Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ συζητούν τη σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως 2028 – Μέτωπο για αμερικανικό LNG

Στο επίκεντρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ενέργειας σήμερα στο Λουξεμβούργο βρίσκεται η πρότασή της REPowerEU για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, με πλήρη απαγόρευση να τίθεται σε εφαρμογή έως την 1η Ιανουαρίου 2028. Η νομοθετική ρύθμιση καλύπτει τόσο αγωγούς όσο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), και προβλέπει εντατικοποίηση της παρακολούθησης και ιχνηλασιμότητας των ροών ενέργειας από τη Ρωσία.και η Σλοβακία έχουν ήδη εκφράσει αντιρρήσεις.

Γεωπολιτική & ενεργειακή διάσταση

Η πίεση προς την ΕΕ προέρχεται και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που ζητούν από το μπλοκ να επιταχύνει τη μετάβαση σε αμερικανικό LNG ως εναλλακτική στην ρωσική ενέργεια. Οι Βρυξέλλες, σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον, έχουν δεσμευτεί σε ενεργειακές συμφωνίες ύψους 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων τα επόμενα χρόνια.

Ταυτόχρονα, οι υπουργοί ενέργειας θα συζητήσουν τον ρόλο του εξηλεκτρισμού ως βασικού μοχλού της καθαρής μετάβασης, ενόψει της στρατηγικής που η Ε.Ε. αναμένεται να παρουσιάσει στις αρχές του 2026.

Τεχνικά σημεία και αντιδράσεις

Η πρόταση που συζητείται περιλαμβάνει απαιτήσεις για προ-έγκριση εισαγωγών ρωσικού αερίου, αυξημένη παρακολούθηση και υποβολή των συμβάσεων στα κράτη-μέλη.

Η ανακοίνωση της πρότασης ανοίγει δρόμο για ενιαία αγορά ενέργειας στην ΕΕ αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα για το ρυθμιστικό πλαίσιο, τις δυνατότητες μεταφοράς και αποθήκευσης ενέργειας, και τον τρόπο που θα ενισχυθεί η μεταβατική υποδομή. Το γεγονός ότι χώρες με υψηλότερη εξάρτηση από τη Ρωσία αντιδρούν, όπως για παράδειγμα η Ουγγαρία που υπερασπίζεται τα συμφέροντά της, υπογραμμίζει τις αντιφάσεις.

Επιπτώσεις για την Ελλάδα και για την Ε.Ε.

Η συμφωνία αναμένεται να φέρει κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου σταδιακά, περιορίζοντας σημαντικά τα έσοδα της Ρωσίας που χρησιμοποιούνται για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η Ελλάδα, ως χώρα-μέλος της Ε.Ε., βρίσκεται σε θέση στελέχωσης της ενεργειακής διασύνδεσης με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, και η χρησιμοποίησή της ως κόμβος LNG και μεταφοράς ενέργειας καθίσταται πιο κρίσιμη. Η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, η διασύνδεση με την αγορά της Ουκρανίας και η συμβολή στη διαδικασία απαλλαγής από τον «ενεργειακό δεσμό» με τη Ρωσία βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.

Προκλήσεις & χρονοδιάγραμμα

Η ρύθμιση προβλέπει πλήρη απαγόρευση έως 1ης Ιανουαρίου 2028. Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη υποβάλει πιο αυστηρό αίτημα, μεταφορά της απαγόρευσης σε 2026 ή 2027, δημιουργώντας έξτρα πίεση στο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Οι τεχνικές παράμετροι συμφωνίας αφορούν την προέγκριση των εισαγωγών, την διασφάλιση της παροχής κατά τη χειμερινή περίοδο σε Ουκρανία και Μολδαβία, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών για μεταφορά και αποθήκευση καθαρών μορφών ενέργειας.