Θετικό το αποτύπωμα του τουρισμού για την Αττική – Άγνωστος εν πολλοίς ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας
Στο top 10 των θεμάτων που απασχολούν τους κατοίκους του κέντρου της Αθήνας στην καθημερινότητά τους κατατάσσεται η υπερσυγκέντρωση τουριστών, με έναν στους δύο να ζητά περιορισμό στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Στα παραπάνω συμπεράσματα κατέληξε η ετήσια έρευνα του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) και της GBR Consulting, σε συνεργασία με την Ένωση Ξενοδόχων Αττικής (ΕΞΑ), για τον τουρισμό στην Αττική.
Ειδικότερα, για τους κατοίκους του λεκανοπεδίου κορυφαία προβλήματα καθημερινότητας αποτελούν η κίνηση στους δρόμους, οι κακοί δρόμοι και υποδομές, το ζήτημα της εγκληματικότητας. Η μεγάλη συγκέντρωση τουριστών έρχεται μόλις στη 15η θέση, καταρρίπτοντας το επιχείρημα περί υπερτουρισμού που ακούγεται όλο και περισσότερο.
Όταν όμως το ερώτημα περιορίζεται σε όσους κατοικούν στο κέντρο της πόλης, το ζήτημα της πληθώρας τουριστών σκαρφαλώνει στην 9η θέση, ενώ φαίνεται πως αρχίζουν να δυσανασχετούν και οι κάτοικοι των νοτίων προαστίων, παρότι ακόμα δεν έχει καν ολοκληρωθεί το Ελληνικό. Σημειώνεται ότι αντίστοιχα στα νησιά μας, που είναι και οι βασικοί πόλοι έλξης επισκεπτών κατά τη θερινή περίοδο, η μεγάλη συγκέντρωση τουριστών κατατάσσεται στην 6η θέση των καθημερινών προβλημάτων.
Προβληματίζει κατοίκους και στελέχη του τουρισμού η βραχυχρόνια μίσθωση
Σε κάθε περίπτωση, οι κάτοικοι της Αττικής φαίνεται πως αναγνωρίζουν θετικό αντίκτυπο του τουρισμού στην περιοχή που ζουν, κυρίως στις πιο τουριστικές περιοχές. Θετικό αποτύπωμα βλέπουν περισσότερο οι κάτοικοι του κέντρου, των νοτιοανατολικών και νοτιοδυτικών προαστίων σε ποσοστά από 34% και πάνω.
Αυτό δεν σημαίνει όμως πως δεν εντοπίζεται και δυσφορία, με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις να βρίσκονται στο επίκεντρο. Οι Αθηναίοι σε ποσοστά 70% και 67% ιεραρχούν ως κορυφαία προβλήματα που τους δημιουργεί ο τουρισμός τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τις τιμές των ενοικίων. Η ακρίβεια σε προϊόντα και υπηρεσίες ακολουθεί, αλλά πολύ χαμηλότερα με 43% και η κυκλοφοριακή συμφόρηση με 36%.
Μάλιστα, πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα της GBR ζητούν περιορισμό στις πλατφόρμες τύπου Airbnb (52%). Όποιες παρεμβάσεις έχουν πάντως προηγηθεί για να ελεγχθεί το φαινόμενο, δεν έχουν προφανώς αποδώσει, αφού το 2024 αυξήθηκαν κατά 16% τα καταλύματα που διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση, φτάνοντας περί τα 30.000.
Σε ποσοστό 20% προχωρούν ακόμη παραπέρα, ζητώντας να τεθεί ανώτατο όριο στον αριθμό τουριστών και 14% ζήτησαν μείωση των τουριστικών καταλυμάτων. Σημειώνεται ότι, βάσει των πρόσφατων στοιχείων του υπουργείου Τουρισμού, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια – διαμερίσματα (ως 5 κλειδιά), αυξήθηκαν σε όρους μονάδων κατά 37% στην Αττική το 2024 σε σύγκριση με το 2019, από 896 σε 1.231. Μερικές από αυτές τις μονάδες είναι επίσης καταχωρημένες σε πλατφόρμες βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Εχθές, κατά την παρουσίαση της έρευνας, οι περισσότεροι συμμετέχοντες επισήμαναν την ανάγκη της βιώσιμης διαχείρισης της τουριστικής ανάπτυξης. Ο πρόεδρος του ΕΞΑ, κ. Ευγένιος Βασιλικός, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας την ανάγκη να ρυθμισθούν επί ίσοις όροις τα θέματα δυναμικότητας σε μη κύρια τουριστικά καταλύματα και βραχυχρόνια μίσθωση, προκειμένου «να προστατευθούμε εγκαίρως από δυσάρεστες συνέπειες, όπως αυτές που αντιμετωπίζουν ήδη άλλοι προορισμοί».
