Παραίτηση του διοικητή της ΥΠΑ μετά το μπλακάουτ στο FIR Αθηνών και το πόρισμα για παρωχημένα συστήματα και ψηφιακό θόρυβο

Σε αλλαγή σελίδας στην κορυφή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας οδήγησε το πολύωρο μπλακάουτ που έπληξε τα συστήματα ασφάλειας του FIR Αθηνών στις 4 Ιανουαρίου. Ο διοικητής της ΥΠΑ Γιώργος Σαουνάτσος υπέβαλε την παραίτησή του στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, η οποία έγινε δεκτή, μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος της Ειδικής Επιτροπής για το περιστατικό.

Τη θέση του αναλαμβάνει προσωρινά ο υποδιοικητής Αεροναυτιλίας Γιώργος Βαγενάς, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για τον ορισμό νέας διοίκησης. Ο κ. Σαουνάτσος είχε τοποθετηθεί στη θέση τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία και αρμοδιότητες που κάλυπταν την ασφάλεια πτήσεων, τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων και την ανάπτυξη των αεροδρομίων, πεδία που βρέθηκαν στο επίκεντρο μετά το τεχνικό συμβάν.

Τι έδειξε το πόρισμα για το μπλακάουτ

Το πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής απέδωσε το μπλακάουτ σε «ψηφιακό θόρυβο» που προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό μεταξύ ετερογενών τηλεπικοινωνιακών διατάξεων οι οποίες καταλήγουν στα Κέντρα Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας. Το φαινόμενο αυτό ενεργοποίησε ακούσια κρίσιμο αριθμό πομπών και οδήγησε σε υποβάθμιση ή διακοπή βασικών τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων, με αποτέλεσμα να επιβληθεί πλήρης περιορισμός χωρητικότητας και να εφαρμοστούν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για λόγους ασφάλειας πτήσεων.

Η πλήρης αποκατάσταση των υπηρεσιών επήλθε σταδιακά και ολοκληρώθηκε το απόγευμα της ίδιας ημέρας, μετά από επανασυγχρονισμό και επανεκκίνηση των συστημάτων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού από τον τηλεπικοινωνιακό πάροχο. Με βάση τις αναφορές στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης, χωρίς παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών και χωρίς ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης παρέμβασης.

Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό εύρημα της Επιτροπής αφορά την τεχνολογική υποδομή. Στο πόρισμα επισημαίνεται ότι το σύστημα Επικοινωνιών Φωνής της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές στηρίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία τύπου SDH, η οποία δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή και δεν παρέχει ουσιαστικές εγγυήσεις αξιοπιστίας. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την πίεση για άμεσο εκσυγχρονισμό, καθώς η ασφάλεια του FIR Αθηνών αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την ευρωπαϊκή και διεθνή εναέρια κυκλοφορία.

Η παραίτηση του διοικητή έρχεται σε μια στιγμή που το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει διαμηνύσει ότι θα αναζητηθούν ευθύνες και θα επιταχυνθούν οι παρεμβάσεις στα συστήματα αεροναυτιλίας, ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα που, ακόμη κι αν δεν έθεσαν σε άμεσο κίνδυνο πτήσεις, ανέδειξαν τα όρια αντοχής ενός κρίσιμου και γερασμένου δικτύου.

Διαβάστε επίσης: Το αόρατο ρίσκο στις επικοινωνίες πτήσεων: Τι έδειξε το πόρισμα για το FIR Αθηνών