Alpha Bank – Χρυσός 2025: Γεωπολιτική, χρέος και η νέα εποχή των επενδύσεων

Στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank για την Παγκόσμια Οικονομία αναλύονται οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την τιμή του χρυσού τα τελευταία χρόνια. Οι παράγοντες αυτοί περιλαμβάνουν τη συναλλαγματική ισοτιμία του αμερικανικού δολαρίου, τις πραγματικές αποδόσεις των ομολόγων και τη ζήτηση από τους ιδιώτες επενδυτές. Παράλληλα, επισημαίνονται δύο επιπλέον παράγοντες που έχουν συμβάλει στην εκρηκτική άνοδο του πολύτιμου μετάλλου από το δεύτερο τρίμηνο του 2022 και μετά.

Τα έτη 2024 και 2025 οι τιμές του χρυσού έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ τα αποθέματα χρυσού που κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες πλησίασαν επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά της εποχής του Bretton Woods (“Gold and the New World Disorder”, OMFIF, 2024). Τα τελευταία 15 χρόνια, οι τρεις βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την τιμή του χρυσού είναι:

Συναλλαγματική ισοτιμία δολαρίου: Η πορεία του χρυσού συνδέεται στενά με το αμερικανικό νόμισμα, που λειτουργεί ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Η αδυναμία του δολαρίου τα τελευταία χρόνια ώθησε την τιμή του χρυσού ανοδικά.

Πραγματικές αποδόσεις ομολόγων: Όταν οι πραγματικές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων είναι χαμηλές, μειώνεται το κόστος ευκαιρίας διακράτησης χρυσού και αυξάνεται η ζήτησή του. Αντίθετα, υψηλές αποδόσεις καθιστούν το μέταλλο λιγότερο ελκυστικό. Παρά την αύξηση των πραγματικών αποδόσεων τα δύο τελευταία έτη, η τιμή του χρυσού συνέχισε να ανεβαίνει, υποδηλώνοντας τη μετατροπή του σε εναλλακτική επένδυση έναντι των ομολόγων του Δημοσίου.

Ζήτηση από ιδιώτες επενδυτές: Από το 2011 η αυξημένη ζήτηση για χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια χρυσού (Gold ETFs) συνέβαλε στην άνοδο της τιμής σε ιστορικά υψηλά.

Ωστόσο, οι παραπάνω παράγοντες δεν εξηγούν πλήρως την απότομη άνοδο της τιμής του χρυσού από το τέταρτο τρίμηνο του 2022. Σημαντική υπήρξε η επίδραση δύο πρόσθετων παραγόντων:

Γεωπολιτικές εντάσεις: Από το τέταρτο τρίμηνο του 2022, οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αγοράζουν χρυσό με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δεκαετιών, κυρίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Η παραδοσιακή αρνητική συσχέτιση των τιμών χρυσού με τις πραγματικές αποδόσεις των 10ετών αμερικανικών ομολόγων διακόπηκε, υποδεικνύοντας ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι επηρεάζουν πλέον αποφασιστικά τη ζήτηση. Η τάση αυτή αντανακλά, επίσης, την προσπάθεια των κεντρικών τραπεζών να μειώσουν την εξάρτηση από το δολάριο.

Ανησυχίες για δημοσιονομικά ελλείμματα και δημόσιο χρέος: Πολλές χώρες, και ιδιαίτερα οι ΗΠΑ, αντιμετωπίζουν υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα και υπέρογκο δημόσιο χρέος. Αυτό έχει αυξήσει τις αμφιβολίες ορισμένων επενδυτών σχετικά με τη βιωσιμότητά του και έχει ενισχύσει την επένδυση σε χρυσό ως αντιστάθμισμα έναντι του κρατικού κινδύνου.

Σε ένα περιβάλλον υψηλής παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι κεντρικές τράπεζες φαίνεται να επιστρέφουν σε ένα ιστορικό μοτίβο, αξιοποιώντας τον χρυσό ως ασφαλές καταφύγιο. Το πολύτιμο μέταλλο παραμένει σημαντικό εργαλείο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίων και διαχείρισης κινδύνου, ενώ η απόδοσή του τα δύο τελευταία χρόνια ξεπέρασε τις προσδοκίες λόγω των διαρθρωτικών μετατοπίσεων στη ζήτηση.