Έρχεται λύση για το βιομηχανικό ρεύμα: «Κλείδωσαν» τα μέτρα στήριξης μετά από μήνες διαπραγματεύσεων ΥΠΕΝ, ΣΕΒ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Στην τελική ευθεία μπαίνει το πολυαναμενόμενο πακέτο μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις της κυβέρνησης τόσο με τους εκπροσώπους του κλάδου όσο και με τις ευρωπαϊκές αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι βασικές παρεμβάσεις έχουν πλέον οριστικοποιηθεί και οι ανακοινώσεις τοποθετούνται εντός της εβδομάδας, δίνοντας τέλος σε μια παρατεταμένη περίοδο αναμονής για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις φέρεται να έπαιξε η πρόσφατη συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου με τον πρόεδρο του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, κατά την οποία «κλείδωσε» το τελικό πλαίσιο των παρεμβάσεων. Το πακέτο επιχειρεί να απαντήσει στο διαχρονικό και πλέον υπαρξιακό πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους, που υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.

Τέσσερις μήνες αναμονής μετά τις εξαγγελίες Μητσοτάκη

Έχουν μεσολαβήσει περίπου τέσσερις μήνες από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ, στις 7 Οκτωβρίου, για επικείμενα μέτρα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Στο διάστημα αυτό, παρά την επιδείνωση του γεωπολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, ο κλάδος παρέμεινε σε στάση αναμονής, καθώς προηγήθηκαν διυπουργικές συσκέψεις υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και πυκνός κύκλος επαφών με τους βιομηχανικούς φορείς.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ο διάλογος κινείται σε θετική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο πως οι καθυστερήσεις συνδέονται άμεσα με τις ευρωπαϊκές διαδικασίες. Όπως τονίζει, πέρα από την ελληνική κυβέρνηση και τη βιομηχανία, υπάρχει και ο «τρίτος παράγοντας» των Βρυξελλών, που κινείται με διαφορετικούς ρυθμούς.

Ευρωπαϊκή πίεση και ανταγωνιστικότητα υπό απειλή

Το ζήτημα του ενεργειακού κόστους δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, με κύκλο εργασιών άνω του 1,5 τρισ. ευρώ και περισσότερους από 6,6 εκατ. εργαζομένους, βρίσκονται αντιμέτωπες με πρωτοφανείς πιέσεις. Το κόστος ενέργειας παραμένει υπερδιπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα, οι τιμές των δικαιωμάτων CO₂ έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί σε σύγκριση με την προ πανδημίας περίοδο, ενώ οι παγκόσμιες εμπορικές αναταράξεις και οι αμερικανικοί δασμοί επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.

Από το 2008 έχουν χαθεί περίπου 1,5 εκατ. θέσεις εργασίας στον ευρωπαϊκό κλάδο των ενεργοβόρων επιχειρήσεων, με το 2025 να καταγράφεται νέα επιδείνωση: η παραγωγή εμφανίζεται μειωμένη έως και κατά 40% σε ορισμένους τομείς σε σχέση με το 2018, ενώ εκτιμάται ότι μόνο το 2025 χάθηκαν περίπου 200.000 θέσεις εργασίας.

Το «ιταλικό μοντέλο», το CISAF και οι ελληνικές ιδιαιτερότητες

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, που επιβαρύνονται με έως και 40% υψηλότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το πρόβλημα αποκτά ακόμη πιο επείγοντα χαρακτήρα. Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρέθηκε από την αρχή η πρόταση του ΣΕΒ για υιοθέτηση του λεγόμενου «ιταλικού μοντέλου», το οποίο προβλέπει τιμή ενέργειας στα 55 ευρώ/MWh για τρία χρόνια, μέσω ενός ενεργειακού «δανείου» που αποπληρώνεται σε βάθος 20ετίας από νέα έργα ΑΠΕ που θα κατασκευάσουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το μοντέλο αυτό δεν έγινε πλήρως αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με το επιχείρημα ότι υπερβαίνει το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF. Η βιομηχανία, ωστόσο, αμφισβητεί αυτή την ερμηνεία, επικαλούμενη το προηγούμενο της Ιταλίας και σχετική επιστολή της Κομισιόν που δεν χαρακτήρισε τον μηχανισμό ως κρατική ενίσχυση.

Το CISAF θέτει ανώτατη τιμή στα 50 ευρώ/MWh, η οποία στην πράξη περιορίζεται περαιτέρω λόγω του συμψηφισμού με την αντιστάθμιση CO₂, έναν μηχανισμό που εφαρμόζεται εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Το ζήτημα αυτό έχει αναδείξει και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, επισημαίνοντας τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς, με τη βιομηχανία να αντιτείνει ότι η αντιστάθμιση δεν μπορεί να θεωρείται «επιπλέον» μέτρο.

Αντίστροφη μέτρηση για τις ανακοινώσεις

Η αγορά αναμένει πλέον τις τελικές κυβερνητικές ανακοινώσεις, με τη δέσμευση ότι τα μέτρα θα ισχύσουν αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025. Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι το τελικό πακέτο θα περιλαμβάνει έναν συνδυασμό παρεμβάσεων τύπου «ιταλικού μοντέλου», ενισχυμένης αντιστάθμισης CO₂, αλλά και στοχευμένες ελαφρύνσεις σε χρεώσεις όπως το ΕΤΜΕΑΡ και οι ΥΚΩ, ιδίως για τις επιχειρήσεις μέσης τάσης.

Σε κάθε περίπτωση, η επικείμενη λύση για το βιομηχανικό ρεύμα θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την επιβίωση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων, αλλά και για τη συνολική πορεία της ελληνικής μεταποίησης σε μια Ευρώπη που αναζητά επειγόντως απαντήσεις στο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας.

Διαβάστε επίσης; Στρατηγική κυβέρνησης για φθηνότερο ρεύμα στη βιομηχανία