Χατζηδάκης για ΟΠΕΚΕΠΕ: «Καμία ελαστικότητα» από την κυβέρνηση, αλλά και μήνυμα ότι δεν θα κριθούν όλες οι υποθέσεις το ίδιο
Με καθαρό στόχο να δείξει ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να υποβαθμίσει την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και χωρίς να αποδεχθεί αδιακρίτως ότι όλες οι περιπτώσεις έχουν την ίδια βαρύτητα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης χάραξε μια διπλή γραμμή άμυνας και αντεπίθεσης. Μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ την Κυριακή 5 Απριλίου, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός επέλεξαν να δείξουν «τη μεγαλύτερη δυνατή ευαισθησία και τη μεγαλύτερη δυνατή αυστηρότητα» για την υπόθεση, επιβεβαιώνοντας ότι την Τρίτη συνεδριάζει η Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής για τις άρσεις ασυλίας. Την ίδια στιγμή, όμως, έσπευσε να βάλει ένα σαφές πολιτικό και νομικό όριο, λέγοντας ότι «αμφιβάλλει» αν όλες οι περιπτώσεις θα κριθούν αρνητικά από τη Δικαιοσύνη.
Ο κ. Χατζηδάκης επιχείρησε να παρουσιάσει την υπόθεση όχι ως ένα ενιαίο ποινικό μπλοκ, αλλά ως ένα μωσαϊκό περιπτώσεων με διαφορετικό ειδικό βάρος, κάνοντας λόγο άλλοτε για εκφάνσεις του διαχρονικού πελατειακού συστήματος και άλλοτε για συμπεριφορές που συνδέονται με τις ίδιες τις αδυναμίες του κράτους και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στο ίδιο πνεύμα, παρέπεμψε σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, λέγοντας ότι στη μία το όφελος φέρεται να ήταν 190 ευρώ και στην άλλη επρόκειτο ουσιαστικά για υποβολή ερωτήματος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η τελική αξιολόγηση αυτών των χειρισμών δεν είναι αυτονόητα καταδικαστική. Με αυτή τη διατύπωση, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προσπάθησε να αποσυνδέσει την πολιτική αυστηρότητα από μια προδικασμένη ετυμηγορία, επιμένοντας ότι η τελική κρίση ανήκει αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη.
Ωστόσο, το ουσιαστικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν άλλο. Η κυβέρνηση, όπως είπε, προχώρησε σε σκληρές αποφάσεις ακόμη κι αν αυτές δυσαρεστούν στελέχη της, ακριβώς για να μην κατηγορηθεί ότι δείχνει ανοχή σε ένα φαινόμενο που, όπως παραδέχθηκε, αποτελεί επί χρόνια «κοινό μυστικό» στην Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να στείλει προς την κοινή γνώμη ένα διπλό σήμα: ότι δεν καλύπτει πολιτικά προβληματικές συμπεριφορές, αλλά και ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί χωρίς διάκριση την ποινική ενοχοποίηση κάθε αναφοράς που περιλαμβάνεται στις δικογραφίες. Αυτή είναι η κεντρική ισορροπία που επιχειρεί τώρα να κρατήσει η κυβέρνηση στο μέτωπο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η μεταρρύθμιση μέσω ΑΑΔΕ, η πίεση για γρήγορη εκκαθάριση και το μήνυμα προς την αντιπολίτευση
Κομβικό στοιχείο της παρέμβασης Χατζηδάκη ήταν η προσπάθεια να μετατοπιστεί η συζήτηση από το σκάνδαλο καθαυτό στην «επόμενη μέρα» του κρατικού μηχανισμού. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επανέλαβε ότι ακριβώς γι’ αυτό προχώρησε η απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, με στόχο οι αγροτικές ενισχύσεις να πάψουν να αποτελούν πεδίο πιέσεων και παρεμβάσεων από πολιτικά πρόσωπα και να περάσουν σε ένα πιο αυτοματοποιημένο σύστημα. Έφερε μάλιστα ως παραδείγματα το ΑΣΕΠ, τις πανελλαδικές εξετάσεις και την επιτάχυνση στην απονομή των συντάξεων, επιχειρώντας να εντάξει την επιλογή αυτή σε ένα ευρύτερο αφήγημα ψηφιακού και διοικητικού εκσυγχρονισμού.
