Ο Σταύρος Παπασταύρου, απαντά στις πρόσφατες δηλώσεις Κεραυνού για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, υπερασπιζόμενος τη συνέχεια του έργου

Το ενεργειακό project που φιλοδοξεί να ενώσει ηλεκτρικά Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ μέσω του Great Sea Interconnector (GSI) βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο, με φόντο τις νέες δηλώσεις του Κύπριου υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, και την αιχμηρή απάντηση του Έλληνα υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου.

Σύμφωνα με συνεργάτες του, ο κ. Παπασταύρου «επιμένει στη γραμμή συνέπειας και προόδου», υπογραμμίζοντας ότι «η ελληνική πλευρά τηρεί στο ακέραιο όσα συμφωνήθηκαν μόλις πριν λίγες ημέρες» και «εργάζεται εντατικά για την επίλυση των τεχνικοοικονομικών και θεσμικών ζητημάτων ενός σύνθετου έργου, που δεν χρειάζεται νέα πισωγυρίσματα».

Από την ένταση στη συνεννόηση

Η πρόσφατη δημόσια αντιπαράθεση των δύο κυβερνήσεων πυροδοτήθηκε μετά τις δηλώσεις Κεραυνού ότι «κυκλοφορούν ψευδείς ισχυρισμοί» σχετικά με τη μη παράδοση των μελετών βιωσιμότητας του έργου. Ο Κύπριος υπουργός διαβεβαίωσε ότι οι μελέτες έχουν υποβληθεί ήδη από τον Νοέμβριο του 2024, επιχειρώντας να αποκρούσει επικρίσεις για καθυστερήσεις.

Ωστόσο, η ένταση φαίνεται να αποκλιμακώθηκε μετά τη συνάντηση Παπασταύρου-Παπαναστασίου, παρουσία του υφυπουργού Νίκου Τσάφου και του Κύπριου πρέσβη Σταύρου Αυγουστίδη. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αποφύγουν περαιτέρω δημόσιες τοποθετήσεις και να επικεντρωθούν στην ουσία, δηλαδή στη διασφάλιση της υλοποίησης του GSI, το οποίο θεωρείται έργο στρατηγικής σημασίας για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η συνάντηση είχε ήδη απτό αποτέλεσμα. H Κύπρος δημοσίευσε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης τη μεταβίβαση των αδειών κυριότητας και διαχείρισης στον ΑΔΜΗΕ, κίνηση που εκκρεμούσε επί δύο χρόνια και θεωρούνταν προϋπόθεση για την τεχνική πρόοδο του έργου.

 Η τηλεδιάσκεψη με τον Επίτροπο Γιόργκενσεν

Το επόμενο βήμα είναι η τηλεδιάσκεψη του κ. Παπασταύρου και του Κύπριου ομολόγου του, Γιώργου Παπαναστασίου, με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν. Στο επίκεντρο θα τεθούν τα εκκρεμή τεχνικά και χρηματοδοτικά ζητήματα, αλλά και το κρίσιμο γεωπολιτικό σκέλος ασφαλείας του διαδρόμου μεταφοράς ενέργειας, το οποίο εγείρει ανησυχίες στη Λευκωσία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη προκαταβάλει 657 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος Connecting Europe Facility (CEF), κατατάσσοντας το έργο στα Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI). Η διασύνδεση θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας και θα δημιουργήσει έναν ενιαίο ηλεκτρικό χώρο που φτάνει έως το Ισραήλ.

Οι προκλήσεις και η διεθνής διάσταση

Παρά τη νέα ώθηση, το GSI εξακολουθεί να βρίσκεται υπό στενή διεθνή παρακολούθηση. Η Ευρωπαϊκή Δημόσια Εισαγγελία (EPPO) επιβεβαίωσε πρόσφατα έρευνα για την οικονομική διαχείριση του έργου, ύστερα από σχετικές καταγγελίες για καθυστερήσεις και πιθανές παρατυπίες σε χρηματορροές. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία εκφράζει αντιδράσεις για τις υποθαλάσσιες έρευνες, υποστηρίζοντας ότι μέρος των χαρτογραφημένων διαδρομών διέρχεται από «αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες».

Ωστόσο, η Αθήνα και η Λευκωσία παραμένουν προσηλωμένες στη στρατηγική ολοκλήρωσης του έργου. Ο κ. Παπασταύρου επιδιώκει να επανεγκαθιδρύσει κλίμα εμπιστοσύνης, παρουσιάζοντας το GSI ως «ευρωπαϊκό πυλώνα ενεργειακής ενοποίησης και πράσινης μετάβασης στην Ανατολική Μεσόγειο».

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ανώτατη πηγή του ΥΠΕΝ, «η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι προχωρά θεσμικά, διαφανώς και με σεβασμό στις δεσμεύσεις της. Το έργο δεν είναι πεδίο αντιπαράθεσης, αλλά κοινός στόχος εθνικού και ευρωπαϊκού συμφέροντος».

Διαβάστε επίσης: Διπλωματικά «ρεύματα» στο Αιγαίο: Ο Κεραυνός επανέρχεται και η κρίση του GSI κορυφώνεται