Σενάρια για παράταση της επιδότησης στο diesel εξετάζει η κυβέρνηση. Πώς επηρεάζονται καύσιμα, μεταφορές και τιμές στην αγορά
Η εκτόξευση των τιμών ενέργειας επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο τα μέτρα στήριξης, με την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης να αναδεικνύεται σε βασικό «ανάχωμα» απέναντι στο νέο κύμα ακρίβειας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής έντασης και αβεβαιότητας, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει σοβαρά την παράταση του μέτρου, καθώς η αγορά δείχνει να δοκιμάζει εκ νέου τα όριά της.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν σταθερά πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, στον απόηχο της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των αναταράξεων στο Στενό του Ορμούζ, που λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Η άνοδος αυτή μεταφέρεται με ταχύτητα στις αντλίες, με την αμόλυβδη να επιστρέφει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές Μαρτίου, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Το «μαξιλάρι» των 20 λεπτών και η στρατηγική των στοχευμένων παρεμβάσεων
Σε αυτό το σκηνικό, η επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο στο diesel αποδεικνύεται κρίσιμη. Το μέτρο έχει ήδη λειτουργήσει ως «φρένο» στην άνοδο των τιμών, συγκρατώντας το κόστος κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο και περιορίζοντας τις αλυσιδωτές αυξήσεις στην αγορά.
Η αρχική εφαρμογή του μέτρου από την 1η Απριλίου συνοδεύτηκε από δημοσιονομικό κόστος περίπου 50 εκατ. ευρώ, ενώ η επέκταση για τον Μάιο ανέβασε τον λογαριασμό στα 55 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά του οδηγεί την κυβέρνηση να εξετάζει τη συνέχισή του, ακόμη και σε μηνιαία βάση, ανάλογα με τις εξελίξεις στο διεθνές ενεργειακό πεδίο.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, από τη θέση του και ως πρόεδρος του Eurogroup, άφησε σαφές στίγμα για τη φιλοσοφία των παρεμβάσεων. Όπως υπογράμμισε, το εύρος και η διάρκεια των μέτρων θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης, με στόχο παρεμβάσεις που θα είναι προσωρινές, στοχευμένες και δημοσιονομικά διαχειρίσιμες.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, η προοπτική ενός νέου Fuel Pass φαίνεται να απομακρύνεται, καθώς το οικονομικό επιτελείο δίνει προτεραιότητα σε παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα την τιμή στην αντλία.
Από την αντλία στο ράφι: Πώς το diesel καθορίζει τις τιμές σε όλη την αγορά
Η σημασία του πετρελαίου κίνησης υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος μετακίνησης των οδηγών. Πρόκειται για το βασικό καύσιμο της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς τροφοδοτεί τα φορτηγά που μεταφέρουν προϊόντα σε ολόκληρη τη χώρα. Η συγκράτηση της τιμής του λειτουργεί ως κρίσιμος μηχανισμός ανάσχεσης του πληθωρισμού, επηρεάζοντας άμεσα το τελικό κόστος στα ράφια.
Από τα τρόφιμα μέχρι τα καταναλωτικά αγαθά, το κόστος μεταφοράς αποτελεί βασικό συντελεστή τιμολόγησης. Κάθε αύξηση στο diesel μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στην τελική τιμή, δημιουργώντας ένα ντόμινο ανατιμήσεων. Αντίστροφα, η επιδότηση λειτουργεί ως «βαλβίδα εκτόνωσης» για την αγορά.
Παράλληλα, ο ρόλος του diesel είναι καθοριστικός και για επαγγελματικές δραστηριότητες. Τα ταξί, τα τουριστικά λεωφορεία και ένα μεγάλο μέρος των επαγγελματικών οχημάτων εξαρτώνται από αυτό, γεγονός που σημαίνει ότι η επιδότηση δεν αφορά μόνο τους οδηγούς, αλλά επηρεάζει συνολικά το κόστος υπηρεσιών και μετακινήσεων.
Η επόμενη περίοδος θα αποδειχθεί κρίσιμη. Η πορεία του πολέμου, η σταθερότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και η αντοχή των δημόσιων οικονομικών θα καθορίσουν τις αποφάσεις. Το βέβαιο είναι ότι το diesel έχει εξελιχθεί σε κεντρικό «μέτωπο» οικονομικής πολιτικής, με άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την αγορά.
Διαβάστε επίσης; Diesel και βενζίνη: «Φρένο» στις αυξήσεις στην Ελλάδα – 2η χαμηλότερη άνοδος στην Ευρωζώνη
Μ.Η.Τ. 242183