Η ΕΕ ενέκρινε την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027, με στόχο την ενεργειακή ανεξαρτησία και την αποδυνάμωση της Μόσχας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε ένα ιστορικό βήμα προς την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, εγκρίνοντας την απαγόρευση εισαγωγών έως το τέλος του 2027. Η απόφαση ελήφθη από την πλειοψηφία των υπουργών Ενέργειας στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών στο Λουξεμβούργο, με μόλις δύο χώρες, Ουγγαρία και Σλοβακία, να μειοψηφούν… επικαλούμενες την ενεργειακή τους εξάρτηση από τη Μόσχα.

Το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο του REPowerEU, της στρατηγικής πρωτοβουλίας της Κομισιόν για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης και τη χρηματοδοτική αποδυνάμωση της Ρωσίας, δύο χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Από το πετρέλαιο στο φυσικό αέριο – Η σταδιακή αποκοπή από τη Μόσχα

Αν και η Ε.Ε. έχει ήδη περιορίσει δραστικά τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, το φυσικό αέριο παρέμενε ο τελευταίος κρίκος εξάρτησης. Το 2024, το ρωσικό αέριο κάλυπτε ακόμη το 19% των ευρωπαϊκών αναγκών, έναντι 45% το 2021, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.

Η νέα απαγόρευση αφορά όλες τις μορφές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του LNG, και στοχεύει να διακοπούν πλήρως οι εισαγωγές μέχρι το τέλος του 2027.
Η Κομισιόν, ωστόσο, έχει εισηγηθεί να επιταχυνθεί η διαδικασία, προτείνοντας το 2026 ως καταληκτική ημερομηνία για τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η Δανία, που προεδρεύει αυτή την περίοδο της Ε.Ε., εκτιμά ότι το τελικό νομικό κείμενο θα μπορούσε να υιοθετηθεί μέχρι το τέλος του 2025, εφόσον υπάρξει συμφωνία και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο επιδιώκει ακόμη πιο αυστηρό χρονοδιάγραμμα , πλήρη απαγόρευση από 1ης Ιανουαρίου 2026.

Η νέα ενεργειακή γεωγραφία της Ευρώπης

Η απόφαση αναμένεται να αναδιαμορφώσει ριζικά τον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, επιταχύνοντας τη στροφή προς το LNG από ΗΠΑ και Κατάρ, αλλά και τις επενδύσεις σε αγωγούς από τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Θάλασσα.
Ήδη η Ελλάδα, η Πολωνία και η Ιταλία αναδεικνύονται σε κρίσιμους κόμβους ενεργειακής διαμετακόμισης, αξιοποιώντας υποδομές όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης και οι νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή διαφοροποίηση έχει διττό στόχο:

• να αποδυναμώσει οικονομικά τη Ρωσία, και
• να σταθεροποιήσει τις τιμές ενέργειας εντός Ε.Ε., μειώνοντας την έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους.

Η στάση Ελλάδας και τα οφέλη για τη ΝΑ Ευρώπη

Η Ελλάδα έχει ταχθεί υπέρ της καθολικής εφαρμογής του REPowerEU, θεωρώντας ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης αποτελεί «κλειδί» για τη μείωση τιμών και τη διασφάλιση της επάρκειας.
Όπως έχει τονίσει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, η χώρα «πρωταγωνιστεί» στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική μέσω στρατηγικών υποδομών όπως η Ρεβυθούσα, ο αγωγός IGB και η ενεργή συμμετοχή στον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου.

Η ρητή πρόβλεψη εξαίρεσης για τον αγωγό TurkStream, που προστατεύει την Ελλάδα από έμμεση καταστρατήγηση των κυρώσεων, χαρακτηρίστηκε από την Αθήνα ως θετική εξέλιξη.

Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα «σφραγίζει» τον Turk Stream: Αυστηρό μήνυμα Παπασταύρου για το ρωσικό φυσικό αέριο