Ο ιός H3N2 αλλάζει πρόσωπο: Τι φοβούνται οι ειδικοί για το υποστέλεχος Κ – Πόσο μας προστατεύει το φετινό εμβόλιο – Τα δεδομένα για Ελλάδα

Η Ευρώπη βρίσκεται φέτος μπροστά σε μια απροσδόκητα πρόωρη άνοδο της εποχικής γρίπης, καθώς η κυκλοφορία του ιού εμφανίζεται τρεις έως τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα από τις προηγούμενες περιόδους. Η πρόωρη αυτή δραστηριότητα συνοδεύεται από την εμφάνιση του νέου υποστελέχους Κ του ιού Α(H3N2), το οποίο κυριαρχεί ήδη σε πολλές χώρες και εγείρει ανησυχίες για ενδεχόμενη αυξημένη μεταδοτικότητα.

Οι υγειονομικές αρχές προετοιμάζονται για ένα χειμώνα που ενδέχεται να είναι πιο δύσκολος από το αναμενόμενο, με δεδομένο ότι τα περιστατικά ήδη κινούνται πάνω από τα συνήθη επίπεδα για την εποχή. Παρότι οι επιπτώσεις του νέου στελέχους δεν έχουν ακόμη πλήρως αποσαφηνιστεί, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά τις μεταλλάξεις του και τονίζει τη σημασία της έγκαιρης θωράκισης του πληθυσμού.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η δραστηριότητα της γρίπης παραμένει ακόμη χαμηλή, ωστόσο ο Οργανισμός παραμένει σε επιφυλακή για πιθανές μεταβολές στην επιδημιολογική εικόνα.

Το νέο υποστέλεχος Κ και οι πρώτες εκτιμήσεις

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Δρα Σταματούλα Τσικρικά εξηγεί ότι το υποστέλεχος Κ έχει ήδη ανιχνευθεί σε υψηλά ποσοστά στο νότιο ημισφαίριο και πλέον καταγράφεται και στην Ευρώπη, όπου το 86% των στελεχών A(H3N2) ανήκουν σε αυτή την ομάδα. Πρόκειται για έναν αντιγονικά μετατοπισμένο κλάδο του ιού, με μεταλλάξεις που δημιουργούν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του φετινού εμβολίου.

Όπως επισημαίνει, οι νέες μεταλλάξεις ενδέχεται να περιορίσουν την ανοσολογική αναγνώριση του υποστελέχους σε σχέση με το στέλεχος J.2, πάνω στο οποίο βασίστηκε ο φετινός αντιγριπικός εμβολιασμός. Η επιστημονική κοινότητα εξετάζει το ενδεχόμενο αυξημένης μεταδοτικότητας, πιθανής μείωσης της προστασίας και της δυνατότητας του ιού να διαφεύγει από την ανοσιακή απάντηση.

Τα συμπτώματα και οι ομάδες υψηλού κινδύνου

Η λοίμωξη από τον υπότυπο H3N2 εμφανίζει παρόμοια εικόνα με τη γνωστή γρίπη Α, όμως παρουσιάζει μεγαλύτερη βαρύτητα σε ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Οι ειδικοί συστήνουν ιδιαίτερη προσοχή σε ευπαθείς ομάδες, ανάμεσα στις οποίες εντάσσονται οι ηλικιωμένοι, οι πάσχοντες από χρόνια αναπνευστικά και καρδιακά νοσήματα, οι έγκυες, οι θηλάζουσες, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσοι βρίσκονται σε επαφή με βρέφη κάτω των έξι μηνών.

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, μυαλγίες, αρθραλγίες, πονοκέφαλο, καταρροή, βράγχος φωνής και έντονη κόπωση, ενώ στα παιδιά παρατηρούνται συχνά γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Η Δρα Τσικρικά προειδοποιεί ότι η πρώιμη διασπορά του ιού, πριν ακόμη αποκτήσει η κοινότητα επαρκή ανοσία, μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη κορύφωση της επιδημίας και μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα υγείας. Παρόλα αυτά, καλεί σε ψυχραιμία, επισημαίνοντας ότι η «ομπρέλα» προστασίας του εμβολίου εξακολουθεί να μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Ο εμβολιασμός ως βασικό εργαλείο προστασίας

Με την είσοδο του χειμώνα, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού αυξάνονται και οι κλειστοί χώροι διευκολύνουν τη μετάδοση της γρίπης. Η εποχική γρίπη παραμένει μια επικίνδυνη ιογενής λοίμωξη για ευάλωτες ομάδες και η σύνθεση του εμβολίου επικαιροποιείται κάθε χρόνο από τον ΠΟΥ με βάση τα στελέχη που κυκλοφόρησαν την προηγούμενη περίοδο.

Τα αντισώματα αναπτύσσονται περίπου δύο με τρεις εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό, ενώ η προστασία διαρκεί περίπου έξι μήνες, ανάλογα με το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ατόμου. Η συνεχής μεταλλαγή των ιών καθιστά αναγκαία την ετήσια ανανέωση της προστασίας.

Η Δρα Τσικρικά υπογραμμίζει ότι ο εμβολιασμός παραμένει η πιο απλή και αξιόπιστη πράξη πρόληψης, καθώς μειώνει τη διασπορά του ιού και θωρακίζει τις ευάλωτες ομάδες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση της επιβάρυνσης των συστημάτων υγείας.