74 κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα εγκρίθηκαν με χρηματοδότηση 94 εκατ. ευρώ. Dual Master, συνεργασίες ΕΚΠΑ-Yale και ΑΠΘ-Harvard

Η ελληνική ανώτατη εκπαίδευση εισέρχεται σε νέα εποχή. Επτά δεκάδες τέσσερα (74) κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα (Joint Master ή Dual Master) μεταξύ ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ και κορυφαίων πανεπιστημίων του εξωτερικού πήραν «πράσινο φως». Η εκκίνησή τους προγραμματίζεται για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.

Η χρηματοδότηση ανέρχεται σε 94 εκατομμύρια ευρώ, με 80 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης και 12 εκατ. από το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (για ΦΠΑ). Ο Υφυπουργός Παιδείας, Νίκος Παπαϊωάννου, τόνισε ότι πρόκειται για «ουσιαστική μεταρρυθμιστική τομή»: στόχος να ισχυροποιηθούν τα ελληνικά ΑΕΙ διεθνώς, να ανοίξουν νέες ευκαιρίες για φοιτητές και ακαδημαϊκούς και να μετατραπεί η χώρα σε σημείο αναφοράς στην περιοχή.

Ωστόσο, η υλοποίηση δεν είναι απλή διαδικασία. Κάποια ΑΕΙ εκφράζουν ανησυχία για το εάν θα προλάβουν να υπογράψουν συμφωνίες με τα ξένα ιδρύματα. Επιπλέον, η πιστοποίηση των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ πρέπει να ολοκληρωθεί εγκαίρως ώστε να εκταμιευθούν τα κονδύλια.

Ο πρόεδρος της πρωτοβουλίας Study In Greece, Χρήστος Μιχαλακέλης, επισήμανε ότι η προβολή των ξενόγλωσσων προγραμμάτων είναι κρίσιμη. Χωρίς διεθνή απήχηση, η προσέλκυση φοιτητών θα δυσκολευτεί.

Το παράδειγμα ΕΚΠΑ – Yale

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα συνεργασίας είναι αυτό ανάμεσα στο ΕΚΠΑ και το Yale, με αντικείμενο «Περιβαλλοντικές Επιστήμες και Παγκόσμια Δημόσια Υγεία». Το πρόγραμμα θα λειτουργεί ως Dual Master: κοινές εισαγωγές στο πρώτο έτος, ανταλλαγές στο δεύτερο έτος. Υπάρχει πρόβλεψη για υποτροφίες σε εισακτέους στην Ελλάδα.

Το ΕΚΠΑ σχεδιάζει να δεχθεί έως 30 εισακτέους, από 20 από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 10 από τρίτες χώρες. Οι αιτήσεις θα προκηρυχθούν τον Ιούνιο του 2026.

Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μικρογραφία της συνολικής στρατηγικής: κάθε πρόγραμμα θα έχει δικούς του κανονισμούς, αλλά όλες οι συνεργασίες θα προβλέπουν ποσοστώσεις για Ευρωπαίους και διεθνείς φοιτητές.

Οι νέες συνεργασίες & ο χάρτης των ΑΕΙ

Εκτός της ΕΚΠΑ-Yale, εγκρίθηκαν συνεργασίες όπως: ΑΠΘ – Harvard (προγράμματα ιατρικής με έμφαση στις οφθαλμικές παθήσεις), ΔΠΘ – Sorbonne (βιώσιμη ενέργεια), Πάντειο – Columbia, Πολυτεχνείο Κρήτης – ETH Zurich, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – Imperial College London και άλλα.

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ειδικότερα, θα συμμετάσχει σε 7 από τα εγκεκριμένα 74 προγράμματα.

Συνολικά, τα ελληνικά ΑΕΙ διαμορφώθηκαν σε συνεργασίες ως εξής (με βάση τις ανακοινώσεις):

• ΑΠΘ: 12 συνεργασίες

• Ιωαννίνων: 7

• Αιγαίου: 6

• ΔΠΘ: 5

• ΕΚΠΑ: 4

• Ιόνιο: 4

• Μακεδονίας: 4

• Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: 3

• Κρήτης: 3

• Θεσσαλίας: 3

• Πελοποννήσου: 3

• Γεωπονικό: 3

• Δυτικής Μακεδονίας: 3

• ΕΜΠ: 2

• Πατρών: 2

• Χαροκόπειο: 2

• Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας: 2

• Πειραιώς: 1

• Δυτικής Αττικής: 1

• Πάντειο: 1

Προκλήσεις και κρίσιμα βήματα

Η πίεση είναι μεγάλη. Οι δηλώσεις συμφωνίας με ξένα πανεπιστήμια πρέπει να ολοκληρωθούν γρήγορα. Οι φάκελοι για πιστοποίηση ΕΘΑΑΕ πρέπει να κατατεθούν πριν από την 31η Μαΐου 2025.

Οι αιτήσεις για εισαγωγή πρέπει να προκηρυχθούν τον Ιούνιο 2026. Αν καθυστερήσουν, πολλοί φοιτητές θα χάσουν την ευκαιρία να ενταχθούν. Τα ίδια τα πανεπιστήμια οφείλουν να προβάλουν έγκαιρα τα προγράμματα, ώστε να προσελκύσουν διεθνές ενδιαφέρον.

Η Study In Greece θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Θα υποστηρίξει την προβολή των ξενόγλωσσων προγραμμάτων στην παγκόσμια αγορά σπουδών.

Συνολικά, η επιτυχία των 74 κοινών μεταπτυχιακών θα εξαρτηθεί από ταχύτητα, ποιότητα και διεθνή ανταγωνιστικότητα. Αν όλα ευοδωθούν, η Ελλάδα θα σταματήσει να «εξάγει» τους πλέον ταλαντούχους και θα αρχίσει να τους «αγοράζει» ως πόλο έλξης γνώσης και αριστείας.