Ψηφιακό μητρώο, νέα πλατφόρμα για κληρονομιές και φορέας διαχείρισης αδρανών περιουσιών: Το νομοσχέδιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές

Σε πλήρη αναμόρφωση προχωρά το πλαίσιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές, τις κοινωφελείς περιουσίες και τα ιδρύματα, όπως παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στη Βουλή. Το νομοσχέδιο φιλοδοξεί να λύσει χρόνιες δυσλειτουργίες, να ενισχύσει τη διαφάνεια και να αξιοποιήσει έναν πλούτο που επί δεκαετίες παραμένει ανενεργός.

Ο υπουργός έκανε λόγο για μια «ουσιαστική τομή με το χθες», σημειώνοντας ότι στόχος είναι η ενεργοποίηση περιουσιών που αφορούν κοινωφελείς σκοπούς, η επιτάχυνση των διαδικασιών και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος.

Ψηφιακό Μητρώο για πλήρη διαφάνεια

Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δημιουργία του Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μητρώου Κοινωφελών Περιουσιών, το οποίο θα βρίσκεται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών. Όλες οι περιουσίες, οι διοικήσεις και οι πράξεις θα καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο, ενώ καμία πράξη δεν θα έχει έννομα αποτελέσματα αν δεν αναρτηθεί στο σύστημα. Τα στοιχεία θα είναι ανοιχτά στους πολίτες, καθιερώνοντας για πρώτη φορά καθολική ψηφιακή ιχνηλασιμότητα.

Μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα e-diadoxi θα καταγράφονται άμεσα οι σχολάζουσες κληρονομιές. Η διαδικασία μεταφέρεται σε μια ταχύτερη και αποκλειστικά διοικητική διαδικασία, καταργώντας την ανάγκη δικαστικής απόφασης για την περιέλευσή τους στο Δημόσιο. Η αποδικαστικοποίηση αυτή αναμένεται να αποφορτίσει σημαντικά τα δικαστήρια.

Νέος φορέας για την αντιμετώπιση της αδράνειας

Συστήνεται το Ίδρυμα Διαχείρισης και Εκκαθάρισης Κληρονομιών και Αδρανών Περιουσιών (ΙΔΕΚΑΚΠ), που θα αναλαμβάνει ιδρύματα χωρίς διοίκηση ή όταν οι υφιστάμενες διοικήσεις αδυνατούν να ανταποκριθούν. Για πρώτη φορά τίθενται σαφή κριτήρια αδράνειας, όπως η μη δημοσίευση οικονομικών καταστάσεων για τρία χρόνια ή η διάθεση κάτω του 15% των εσόδων στον κοινωφελή σκοπό.

Αν δεν υπάρξει σχέδιο επανενεργοποίησης, η διοίκηση θα περνά προσωρινά στο ΙΔΕΚΑΚΠ, ανοίγοντας τον δρόμο για πλήρη εξυγίανση και αξιοποίηση των περιουσιών.

Κίνητρα, έλεγχος και εκσυγχρονισμός

Το νομοσχέδιο προβλέπει υποχρεωτικό διαχειριστικό έλεγχο ανά τριετία, Μητρώο Πιστοποιημένων Ελεγκτών και αναβάθμιση της διαδικασίας δωρεών προς το Δημόσιο μέσω της πλατφόρμας e-Δωρεές. Παράλληλα, παρέχονται φορολογικές απαλλαγές για τα ενεργά ιδρύματα και για τις κληροδοσίες με κοινωφελή σκοπό.

Αλλάζει επίσης το καθεστώς του Ζαππείου Κληροδοτήματος που μετατρέπεται σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία. Το σχέδιο περιλαμβάνει ενεργειακή και τεχνική αναβάθμιση ενόψει της ελληνικής Προεδρίας στην ΕΕ το 2027.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η μεταρρύθμιση αυτή ενεργοποιεί περιουσίες που μέχρι σήμερα «κατοικούνταν από φαντάσματα», προωθώντας έργα που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη, την τοπική οικονομία και την κοινωνική λειτουργία των κοινωφελών δομών.

Διαβάστε επίσης: Σε διαβούλευση το νέο πλαίσιο για σχολάζουσες κληρονομιές: Τι αλλάζει σε φόρους και δωρεές