Κατασκευαστικός κλάδος 2025-2026. Τιμές, ενοίκια, δάνεια, επενδύσεις και προκλήσεις στην προσιτή κατοικία. Προοπτικές και κίνδυνοι

Η είσοδος στο 2026 βρίσκει την αγορά ακινήτων στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Η κατοικία παραμένει ταυτόχρονα βασικό κοινωνικό αγαθό και επενδυτική επιλογή, επηρεάζοντας τον οικογενειακό προγραμματισμό, το διαθέσιμο εισόδημα και ευρύτερα την οικονομική πορεία της χώρας. Τιμές, ενοίκια, διαθεσιμότητα, δανεισμός και νέες κατασκευές συνθέτουν ένα περιβάλλον με αυξημένες προκλήσεις και σημαντικές αποφάσεις για νοικοκυριά, επενδυτές και πολιτεία.

Σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2025 η αγορά συνέχισε να προσελκύει ενδιαφέρον, με έμφαση στις κατοικίες, τα τουριστικά ακίνητα και τα σύγχρονα γραφεία υψηλών προδιαγραφών. Παρά την άνοδο των τιμών, η προσφορά νέων κατοικιών παρέμεινε περιορισμένη, καθώς οι εκκρεμότητες στο ρυθμιστικό πλαίσιο και το υψηλό κόστος κατασκευής φρέναραν την εκκίνηση νέων έργων.

Η στεγαστική προσιτότητα στο προσκήνιο

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναδεικνύει ως κομβικό ζήτημα την προσιτότητα στέγης. Οι αυξήσεις σε τιμές πώλησης και ενοίκια, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, επιβαρύνουν τα νοικοκυριά. Τα προγράμματα «Σπίτι μου», η επιδότηση ενοικίου, οι φορολογικές ελαφρύνσεις για κύριες κατοικίες και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για κοινωνική στέγη κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο η απόδοσή τους είναι σταδιακή.

Η νέα δέσμη παρεμβάσεων για το 2026 στοχεύει στην ενίσχυση της προσφοράς, μέσω οικιστικής αξιοποίησης ανενεργών επαγγελματικών χώρων και αναβάθμισης παλαιών κατοικιών. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις πρωτοβουλίες απαιτούν χρόνο, ενώ άλλες ενδέχεται να ενισχύσουν προσωρινά τη ζήτηση, περιορίζοντας το βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα.

Τιμές και αγοραπωλησίες: Σταθεροποίηση με επιβράδυνση

Το 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 7,5%, έναντι 9,7% το 2024. Η άνοδος ήταν πιο έντονη στα παλαιά ακίνητα, ενώ γεωγραφικά καταγράφηκαν ισχυρότεροι ρυθμοί σε Θεσσαλονίκη και μεγάλες πόλεις, με την Αθήνα να κινείται ηπιότερα.

Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον από το εξωτερικό εμφανίζει μερική κόπωση, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Golden Visa και των καθαρών εισροών κεφαλαίων, υποδηλώνοντας ότι η αγορά μπαίνει σε φάση πιο επιλεκτικών επενδύσεων.

Οικοδομή και δανεισμός: Αντικρουόμενα σήματα

Η οικοδομική δραστηριότητα για κατοικίες υποχώρησε στους ρυθμούς έκδοσης νέων αδειών, ενώ το κόστος κατασκευής συνέχισε να αυξάνεται, έστω με πιο ήπιο ρυθμό. Παράλληλα, ο δανεισμός αυξήθηκε σημαντικά σε ονομαστικούς όρους, αλλά η συνολική τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει χαμηλή, με τη ζήτηση στεγαστικών να μειώνεται τα τελευταία τρίμηνα.

Στον αντίποδα, οι επενδύσεις σε κατοικίες ενισχύθηκαν, καταγράφοντας άνοδο 14,5% στο εννεάμηνο, στοιχείο που δείχνει ότι η δραστηριότητα μετατοπίζεται περισσότερο προς επενδυτικά σχέδια και λιγότερο προς αγορά για ιδιοκατοίκηση.

Επαγγελματικά ακίνητα: Ελεγχόμενη επιβράδυνση

Στον κλάδο των επαγγελματικών ακινήτων, οι τιμές γραφείων και καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών συνέχισαν να αυξάνονται, αλλά με σαφή επιβράδυνση.

Οι μισθώσεις παραμένουν ανθεκτικές, ωστόσο η έκδοση νέων αδειών εμφανίζει μείωση, γεγονός που υποδηλώνει προσαρμογή των επενδυτικών σχεδίων σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον.

Κατασκευές: Ισχυρή δραστηριότητα με μεγάλες εκκρεμότητες

Ο κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται σε έντονη κινητικότητα. Η αξία παραγωγής αυξήθηκε σταθερά την τελευταία πενταετία, φθάνοντας τα 15,7 δισ. ευρώ το 2024. Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τα χαμηλότερα ποσοστά επενδύσεων σε κατασκευές στην ΕΕ.

Η αβεβαιότητα γύρω από τον νέο Οικοδομικό Κανονισμό και η αναστολή αδειών επηρέασαν σημαντικά τη δραστηριότητα, με πτώση 51% στο πρώτο τρίμηνο του 2025, εξέλιξη που αναμένεται να αποτυπωθεί κυρίως μέσα στο 2026.

Οι προοπτικές για το 2026 και μετά

Η αξία παραγωγής έργων υποδομών και κατοικιών το 2026 αναμένεται να αυξηθεί περίπου κατά 20% σε σχέση με το 2024, ενώ για την περίοδο 2027–2030 ωριμάζουν έργα άνω των 10 δισ. ευρώ. Η μετά–Ταμείο Ανάκαμψης εποχή θέτει πλέον στο επίκεντρο τη δημιουργία διατηρήσιμων υπεραξιών, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την ενσωμάτωση του κλιματικού κινδύνου στον σχεδιασμό.

Η απλοποίηση διαδικασιών, η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου και η ισορροπία ανάμεσα σε κοινωνικές ανάγκες και επενδυτική δραστηριότητα θα κρίνουν εάν η αγορά ακινήτων και ο κλάδος των κατασκευών θα περάσουν επιτυχώς το επόμενο μεγάλο τεστ.

Διαβάστε επίσης: Κατασκευαστικός κλάδος: Οι άδειες δείχνουν ανάκαμψη, η οικονομία πίεση