Σε φάση υλοποίησης εισέρχεται ο διαγωνισμός για τις τετραετείς συμβάσεις εξυπηρέτησης άγονων ακτοπλοϊκών γραμμών, μετά το «πράσινο φως» από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με εξαίρεση συγκεκριμένες περιπτώσεις που εκκρεμούν δικαστικά στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Νέο μοντέλο τετραετών συμβάσεων (2025–2029), αυξημένη χρηματοδότηση 668 εκατ. ευρώ και κίνητρα για ανανέωση στόλου – Στο επίκεντρο η συνδεσιμότητα των νησιών και η βιωσιμότητα της ακτοπλοΐας.
Σε τροχιά υλοποίησης τίθεται ο διαγωνισμός για την ανάθεση των άγονων ακτοπλοϊκών γραμμών τετραετούς διάρκειας, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε το άνοιγμα των φακέλων συμμετοχής, με μοναδική εξαίρεση τον φάκελο 38 που αφορά τη γραμμή Κάσος–Κρήτη. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση εκκρεμεί προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) από ακτοπλοϊκή εταιρεία, με την απόφαση να αναμένεται το προσεχές διάστημα.
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Ναυτιλίας, η αποσφράγιση των προσφορών έχει προγραμματιστεί για τις 20 Απριλίου, παρουσία εκπροσώπων των συμμετεχουσών εταιρειών. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ανταγωνισμός, οι προσφορές θα αξιολογηθούν από αρμόδια επιτροπή, ενώ όπου κατατεθεί μία μόνο προσφορά, η διαδικασία αναμένεται να επιταχυνθεί.
Μεταβατικό καθεστώς έως την τελική απόφαση
Για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης εξυπηρέτησης των νησιωτικών περιοχών έως την έκδοση οριστικών αποφάσεων από το ΣτΕ, το Υπουργείο Ναυτιλίας θα προχωρήσει σε απευθείας αναθέσεις δρομολογίων έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Στο πλαίσιο αυτό καλύπτεται προσωρινά και η γραμμή Κάσος–Κρήτη.
Νέο θεσμικό πλαίσιο: Από ετήσιες σε τετραετείς συμβάσεις
Ο νέος σχεδιασμός σηματοδοτεί ουσιαστική αλλαγή στο καθεστώς ανάθεσης άγονων γραμμών, καθώς για πρώτη φορά οι συμβάσεις αποκτούν τετραετή διάρκεια (2025–2029), αντικαθιστώντας το προηγούμενο ετήσιο μοντέλο.
Η μεταρρύθμιση αυτή ενισχύει την προβλεψιμότητα του ακτοπλοϊκού δικτύου, διευκολύνοντας τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των εταιρειών σε επίπεδο δρομολογίων, διαχείρισης στόλου και επενδύσεων. Παράλληλα, το συνολικό ύψος χρηματοδότησης αυξάνεται σημαντικά, φτάνοντας τα 668 εκατ. ευρώ για την τετραετία.
Ενίσχυση συνδεσιμότητας και βιωσιμότητας
Η αύξηση της χρηματοδότησης στοχεύει στην κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους, αλλά και στη διατήρηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης μικρών και απομακρυσμένων νησιών, τα οποία εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις θαλάσσιες μεταφορές.
Κομβικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η δυνατότητα ένταξης νεότευκτων πλοίων, ενισχύοντας τα κίνητρα για ανανέωση του στόλου με πιο αποδοτικά και περιβαλλοντικά φιλικά μέσα, σε ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς προδιαγραφές.
Συνολικά, το νέο μοντέλο επιχειρεί να εξισορροπήσει την ανάγκη κοινωνικής συνοχής με τη διασφάλιση της επιχειρησιακής βιωσιμότητας του κλάδου, ενισχύοντας τη σταθερότητα στην αγορά ακτοπλοΐας.
Ειδική περίπτωση: Νέα γραμμή Αλεξανδρούπολη – Βόρειο Αιγαίο
Στις 24 Ιουνίου αναμένεται να κριθεί η εξέλιξη του διαγωνισμού για τη νέα ακτοπλοϊκή γραμμή «Αλεξανδρούπολη – Σίγρι Λέσβου – Μεστά Χίου», με υποχρεωτική στάση στον Πειραιά, για την οποία έχει επίσης κατατεθεί προσφυγή στο ΣτΕ.
Το έργο, ενταγμένο στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με προϋπολογισμό 12,5 εκατ. ευρώ, φέρει ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα για την περιοχή του Έβρου, η οποία επλήγη από τις πυρκαγιές του 2023.
Προβλέπεται η εκτέλεση εβδομαδιαίου δρομολογίου για τρία έτη από φορτηγό-οχηματαγωγό πλοίο, με δωρεάν μεταφορά εμπορευμάτων επιχειρήσεων. Για τον σκοπό αυτό διατίθενται περίπου 2.000 τ.μ. ανά δρομολόγιο, με δυνατότητα εξυπηρέτησης έως 70 φορτηγών και φόρτωση έως 12 ώρες πριν την αναχώρηση.
Αναπτυξιακός στόχος
Η νέα γραμμή αποσκοπεί στη μείωση του μεταφορικού κόστους και στην ενίσχυση της εφοδιαστικής αλυσίδας, συμβάλλοντας στην ανασυγκρότηση της τοπικής οικονομίας του Έβρου μετά τις φυσικές καταστροφές.
Μ.Η.Τ. 242183