Με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος ήταν και η αναφορά του στο γεγονός ότι η σχετική μεταρρύθμιση, όπως είπε, ψηφίστηκε μόνο από τη Νέα Δημοκρατία και όχι από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η συγκεκριμένη αιχμή δεν αφορούσε μόνο τη διαχείριση της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά τη συνολική προσπάθεια της κυβέρνησης να εμφανιστεί ως η μόνη δύναμη που προωθεί θεσμικές τομές ακόμη και σε πεδία με μεγάλο πολιτικό κόστος. Με άλλα λόγια, ο Χατζηδάκης δεν μίλησε απλώς για μια διοικητική αλλαγή. Την παρουσίασε ως απόδειξη ότι η κυβέρνηση επιλέγει να κόψει τον ομφάλιο λώρο ανάμεσα στις επιδοτήσεις, τις πελατειακές διαδρομές και τις πολιτικές εξαρτήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και όταν ρωτήθηκε για την ευρωπαϊκή εισαγγελία. Απέφυγε να μιλήσει για πολιτική σκοπιμότητα και ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να υποδείξει σε ευρωπαϊκό θεσμό ή στη Δικαιοσύνη πώς θα κάνει τη δουλειά της. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε ότι απαιτείται ταχύτητα, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν σαφή εικόνα και να προχωρήσει γρήγορα η εκκαθάριση. Η παρατήρηση αυτή έχει σαφή πολιτική αξία, γιατί αποτυπώνει την αγωνία της κυβέρνησης να μη μείνει η υπόθεση για μεγάλο διάστημα σε φάση θολού τοπίου, με διαρροές, ερμηνείες και παρατεταμένη πολιτική φθορά. Υπενθύμισε δε ότι οι υποθέσεις ήρθαν στην επιφάνεια ύστερα από έρευνα των εθνικών εισαγγελικών και διωκτικών αρχών και όχι με πρωτοβουλία των Βρυξελλών, επιχειρώντας έτσι να αναδείξει και εγχώριο θεσμικό αποτύπωμα στην αποκάλυψη της υπόθεσης.
ΟΠΕΚΕΠΕ, εκλογές και οικονομία: Η προσπάθεια για συνολική πολιτική επανεκκίνηση
Πέρα από τον στενό πυρήνα της υπόθεσης, ο Κωστής Χατζηδάκης επιχείρησε να απλώσει τη συζήτηση στο συνολικό πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα της κυβέρνησης. Με τη φράση ότι η Νέα Δημοκρατία «δεν είναι το κόμμα των αλάθητων», αναγνώρισε ευθέως ότι υπάρχουν λάθη και προβληματικές στιγμές, αλλά κάλεσε τους πολίτες να κρίνουν με βάση τη συνολική εικόνα. Σε αυτή τη συνολική εικόνα ενέταξε τη μείωση της ανεργίας, την πορεία της οικονομίας, τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του Δημοσίου, την ταχύτερη έκδοση συντάξεων, τα εργαλεία εξυπηρέτησης όπως το 1555 και το 1566, καθώς και την ενίσχυση της διεθνούς θέσης και της άμυνας της χώρας. Η λογική του ήταν σαφής: το κυβερνητικό στρατόπεδο θέλει να αντιμετωπίσει τον ΟΠΕΚΕΠΕ όχι ως αυτοτελή λόγο απονομιμοποίησης, αλλά ως σοβαρό μεν επεισόδιο, το οποίο όμως πρέπει να συνεκτιμηθεί μέσα σε ένα ευρύτερο ισοζύγιο έργου.
Στο μέτωπο των πρόωρων εκλογών, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απέκλεισε τέτοιο ενδεχόμενο, λέγοντας ότι δεν είναι πρόθεση της κυβέρνησης να στήσει κάλπες τώρα και προσθέτοντας ότι υπάρχουν μπροστά ανοιχτά ζητήματα, ανάμεσά τους και η συνταγματική αναθεώρηση. Μάλιστα, επιχείρησε να δώσει σε αυτή τη συζήτηση και βαθύτερο θεσμικό φορτίο, λέγοντας ότι αποτελεί ευκαιρία να εξεταστούν από την αρχή θέματα όπως το πελατειακό σύστημα, ώστε να υπάρξει μια νέα επανεκκίνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας. Πρόκειται για φράση με βαρύ συμβολισμό, καθώς δείχνει ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να μετατρέψει την πίεση του σκανδάλου σε αφορμή για πιο ευρύ αφήγημα θεσμικής ανασυγκρότησης. Την ίδια στιγμή, ο Χατζηδάκης έστρεψε τα πυρά του στην αντιπολίτευση και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ για την άρνηση μετεκλογικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, υποστηρίζοντας ότι έτσι ανοίγει ο δρόμος μόνο για ένα σχήμα «ηττημένων».
Στην ίδια συνέντευξη, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρθηκε και στις συνέπειες του πολέμου στην οικονομία, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει ζήτημα επάρκειας καυσίμων και καλώντας να μην καλλιεργείται κλίμα πανικού. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα και ο υπόλοιπος κόσμος θα βρεθούν αντιμέτωποι με χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης και υψηλότερο πληθωρισμό, με το τελικό μέγεθος της επίπτωσης να εξαρτάται από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης. Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις σε καύσιμα, λιπάσματα και ακτοπλοϊκά, υποστηρίζοντας ότι το δημοσιονομικό «νοικοκυριό» των προηγούμενων ετών επιτρέπει τώρα στο οικονομικό επιτελείο να διαθέτει εφεδρείες. Με αυτή την τοποθέτηση, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ με μια ευρύτερη πολιτική επιλογή: σκληρές θεσμικές αποφάσεις στο εσωτερικό και ταυτόχρονα μήνυμα σταθερότητας απέναντι σε μια νέα διεθνή κρίση.
Διαβάστε επίσης; Μητσοτάκης: «Δεν κρυβόμαστε από τις αστοχίες» – Ο ΟΠΕΚΕΠΕ «νέα αφετηρία» σύγκρουσης με το «Βαθύ Κράτος»
Μ.Η.Τ. 242183