Ιστορικά υψηλά περιστατικών πυρκαγιάς καταγράφηκαν στη ναυτιλία, με κύριες αιτίες την απόκρυψη φορτίων και ελλιπής εξοπλισμός

Η διεθνής ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δραματική αύξηση περιστατικών πυρκαγιάς σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και οχημάτων. Τα στατιστικά δείχνουν ότι το 2024 καταγράφηκαν 250 περιστατικά πυρκαγιάς, αριθμός αυξημένος κατά 20% σε σχέση με το 2023 και ο υψηλότερος της τελευταίας δεκαετίας. Από αυτά, περίπου 75 αφορούσαν πλοία μεταφοράς οχημάτων (Ro-Ro, PCC, PCTC).

Κύριες αιτίες θεωρούνται οι εσφαλμένα δηλωμένες επικίνδυνες ύλες, αλλά και η αυξανόμενη μεταφορά ηλεκτρικών οχημάτων με μπαταρίες ιόντων λιθίου. Η Allianz Commercial, στην ετήσια έκθεσή της Safety and Shipping Review 2025, αναφέρει πως σχεδόν το 30% των περιστατικών αφορά containerships και Ro-Ro, ενώ οι πυρκαγιές σε πλοία τύπου roll-on/roll-off αυξήθηκαν από 11 το 2023 σε 16 το 2024.

Η κατάσβεση στη θάλασσα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη λόγω του μεγέθους των σύγχρονων πλοίων, της φύσης των φορτίων και της περιορισμένης πρόσβασης εξοπλισμού. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτέλεσε το περιστατικό με το πλοίο Morning Midas τον Ιούνιο του 2025, το οποίο μετέφερε 3.000 αυτοκίνητα –εκ των οποίων 800 ηλεκτρικά– και τυλίχθηκε στις φλόγες εν πλω.

Προειδοποιήσεις ειδικών και ανάγκη για νέα μέτρα

Ο πρόεδρος της Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών και Ναυαγοσωστικών, Παύλος Ξηραδάκης, τόνισε ότι οι οικονομικές συνέπειες μιας θαλάσσιας πυρκαγιάς είναι δυσανάλογα μεγαλύτερες από το ασφάλιστρο ενός λανθασμένα δηλωμένου φορτίου, καλώντας τις ασφαλιστικές εταιρείες να αναπροσαρμόσουν τα ασφάλιστρα. Στόχος είναι να αποτραπεί η απόκρυψη επικίνδυνων φορτίων και να διασφαλιστεί η σωστή τοποθέτησή τους σε ειδικούς χώρους επί των πλοίων.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πολλά ελληνικά λιμάνια δεν διαθέτουν δίκτυο πυρόσβεσης, προτείνοντας τη θέσπιση κανονισμών ρυμούλκησης που θα απαιτούν τη χρήση ρυμουλκών με πιστοποιημένες δυνατότητες πυρόσβεσης, ικανών να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, πλοία, υποδομές και περιβάλλον.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διεθνής εμπειρογνώμονας Johan Luijks, μιλώντας σε συνέδριο στην Ελλάδα, τόνισε ότι η αντιμετώπιση φωτιάς στη θάλασσα εξαρτάται κυρίως από το ανθρώπινο δυναμικό και τον διαθέσιμο εξοπλισμό. Ανέφερε ότι, παρά τις τεχνολογικές ιδέες, όπως τα drones πυρόσβεσης, η πιο αξιόπιστη λύση παραμένουν τα λιμενικά ρυμουλκά με δυνατότητες πυρόσβεσης και καλά εκπαιδευμένα πληρώματα.

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες στη διεθνή ναυτιλία

Το Vehicle Carrier Safety Forum (VCSF) παρουσίασε πρόσφατα νέες οδηγίες για την πρόληψη και διαχείριση πυρκαγιών σε πλοία μεταφοράς οχημάτων (Ro-Ro, PCC, PCTC, Ro-Pax). Οι κατευθυντήριες γραμμές εστιάζουν σε:

• έγκαιρη χρήση των σταθερών συστημάτων πυρόσβεσης (FFS), με κρίσιμο χρόνο αντίδρασης τα πρώτα 10–15 λεπτά,

• σαφείς διαδικασίες που δίνουν εξουσία στον πλοίαρχο να ενεργεί άμεσα,

• ρεαλιστική εκπαίδευση πληρωμάτων με σενάρια έκτακτης ανάγκης,

• και συνεργασία με τις τοπικές πυροσβεστικές αρχές στα λιμάνια.

Οι οδηγίες τονίζουν ότι η κατάσβεση πυρκαγιάς σε ηλεκτρικά ή υβριδικά οχήματα με μπαταρίες λιθίου είναι ακόμη πιο περίπλοκη λόγω του κινδύνου θερμικής εκτροπής. Γι’ αυτό η πρόληψη και η ταχύτητα αντίδρασης αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την προστασία πληρωμάτων, επιβατών και περιβάλλοντος.