Σε κάθε περίπτωση, στην κορυφή των προτεινόμενων λύσεων για τους κατοίκους βρίσκεται η βελτίωση των υποδομών, αναγκαιότητα στην οποία συγκλίνουν και τα στελέχη του κλάδου.
«Η υψηλή ικανοποίηση των επισκεπτών και η αυξημένη αναγνωρισιμότητα της Αθήνας ως must-visit προορισμού δημιουργούν ένα ισχυρό υπόβαθρο για το μέλλον. Ωστόσο, παραμένουν προκλήσεις, όπως η ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης, η περαιτέρω ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στον ταξιδιωτικό σχεδιασμό, αλλά και η περαιτέρω βελτίωση του τουριστικού προϊόντος της πόλης, καθώς και η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και ποιότητας ζωής στην πόλη», επισήμανε η κυρία Ιωάννα Παπαδοπούλου, διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του ΔΑΑ.
Πιο κοντά στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τα αθηναϊκά ξενοδοχεία
Το 2024, τα αθηναϊκά ξενοδοχεία πέτυχαν πρωτοφανή επίπεδα στις τιμές δωματίων (ADR), με αύξηση 10% σε σχέση με το 2023 και 42% σε σχέση με το 2019. Η Αθήνα ξεπέρασε μόλις τη Μαδρίτη και μειώνει τη διαφορά με τη Βαρκελώνη, η οποία αύξησε το ADR της κατά 8% σε σχέση με το 2023 και 33% σε σχέση με το 2019. Τα τελευταία 20 χρόνια, η Ρώμη υπερτερεί συνεχώς της Βαρκελώνης, της Μαδρίτης και της Αθήνας, μεγαλώνοντας τη διαφορά ADR. Αυτή η τάση οφείλεται κυρίως στην επέκταση του τομέα των πολυτελών ξενοδοχείων της πόλης.
Η αυξημένη ζήτηση δεν επηρέασε αρνητικά τα συνολικά επίπεδα ικανοποίησης. Οι επισκέπτες συνεχίζουν να αξιολογούν θετικά την εμπειρία τους στην Αθήνα, με μέσο όρο 8,3 στα 10, ακολουθώντας μια ανοδική πορεία τα τελευταία 20 χρόνια κατά τα οποία διεξάγεται αυτή η έρευνα. Παρά τις υψηλές αξιολογήσεις για τις εγκαταστάσεις, η αντιληπτή αξία έχει μειωθεί, κυρίως λόγω των αυξανόμενων τιμών.
Περίπου το 69% των επισκεπτών των ξενοδοχείων επισκέπτεται την Αθήνα για αναψυχή – σε μεγάλο βαθμό κατόπιν σύστασης συγγενών και φίλων – για να επισκεφθεί την παγκοσμίου φήμης Ακρόπολη και άλλα αρχαιολογικά μνημεία και μουσεία. Πέρα από τα ιστορικά μνημεία, οι τουρίστες εμπλουτίζουν την πολιτιστική τους εμπειρία συμμετέχοντας σε οργανωμένα walking tours, city bus tours και παρακολουθώντας συναυλίες ή ζωντανές μουσικές εκδηλώσεις.
Άλλα δημοφιλή σημεία ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν τα εμπορικά κέντρα, το Πολιτιστικό Κέντρο Σταύρος Νιάρχος και τις μαρίνες κατά μήκος της Αθηναϊκής Ριβιέρας, όπου οι μισοί των ερωτηθέντων επισκέφθηκαν επίσης κάποια παραλία. Παρά την αυξανόμενη αναγνωρισιμότητα, τα νησιά της Αθήνας και ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας παραμένουν σχετικά άγνωστα στους περισσότερους επισκέπτες. Ωστόσο, η αναγνωρισιμότητα και των δύο συνεχίζει να βελτιώνεται σταθερά.
Τα κύρια σημεία ανησυχίας παραμένουν η δημόσια καθαριότητα, η ασφάλεια και η κατάσταση των δρόμων, των πεζοδρομίων και των πλατειών. Παρά το γεγονός ότι οι γενικές αξιολογήσεις ικανοποίησης παραμένουν σταθερές, ορισμένες περιοχές στο κέντρο της Αθήνας υστερούν σε σχέση με τα μέσο όρο της πόλης, οι οποίες χρειάζονται βελτίωση τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.
Η κατάσταση των πεζοδρομίων και των πλατειών είναι ιδιαίτερα προβληματική σε πολλές περιοχές, εφιστώντας την προσοχή για αναβάθμιση. Οι αξιολογήσεις προσβασιμότητας αντικατοπτρίζουν αυτά τα προβλήματα, με τους ερωτηθέντες να την βαθμολογούν με 6,1 στα 10 συνολικά, ενώ εκείνοι με ειδικές ανάγκες προσβασιμότητας την αξιολόγησαν ακόμα χαμηλότερα, με 5,1 στα 10.
Μ.Η.Τ. 242183