Κλιματική αλλαγή και big data: Εφαρμογή προβλέπει κινδύνους, διαγωνισμός καινοτομίας για το περιβάλλον

Μια νέα εφαρμογή, που συνδυάζει ανοιχτά δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη, φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο που προσεγγίζουμε τις φυσικές καταστροφές και τους συσχετισμένους κινδύνους.

Η εφαρμογή, που παρουσιάστηκε στο Open Data Day 2025 στη Θεσσαλονίκη, επιτρέπει στους χρήστες να αναλύσουν ιστορικά στοιχεία από φυσικές καταστροφές, να αναγνωρίσουν μοτίβα και να προβλέψουν πιθανές αλυσιδωτές αντιδράσεις.

«Αν μια θύελλα οδηγεί σε κατολίσθηση μέσα σε επτά ημέρες, ή μια χιονοθύελλα προκαλεί την ίδια συνέπεια σε 13 ημέρες, τότε μπορούμε να ανιχνεύσουμε και να προβλέψουμε κινδύνους», εξηγεί ο καθηγητής του ΕΜΠ Βασίλειος Βεσκούκης.

Η εφαρμογή επιτρέπει την επιλογή μιας χρονικής περιόδου ή μιας φυσικής καταστροφής και στη συνέχεια αναζητά συσχετισμένα γεγονότα μέσα σε συγκεκριμένη γεωγραφική και χρονική ακτίνα.

Η πρόκληση των δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη

Η ανάπτυξη της εφαρμογής δεν ήταν εύκολη υπόθεση, καθώς η πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα. Όπως εξηγεί ο κ. Βεσκούκης, πολλές υπηρεσίες είτε δεν διαθέτουν αρχειοθετημένα δεδομένα είτε τα παρέχουν σε μη επεξεργάσιμες μορφές.

Για να ξεπεραστεί αυτή η δυσκολία, χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία:

• Κανονικοποίησαν τα διαθέσιμα δεδομένα
• Ανέλυσαν πληροφορίες από τη Διαύγεια και το ΦΕΚ
• Οργάνωσαν τα στοιχεία σε μια ενιαία, λειτουργική βάση δεδομένων

Το αποτέλεσμα; Ένα πρωτοποριακό data set, το οποίο θα διατεθεί δημόσια στο άμεσο μέλλον, με σκοπό τη συνεχή του βελτίωση και τον εμπλουτισμό του.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία του περιβάλλοντος – Διαγωνισμός καινοτομίας

Στο πλαίσιο της ημερίδας Open Data Day 2025, ανακοινώθηκε η έναρξη του διαγωνισμού Open Up Thessaloniki Climate 2025, ο οποίος στοχεύει στη δημιουργία καινοτόμων τεχνολογικών εφαρμογών για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο διαγωνισμός διοργανώνεται από το Ίδρυμα Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας και την ΕΛΣΤΑΤ, μεταξύ άλλων φορέων. Οι συμμετέχοντες θα αξιοποιήσουν δεδομένα που παρέχονται μέσω της πλατφόρμας Open Data Marketplace για να αναπτύξουν λύσεις που αφορούν την ενέργεια, την υγεία, το περιβάλλον και τις μετακινήσεις.

Σύμφωνα με τον Χαράλαμπο Μπράτσα, πρόεδρο του Ιδρύματος Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας, η διαδικασία θα διαρκέσει τρεις μήνες και οι τρεις κορυφαίοι νικητές θα λάβουν χρηματικά έπαθλα, ύψους 3.000, 2.000 και 1.000 ευρώ αντίστοιχα.

Ο αντιδήμαρχος Ψηφιακής Πολιτικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Βασιλόπουλος, τόνισε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία και συμβάλλουν στην ανάπτυξη πρακτικών, εφαρμόσιμων λύσεων για περιβαλλοντικά προβλήματα.

Προς μια νέα εποχή διαχείρισης δεδομένων

Η ανάγκη για συστηματική οργάνωση και αξιοποίηση των ανοιχτών δεδομένων είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ανακοίνωσε την έναρξη διαδικασίας δομημένης οργάνωσης των δεδομένων της, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών που έχουν αξιοποιήσει τέτοιες βάσεις για τη βελτίωση των πολιτικών τους.

«Τα δεδομένα από μόνα τους δεν έχουν αξία. Όταν όμως επεξεργαστούν σωστά, μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες και λύσεις που βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ, Θάνος Θανόπουλος.

Από τη διαχείριση των φυσικών καταστροφών μέχρι την περιβαλλοντική πολιτική, η τεχνολογία και τα ανοιχτά δεδομένα μπορούν να προσφέρουν προηγμένες λύσεις για τις σύγχρονες προκλήσεις. Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας, φέρνοντας την καινοτομία στην πρώτη γραμμή της μάχης για ένα βιώσιμο μέλλον.