Εξάρχου από Νταβός: Χωρίς επιδότηση του κάθετου άξονα, η Ευρώπη ρισκάρει νέα ενεργειακή εξάρτηση – Η παρέμβαση που άνοιξε τη συζήτηση

Σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης επαναπροσδιορίζεται υπό το βάρος γεωπολιτικών συγκρούσεων, κυρώσεων και στρατηγικών αδιεξόδων, η παρέμβαση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου AKTOR Group, Αλέξανδρος Εξάρχου, από το Νταβός, ήρθε να ταράξει τα νερά της ευρωπαϊκής συζήτησης. Από το Davos Lodge, στο περιθώριο του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο κ. Εξάρχου έθεσε με ωμό ρεαλισμό το ερώτημα που, όπως είπε, η Ευρώπη αποφεύγει να απαντήσει: αν πράγματι θέλει να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο ή αν συνεχίζει να νομοθετεί χωρίς πρόθεση εφαρμογής.

Η ευρωπαϊκή εξάρτηση και το τίμημα της αδράνειας

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR περιέγραψε με σαφήνεια τη στρατηγική αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαμορφώσει εγκαίρως ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα. Για χρόνια, όπως ανέφερε, η Ε.Ε. επέλεξε συνειδητά να βασιστεί στο ρωσικό φυσικό αέριο, παραχωρώντας στη Μόσχα ένα ισχυρό γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, αυτή η επιλογή μετατράπηκε σε παγίδα, με τις ευρωπαϊκές οικονομίες να εκτίθενται σε εκβιασμό και ενεργειακή ασφυξία.

Η απόφαση για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου από το 2028, σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, δεν αφήνει περιθώρια για αμφισημίες. Αν η απαγόρευση είναι πραγματική, τότε η συζήτηση περί κόστους του LNG σε σύγκριση με το ρωσικό αέριο στερείται νοήματος. Το ερώτημα δεν είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα και η ασφάλεια εφοδιασμού.

Ο κάθετος ενεργειακός άξονας και η ανάγκη ευρωπαϊκής επιδότησης

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε ο κάθετος ενεργειακός άξονας, που συνδέει την Ελλάδα με τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, μέσω υποδομών LNG και δικτύων φυσικού αερίου. Ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι χωρίς ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ο διάδρομος αυτός κινδυνεύει να παραμείνει ημιτελής, αφήνοντας τα κράτη-μέλη εκτεθειμένα μετά το 2028.

Η δημιουργία δεύτερου FSRU, η αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών και ενδεχομένως η ανάπτυξη νέου διαδρόμου δεν μπορούν, όπως τόνισε, να επαφίενται μόνο σε εθνικούς προϋπολογισμούς ή ιδιωτικές επενδύσεις. Αν η Ευρώπη θέλει να στηρίξει τις ίδιες της τις αποφάσεις για κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οφείλει να επιδοτήσει τις υποδομές που θα καταστήσουν το αμερικανικό LNG συγκρίσιμο, σε βάθος χρόνου, με οποιαδήποτε μελλοντική τιμή ρωσικού αερίου.

Η Ελλάδα στον ρόλο του ενεργειακού πυλώνα

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Ελλάδας, με τον κ. Εξάρχου να αναγνωρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει κινηθεί αποφασιστικά προς την κατεύθυνση του κάθετου άξονα, αντιλαμβανόμενη εγκαίρως τι έρχεται μετά το 2028. Στην ίδια συζήτηση, ο Υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ανθεκτικότητα περνά μέσα από τη διαφοροποίηση πηγών και τη στρατηγική ιεράρχηση των υποδομών φυσικού αερίου.

Παράλληλα, ανέδειξε τη νέα διάσταση που προσθέτουν η ψηφιακή οικονομία και η τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες αυξάνουν δραστικά τις ενεργειακές ανάγκες και καθιστούν αναγκαία τη σύνδεση των ενεργειακών υποδομών με ένα ευρύτερο και πιο ευέλικτο καύσιμο μείγμα.

Ρουμανία και Νοτιοανατολική Ευρώπη σε ρόλο κόμβου

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας Bogdan Ivan επισήμανε ότι η χώρα του έχει ήδη επενδύσει πάνω από ένα δισ. ευρώ σε ενεργειακές υποδομές και μπορεί να λειτουργήσει ως κομβικός παίκτης για την ευρύτερη περιοχή. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η ευρωπαϊκή καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων ενδέχεται να αποβεί μοιραία, καθώς το 2028 πλησιάζει και οι διαθέσιμες ποσότητες LNG δεν είναι απεριόριστες.

Ο ίδιος άσκησε κριτική στο γεγονός ότι ο ευρωπαϊκός Νότος πληρώνει ακριβότερη ενέργεια σε σχέση με τον Βορρά, παρά την ύπαρξη ενιαίας αγοράς, τονίζοντας ότι η ενεργειακή ανισότητα υπονομεύει την ίδια τη συνοχή της Ένωσης.

Οι ΗΠΑ, το LNG και το γεωπολιτικό μήνυμα

Σαφές μήνυμα υπέρ του κάθετου διαδρόμου έστειλε και η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Kimberly Guilfoyle, η οποία ανέδειξε τη στρατηγική της Ουάσιγκτον να καταστήσει την Ελλάδα πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται συστηματικά προς αυτή την κατεύθυνση, επιδιώκοντας μια Ευρώπη ενεργειακά ανεξάρτητη από μη φιλικές δυνάμεις.

Η παρέμβαση Εξάρχου ξεπέρασε τα όρια μιας επιχειρηματικής τοποθέτησης και άγγιξε τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πολιτικού προβλήματος. Όπως υποστήριξε, η Ε.Ε. αδυνατεί να διαπραγματευθεί ισότιμα με Ρωσία, ΗΠΑ ή Κίνα, επειδή τα κράτη-μέλη συνεχίζουν να σκέφτονται με όρους εθνικής αυτάρκειας και όχι συλλογικού συμφέροντος.

Αν η Ευρώπη δεν αποφασίσει αν θέλει πραγματικά να λειτουργεί ως ένωση, προειδοποίησε, τότε θα επιστρέψει αναπόφευκτα στο δόγμα «ο καθένας για τον εαυτό του», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομία και τη γεωπολιτική της βαρύτητα.

Διαβάστε επίσης; Το μπαράζ επαφών του Εξάρχου στην Ουάσιγκτον για τις ενεργειακές εξελίξεις