Το ακριβό τίμημα των μπλόκων: Πιέσεις στις τιμές, ανησυχία στη μεταποίηση – Καθυστερήσεις, ελλείψεις και ρίσκο για την ανταγωνιστικότητα

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχουν αρχίσει να αφήνουν έντονο αποτύπωμα στην οικονομία, με την αγορά να προειδοποιεί για αναζωπύρωση πληθωριστικών πιέσεων το επόμενο διάστημα. Το αυξημένο μεταφορικό κόστος, που ήδη ξεπερνά το 10%, απορροφάται μέχρι στιγμής από τις επιχειρήσεις, όμως ολοένα και περισσότεροι παράγοντες του λιανεμπορίου και της παραγωγής εκτιμούν ότι η δυνατότητα αυτή φτάνει στα όριά της. Το ενδεχόμενο μετακύλισης του κόστους στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών δεν θεωρείται πλέον απίθανο.

Στα ράφια αρχίζουν ήδη να διακρίνονται πρώτα σημάδια πίεσης. Σε συγκεκριμένα οπωρολαχανικά, κυρίως από τη Βόρεια Ελλάδα, παρατηρούνται αυξήσεις τόσο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο όσο και σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Σε προϊόντα όπως οι πιπεριές και το μπρόκολο οι ανατιμήσεις ξεπερνούν το 50%, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για το πού μπορεί να κινηθεί η αγορά αν οι καθυστερήσεις και τα εμπόδια στις μεταφορές παραταθούν.

Δίλημμα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις

Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα δύσκολο δίλημμα. Η αύξηση των τιμών για να καλυφθεί το μεταφορικό κόστος απειλεί την ανταγωνιστικότητά τους σε ήδη πιεσμένες διεθνείς αγορές, όπου η ζήτηση και οι νέες παραγγελίες εμφανίζονται υποτονικές. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, Σίμος Διαμαντίδης, οι μεταφορικές εταιρείες έχουν ήδη αυξήσει τα κόμιστρα κατά περίπου 15%. Μέχρι τώρα οι επιχειρήσεις απορροφούν το βάρος, όμως η παράταση των κινητοποιήσεων καθιστά αβέβαιο το τι θα ακολουθήσει. Παρά ταύτα, δεν έχουν καταγραφεί ελλείψεις ούτε σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές, καθώς στα σύνορα επιτρέπεται η διέλευση φορτηγών με ελληνικά προϊόντα.

Στο λιανεμπόριο, οι αυξήσεις στα κόμιστρα μεταφράζονται σε πρόσθετο κόστος που για μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ μπορεί να φθάνει τις 100.000 έως 200.000 ευρώ μηνιαίως. Πρόκειται για επιβάρυνση που σήμερα θεωρείται διαχειρίσιμη, αλλά παραμένει άγνωστο για πόσο χρόνο μπορεί να απορροφάται χωρίς επιπτώσεις στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους.

Πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τον δείκτη PMI

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στο λιανεμπόριο. Η τελευταία ανάλυση της S&P Global για τον δείκτη PMI αποτυπώνει αυξημένο προβληματισμό στον μεταποιητικό τομέα. Αν και η ζήτηση εμφανίζεται βελτιωμένη και ο δείκτης διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στις 52,9 μονάδες, υψηλότερα από τον Νοέμβριο, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις πρώτων και δεύτερων υλών επιβαρύνουν την παραγωγή. Η επιβράδυνση της παραγωγικής δραστηριότητας αποδίδεται σε ελλείψεις, αυξημένο κόστος και αδυναμία δημιουργίας αποθεμάτων ασφαλείας.

Σύμφωνα με την ανάλυση, παρά το γεγονός ότι οι εταιρείες αύξησαν την αγοραστική τους δραστηριότητα, οι μεγαλύτεροι χρόνοι παράδοσης περιόρισαν τη δυνατότητα ομαλής τροφοδοσίας. Ταυτόχρονα, το κόστος εισροών αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων εννέα μηνών, οδηγώντας αρκετές επιχειρήσεις σε περιορισμένες αυξήσεις τιμών στα προϊόντα τους. Ωστόσο, η προσπάθεια διατήρησης της ανταγωνιστικότητας δεν επιτρέπει μεγάλες ανατιμήσεις, με αποτέλεσμα πιέσεις στις αποδόσεις και στην κερδοφορία, όπως είχε συμβεί και τα προηγούμενα χρόνια με την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό. Εάν τα μπλόκα συνεχιστούν και οι καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα παγιωθούν, ο κίνδυνος ενός νέου κύματος ανατιμήσεων καθίσταται ορατός. Για την οικονομία, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι τιμές στο ράφι, αλλά η αντοχή της μεταποίησης, η ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και η συνολική πορεία της αγοράς σε ένα περιβάλλον ήδη αυξημένης αβεβαιότητας.

Διαβάστε επίσης: Η ώρα των αποφάσεων: Στα Μάλγαρα γράφεται η συνέχεια των αγροτικών μπλόκων