Η ΕΚΠΟΙΖΩ προειδοποιεί για τους κινδύνους του influencer marketing, ιδιαίτερα για παιδιά και εφήβους, ζητώντας αυστηρότερους κανόνες

Η εκρηκτική ανάπτυξη της εμπορικής προώθησης μέσω influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλεί έντονη ανησυχία για τη διαφάνεια των πρακτικών που εφαρμόζονται και, κυρίως, για την προστασία των καταναλωτών και των ανηλίκων. Η ΕΚΠΟΙΖΩ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι παιδιά και έφηβοι εκτίθενται καθημερινά σε αθέμιτες μορφές διαφήμισης, συχνά χωρίς να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τον εμπορικό χαρακτήρα του περιεχομένου που καταναλώνουν.

Τα ευρήματα της ευρωπαϊκής έρευνας

Σε συνεργασία με 13 ακόμη ευρωπαϊκές οργανώσεις καταναλωτών από 12 χώρες, μέλη της BEUC, η ΕΚΠΟΙΖΩ εξέτασε περίπου 650 αναρτήσεις και βίντεο σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram, το YouTube και το Snapchat.

Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στους τομείς των τροφίμων και της γρήγορης μόδας, οι οποίοι επηρεάζουν άμεσα τις καταναλωτικές συνήθειες των νέων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σε μεγάλο ποσοστό των δημοσιεύσεων δεν γίνεται σαφής αναφορά σε εμπορικές συνεργασίες με επώνυμα brands, ενώ χρησιμοποιούνται τεχνικές συναισθηματικής χειραγώγησης που διαμορφώνουν πρότυπα και συμπεριφορές.

Επιπτώσεις στην υγεία, το περιβάλλον και τη συμπεριφορά

Η έρευνα αναδεικνύει σοβαρούς κινδύνους που συνδέονται με την υπερβολική έκθεση στις οθόνες, την προώθηση ανθυγιεινών τροφίμων και ποτών, αλλά και την ενίσχυση της υπερκατανάλωσης προϊόντων fast fashion, με αρνητικές συνέπειες τόσο για την υγεία όσο και για το περιβάλλον.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση περιεχομένου που αξιοποιεί τον φόβο απώλειας ευκαιριών, τις προκλήσεις και τις εθιστικές πρακτικές, οι οποίες επηρεάζουν δυσανάλογα τους ανήλικους χρήστες.

Η ανάγκη για αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο

Οι οργανώσεις καταναλωτών υπογραμμίζουν ότι το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν επαρκεί για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των καταχρηστικών πρακτικών στο influencer marketing. Ζητούν σαφή ορισμό του όρου στην Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές, ενίσχυση της διαφάνειας και θέσπιση ενιαίων κανόνων σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να καθίσταται απολύτως σαφές πότε ένα περιεχόμενο έχει διαφημιστικό χαρακτήρα.

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκεται η ανάγκη ειδικής προστασίας των παιδιών και των εφήβων. Η ΕΚΠΟΙΖΩ και οι ευρωπαϊκοί εταίροι της ζητούν περιορισμούς ή και απαγόρευση του influencer marketing για προϊόντα που συνδέονται με κινδύνους για την υγεία ή την οικονομική συμπεριφορά των νέων, στο πλαίσιο της υπό διαμόρφωση Πράξης για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη καθιέρωσης κοινής ευθύνης μεταξύ influencers, brands, διαφημιστικών εταιρειών και ψηφιακών πλατφορμών, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση της νομοθεσίας και η ουσιαστική προστασία των καταναλωτών.

Διαβάστε επίσης: Από τη μόδα στο χιτζάμπ: Influencers και ριζοσπαστικοποίηση στη Γερμανία