Η ενεργειακή ακρίβεια δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, αλλά μια πανευρωπαϊκή πραγματικότητα, υπογράμμισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νικόλαος Τσάφος, από το βήμα του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη. Περιγράφοντας την ενεργειακή κατάσταση της χώρας και τις προκλήσεις της μετάβασης προς ένα δίκαιο και βιώσιμο ενεργειακό μέλλον, ο κ. Τσάφος τόνισε ότι η Ελλάδα, παρά τη διεθνή άνοδο των τιμών, έχει κατορθώσει να διατηρήσει από τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
«Η τιμή της χονδρικής στην Ευρώπη αυξήθηκε περίπου κατά 80% από το 2019 έως το 2024, ενώ οι λογαριασμοί των νοικοκυριών κατά 50%. Αυτή είναι η πραγματικότητα — και η Ελλάδα αποτελεί μέρος αυτής της ευρωπαϊκής αγοράς», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Από το 2019, όπως επισήμανε ο ίδιος, η Ελλάδα από εισαγωγέας έγινε εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και «αυτό σημαίνει ότι είμαστε πλέον πιο ανταγωνιστικοί, ότι μπορούμε να πουλάμε ενέργεια στους γείτονές μας. Δεν είναι μικρό επίτευγμα», τόνισε ο κ. Τσάφος.
Όπως πρόσθεσε, η πορεία αυτή αποτυπώνεται και στις τιμές, καθώς η χώρα έχει πλέον χαμηλότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με τους γείτονές της και βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. «Το 2019 πληρώναμε 35% ακριβότερα από τη Βουλγαρία. Φέτος είμαστε φθηνότεροι. Είμαστε κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για τα νοικοκυριά, με τη 10η χαμηλότερη τιμή στην Ευρώπη», σημείωσε.
Από τον λιγνίτη στις ΑΠΕ: «Μια στροφή που άλλαξε τον ενεργειακό χάρτη της χώρας»
Υπενθυμίζοντας την τεράστια μεταστροφή της ελληνικής παραγωγής ενέργειας τα τελευταία 20 χρόνια, ο κ. Τσάφος είπε: «Από 70% λιγνίτη περάσαμε στο 60% ήλιο, άνεμο και νερό. Το 2019 ήμασταν εισαγωγείς ρεύματος. Πέρσι, γίναμε εξαγωγείς. Αυτή είναι η Ελλάδα του σήμερα». Η αλλαγή αυτή, όπως σημείωσε, δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στους λογαριασμούς των πολιτών, αλλά αποτελεί τη βάση για μια πιο ανταγωνιστική και καθαρή οικονομία.
Τα δίκτυα: «Παρατημένα για μια δεκαετία – τώρα τα χτίζουμε ξανά από την αρχή»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα δίκτυα ηλεκτρισμού, που χαρακτήρισε «τη ραχοκοκαλιά της ενεργειακής μετάβασης» και υπενθύμισε, «τα παρατήσαμε την εποχή της κρίσης. Οπως εξήγησε, «από 400 εκατ. επενδύσεις πέσαμε στα 200. Σήμερα επενδύουμε 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο, αλλά προσπαθούμε να καλύψουμε ένα κενό δεκαετίας».
Αναφερόμενος στα προβλήματα των καθυστερήσεων σε υπογειοποιήσεις και έξυπνους μετρητές, ο ίδιος εξήγησε ότι η κυβέρνηση πιέζει για πιο γρήγορη ενίσχυση και εκσυγχρονισμό του ΔΕΔΔΗΕ και των διασυνδέσεων.
«Τα δύσκολα μαθηματικά του δικτύου» – γιατί δεν υπάρχει άπειρος ηλεκτρικός χώρος
Απαντώντας στα αιτήματα για περισσότερο «ηλεκτρικό χώρο» σε επενδύσεις ΑΠΕ, ο υφυπουργός τόνισε: «Θα ήθελα πολύ να δώσω σε όλους ηλεκτρικό χώρο και θα ήταν εύκολο πολιτικά. Αλλά αν το κάνουμε, το σύστημα θα καταρρεύσει», είπε εμφατικά.
Σήμερα, εξήγησε, η χώρα καταναλώνει περίπου 5,7 GW, ενώ τα αιτήματα για νέες μονάδες ΑΠΕ ξεπερνούν τα 117 GW. «Δηλαδή 20 φορές πάνω από τη ζήτηση. Αυτή η εξίσωση δεν βγαίνει.Πρέπει να βρούμε ισορροπία, να επενδύσουμε στα δίκτυα, αλλά και να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα», τόνισε.
«Απόλλων» και «Ηλέκτρα»: προγράμματα-κλειδιά για Περιφέρειες και πολίτες
Παρουσιάζοντας την πορεία των δύο εμβληματικών προγραμμάτων, Απόλλων και Ηλέκτρα, που στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους και την προώθηση της εξοικονόμησης, ο ίδιος αναγνώρισε ότι «είχαμε καθυστερήσεις λόγω του αυστηρού χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επιλέξαμε να τα εντάξουμε σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία για να μη χαθούν οι πόροι», είπε.
Για το «Ηλέκτρα» (ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων), είπε ότι προχωρά προς υλοποίηση, με εξασφάλιση πόρων και για το «Απόλλων», (φθηνή ενέργεια ΑΠΕ σε ΟΤΑ, Περιφέρειες και ευάλωτα νοικοκυριά) ανέφερε ότι προχωρά κανονικά, με το ΥΠΕΝ να συγκεντρώνει τα τεχνικά και οικονομικά στοιχεία. Υπενθύμισε δε για το «Απόλλων» ότι διαχωρίζεται σε δύο σκέλη: ένα για τα ευάλωτα νοικοκυριά, επανασχεδιάζεται εκτός Ταμείου Ανάκαμψης και το δεύτερο για τους ΟΤΑ και τις Περιφέρειες.
«Θέλουμε οι Περιφέρειες να έχουν άμεση πρόσβαση στη φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ.α στηρίξουμε με σταθερότητα, διαφάνεια και σχέδιο τους φορείς της αυτοδιοίκησης και τους πολίτες», επισήμανε.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Τσάφος απηύθυνε κάλεσμα συνεργασίας και υπευθυνότητας, σημειώνοντας ότι η πρόθεση της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη: να φέρει την καθαρή και φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ κοντά στους πολίτες με τρόπο που να αντέχει στον χρόνο και να στηρίζει την οικονομία. Υπογράμμισε ότι η ενέργεια αποτελεί τον καθρέφτη της ανάπτυξης που επιδιώκεται, βασισμένη σε διαφάνεια, δίκαιους κανόνες και ρεαλισμό.
Μ.Η.Τ. 242183