«Σκάνδαλο Καλαμποκιού»: Από τη ράδα του λιμανιού Θεσσαλονίκης μέχρι τα έδρανα του Ειδικού Δικαστηρίου, η υπόθεση του γιουγκοσλαβικού αραβοσίτου ξετύλιξε το κουβάρι πλαστογραφιών, κοινοτικών επιδοτήσεων και πολιτικών συγκρούσεων που σημάδεψαν τη δεκαετία του ’80.
Κοινοβουλευτικός σεισμός στη ΝΔ: Αντάρτικο βουλευτών για την Προανακριτική Βορίδη-Αυγενάκη
Ήταν Μάιος του 1986 όταν το φορτηγό «Αλφονσίνα» έδεσε αθόρυβα ανοιχτά της Θεσσαλονίκης. Στις αποθήκες του, 9.000 τόνοι καλαμποκιού από τη Γιουγκοσλαβία. Στα χαρτιά, όμως, το φορτίο έδειχνε… Καβάλα. Κάπως έτσι γεννήθηκε το πιο θορυβώδες μεταπολιτευτικό σκάνδαλο που έστειλε υπουργό στη φυλακή και έβαλε φωτιά στις σχέσεις Ελλάδας–ΕΟΚ.
Η κρατική ITCO, «παιδί» της εποχής του παρεμβατικού ΠΑΣΟΚ, φέρεται να κινεί τα νήματα της μεταμφίεσης του φορτίου. Στόχος; Να γλιτώσουν αντισταθμιστική εισφορά 182 εκατομμυρίων δραχμών και να εισπράξουν κοινοτικές επιδοτήσεις. Το «βαφτισμένο» καλαμπόκι αλλάζει χέρια μέσω της ελβετικής Granomar, φτάνει σε βελγική εταιρεία ως ελληνικό προϊόν, και οι Βρυξέλλες αρχίζουν να ψάχνουν.
Όταν κλιμάκιο της ΕΟΚ καταφθάνει τον Αύγουστο, οι ελληνικές αρχές επιλέγουν την οδό της συγκάλυψης. Μεταξύ των εμπνευστών, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Αθανασόπουλος, ο οποίος φέρεται να πετάει στον Βέλγο ελεγκτή την ατάκα που θα μείνει στην ιστορία: «Όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, εσείς τρώγατε βελανίδια».
Τον Νοέμβριο του 1986, η ελληνική Δικαιοσύνη επιλαμβάνεται της υπόθεσης, ύστερα από μήνυση αλλοδαπής εταιρείας. Η Κομισιόν από την πλευρά της πιέζει τη χώρα μας να της δώσει εξηγήσεις για το διαφαινόμενο σκάνδαλο. Η ελληνική κυβέρνηση δια στόματος του Υπουργού Εξωτερικών και μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια, αρνείται και τότε η Κομισιόν προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εναντίον της Ελλάδας. Η χώρα μας δεν παρέστη στη διαδικασία και στις 9 Μαΐου 1989 δικάσθηκε ερήμην και καταδικάστηκε. Η ζημιά για το ελληνικό κράτος ανήλθε σε 600.000.000 δραχμές.
Η υπόθεση φτάνει στη Βουλή· το 1989, με τη συγκυβέρνηση Τζανετάκη (οι ηγέτες της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, και του Συνασπισμού, Χαρίλαος Φλωράκης και Λεωνίδας Κύρκος), και το σύνθημα «Κάθαρση», ο Αθανασόπουλος παραπέμπεται στο Ειδικό Δικαστήριο.
Στις 23 Αυγούστου 1989 η ολομέλεια της Βουλής συζήτησε το πόρισμα της προανακριτικής επιτροπής και αποφάσισε με ψήφους 170 (ΝΔ και Συνασπισμός) έναντι 118 (ΠΑΣΟΚ) την παραπομπή του Νίκου Αθανασόπουλου ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου (Υπουργοδικείο), με τις κατηγορίες της ηθικής αυτουργίας σε έκδοση ψευδών βεβαιώσεων, πλαστογραφίας και συνέργειας σε πλαστογραφία. Επίσης, αποφάσισε τη συνεκδίκαση της υπόθεσης για τους συμμετόχους μη πολιτικούς. Στην απολογία του ενώπιον της Βουλής, ο Νίκος Αθανασόπουλος ομολόγησε ότι αποφάσισε τη συγκάλυψη του σκανδάλου, μαζί με άλλους συναδέλφους του, τους οποίους δεν κατονόμασε, για λόγους εθνικού συμφέροντος. Ενώ υπογράμμισε ότι η όλη υπόθεση του καλαμποκιού «βγήκε στον αέρα» από τον ανταγωνισμό των πολυεθνικών εταιρειών, που έχουν συμφέροντα στη διακίνησή του.
Μετά από ακροαματική διαδικασία δυόμισι μηνών και 54 συνεδριάσεις, το Ειδικό Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του στις 11 Αυγούστου 1990. Στους έξι από τους επτά κατηγορουμένους (ο Δημοσθένης Δελχανίδης αθωώθηκε παμψηφεί) επέβαλε τις κάτωθι ποινές:
Νίκο Αθανασόπουλο, φυλάκιση 3 ετών και 6 μηνών.
Σούλη Αποστολόπουλο, φυλάκιση 3 ετών και 8 μηνών.
Θεόδωρο Αναγνωστόπουλο, φυλάκιση 16 μηνών με τριετή αναστολή.
Γεώργιο Ράλλη, φυλάκιση 12 μηνών με τριετή αναστολή.
Ευστράτιο Γιαννάκο, φυλάκιση 14 μηνών με τριετή αναστολή.
Σάββα Κοσμίδη, φυλάκιση 10 μηνών με τριετή αναστολή.
Η ετυμηγορία του Αυγούστου 1990: τριάμισι χρόνια φυλακή για τον πρώην υπουργό και βαριές ποινές για τους συνεργούς του. Έξω από τον Άρειο Πάγο, οι οπαδοί του ΠΑΣΟΚ τραγουδούν το «Πότε θα κάνει ξαστεριά» και ψάλλουν τον Εθνικό Ύμνο.
Παρά την καταδίκη, ο Αθανασόπουλος επιστρέφει θριαμβευτικά στην πολιτική σκηνή, εκλέγεται βουλευτής το 1993. Στις 17 Ιανουαρίου του 1994, η Βουλή με πλειοψηφία του ΠΑΣΟΚ του απένειμε χάρη, ρίχνοντας την αυλαία στο σκάνδαλο του γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού.
Το σκάνδαλο κλείνει τυπικά — αλλά στην πολιτική μνήμη μένει ως υπόθεση-ορόσημο για τον τρόπο που το ελληνικό πολιτικό σύστημα διαχειρίζεται τα δικά του.
Μ.Η.Τ. 242183