουν και την προστατεύουν.
Πίσω τους τα υπόλοιπα μέλη των οργανώσεων σχηματίζουν αλυσίδες και μόλις τραγουδήσουν το ριζίτικο τραγούδι «Πότε θα κάνει ξαστεριά» ξεκινούν την πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία. Εκεί οι φοιτητές που την κρατάνε δημιουργούν έναν τεχνητό συνωστισμό στη διάρκεια του οποίου η σημαία φυγαδεύεται και μπαίνει σε κάποια τσάντα.
Αμέσως μετά, οι φοιτητές της ΠΑΣΠ φεύγουν από το σημείο χωρίς κανείς από τους παρευρισκόμενους να ξέρει πού είναι η σημαία η οποία επανεμφανίζεται ακριβώς έναν χρόνο αργότερα για να πραγματοποιηθεί και πάλι το άτυπο τελετουργικό.
Μ.Η.Τ. 242183