«Μπλόκο» στα βιολογικά προγράμματα: Ο Σχοινάς «βάζει μαχαίρι» μετά το πάρτι δηλώσεων

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ακυρώνει τα προγράμματα βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας μετά τις αποκαλύψεις για ψευδείς δηλώσεις

Σε οριστικό «πάγωμα» οδηγούνται τα προγράμματα ενίσχυσης για τη βιολογική κτηνοτροφία και τη βιολογική μελισσοκομία, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να παραδέχεται ουσιαστικά ότι το σύστημα ελέγχου κατέρρευσε κάτω από το βάρος χιλιάδων αμφισβητούμενων αιτήσεων και ύποπτων δηλώσεων.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε την ακύρωση των δύο προγραμμάτων, βάζοντας τέλος στα σενάρια επανεκκίνησής τους, μετά τα σοβαρά ευρήματα που προέκυψαν από τους ελέγχους των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η εικόνα που περιγράφει το υπουργείο προκαλεί έντονο προβληματισμό για τη λειτουργία του πλαισίου πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα, αλλά και για τη διαχείριση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ κοινοτικών ενισχύσεων.

Από τις 34.000 αιτήσεις στις 119.000 μέσα σε λίγα χρόνια

Η εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων αποτέλεσε το πρώτο ισχυρό καμπανάκι για τις αρχές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο, οι βιολογικοί παραγωγοί από περίπου 34.000 το 2020 εκτοξεύθηκαν στις 119.000 νέες αιτήσεις το 2024.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η πίεση στη βιολογική κτηνοτροφία, όπου το ενδιαφέρον αυξήθηκε κατά περίπου 250%, δημιουργώντας σοβαρές υποψίες για οργανωμένη προσπάθεια εκμετάλλευσης των επιδοτήσεων.

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της στρέβλωσης. Στη βιολογική μελισσοκομία, ενώ ο διαθέσιμος προϋπολογισμός ανερχόταν στα 19 εκατ. ευρώ, οι αιτήσεις αντιστοιχούσαν σε απαιτήσεις ύψους 166 εκατ. ευρώ. Στη βιολογική κτηνοτροφία, οι αιτήσεις ξεπέρασαν τα 136 εκατ. ευρώ, όταν ο διαθέσιμος προϋπολογισμός ήταν 115 εκατ. ευρώ.

Έλεγχοι, αποχωρήσεις και σκιές για «μαϊμού» βιολογικά προϊόντα

Τα στοιχεία των ελέγχων που αποκάλυψε το υπουργείο εντείνουν ακόμη περισσότερο τις σκιές γύρω από τον κλάδο. Όπως έγινε γνωστό, ένας στους τρεις αιτούντες δεν πληρούσε τελικά τις βασικές προϋποθέσεις ένταξης στα προγράμματα.

Παράλληλα, περίπου ένας στους πέντε αποχώρησε οικειοθελώς μόλις ενημερώθηκε ότι επίκειται έλεγχος, εξέλιξη που στο υπουργείο θεωρούν ενδεικτική της κατάστασης που είχε διαμορφωθεί.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις μετά την αναφορά του υπουργού στο ενδεχόμενο να έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά προϊόντα που έφεραν την ένδειξη «βιολογικό» χωρίς να πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές.

«Δεν λέω ότι έχει συμβεί, αλλά μετά από αυτά που διαπιστώσαμε δεν μπορώ και να το αποκλείσω», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σχοινάς, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο σοβαρών παρατυπιών στην αλυσίδα πιστοποίησης και εμπορίας.

Στο στόχαστρο οι οργανισμοί πιστοποίησης

Οι αποκαλύψεις επαναφέρουν στο προσκήνιο και τις αποφάσεις που είχαν ληφθεί το προηγούμενο διάστημα για οργανισμούς πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Αύγουστο είχε ανακληθεί η διαπίστευση δύο οργανισμών πιστοποίησης, καθώς διαπιστώθηκε ότι δεν πραγματοποιούσαν τους απαιτούμενους ελέγχους στους παραγωγούς.

Η υπόθεση αναδεικνύει πλέον ευρύτερο ζήτημα αξιοπιστίας του συστήματος εποπτείας, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να εμφανιστεί αποφασισμένη να «καθαρίσει» το τοπίο πριν προχωρήσει σε νέα προγράμματα ενισχύσεων.

Νέο θεσμικό πλαίσιο και ανακατανομή των κονδυλίων

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ξεκαθάρισε ότι τα κονδύλια των δύο προγραμμάτων δεν πρόκειται να χαθούν, αλλά θα μεταφερθούν σε άλλες δράσεις που θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα.

Πρόκειται συνολικά για πόρους ύψους 134 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 115 εκατ. αφορούν τη βιολογική κτηνοτροφία και τα 19 εκατ. τη βιολογική μελισσοκομία.

Παράλληλα, το υπουργείο προαναγγέλλει ριζική αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου για τα βιολογικά προϊόντα, με αυστηρότερο σύστημα ελέγχων, βαρύτερες κυρώσεις και νέα διαδικασία εποπτείας των πιστοποιήσεων.

Στόχος, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία, είναι να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του κλάδου και να προστατευθούν τόσο οι πραγματικοί παραγωγοί όσο και οι καταναλωτές, σε μια περίοδο όπου η αγορά βιολογικών προϊόντων εξελίσσεται σε πεδίο έντονης οικονομικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.

Διαβάστε επίσης: ΟΠΕΚΕΠΕ: Σκάνδαλο με 49.000 πλαστά πιστοποιητικά – «Ξήλωμα» οικολογικών σχημάτων εξήγγειλε ο Τσιάρας