Αυστηρότεροι κανόνες για το Airbnb: Από 1η Οκτωβρίου νέες προδιαγραφές. Στο τραπέζι η απαγόρευση βραχυχρόνιων μισθώσεων εκτός Αττικής

Η κυβέρνηση εντείνει τις παρεμβάσεις της στον τομέα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με το βλέμμα στραμμένο στην στεγαστική κρίση που πιέζει ολοένα και περισσότερο νοικοκυριά και νέους. Το νέο πακέτο μέτρων, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την 89η ΔΕΘ, φέρνει προοπτική επέκτασης της απαγόρευσης ένταξης νέων ακινήτων σε Airbnb και πέρα από την Αττική, σε τουριστικούς προορισμούς όπου οι πιέσεις στην αγορά κατοικίας έχουν φτάσει σε οριακό σημείο.

Περιορισμοί, κανόνες και έλεγχοι

Η κυβέρνηση έχει ήδη «παγώσει» τις νέες άδειες στο κέντρο της Αθήνας και εξετάζει την επέκταση του απαγορευτικού σε χερσαίους και νησιωτικούς προορισμούς. Το σχέδιο, που φτάνει μέχρι το 2027, προβλέπει αναστολή νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων προκειμένου να αποσυμπιεστεί η αγορά.

Παράλληλα, από την 1η Οκτωβρίου 2025 τίθενται σε ισχύ νέες αυστηρές προδιαγραφές για όλα τα ακίνητα που μισθώνονται μέσω Airbnb και αντίστοιχων πλατφορμών. Οι κατοικίες θα πρέπει:

• να είναι χώροι κύριας χρήσης, με φυσικό φωτισμό, αερισμό και κλιματισμό,

• να διαθέτουν ασφάλιση αστικής ευθύνης,

• να φέρουν πιστοποιητικά ηλεκτρολογικής ασφάλειας, ανιχνευτές καπνού, πυροσβεστήρες και σήμανση διαφυγής,

• να έχουν πιστοποιητικά μυοκτονίας – απεντόμωσης και να είναι εξοπλισμένα με φαρμακείο πρώτων βοηθειών.

Οι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται από μικτά συνεργεία του Υπουργείου Τουρισμού και της ΑΑΔΕ, με δυνατότητα συνδρομής της ΕΛ.ΑΣ.. Σε περίπτωση παραβάσεων προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα: 5.000 ευρώ για πρώτη παράβαση, 10.000 ευρώ σε περίπτωση επανάληψης μέσα σε έναν χρόνο και 20.000 ευρώ για τρίτη φορά.

Στεγαστική κρίση: Παράταση φοροαπαλλαγής για τα κλειστά ακίνητα

Η κυβέρνηση ανεβάζει ταχύτητα στο μέτωπο της στεγαστικής πολιτικής, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει την κρίση στα ενοίκια με δύο παράλληλες παρεμβάσεις: την επέκταση περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb και την παράταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για τα κλειστά ακίνητα που μετατρέπονται σε μακροχρόνια μίσθωση.

Η τριετής απαλλαγή φόρου που δόθηκε για κατοικίες έως 120 τ.μ. οι οποίες ήταν κενές ή αξιοποιούνταν σε βραχυχρόνια μίσθωση και πέρασαν σε συμβόλαια διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών, δεν θα λήξει στο τέλος του 2025, αλλά θα επεκταθεί και για το 2026. Αυτό σημαίνει ότι καινούριες μισθώσεις που θα υπογραφούν έως τότε θα μπορούν να ενταχθούν στο μέτρο.

Στόχος είναι να πέσουν περισσότερα ακίνητα στη μακροχρόνια αγορά ώστε να αυξηθεί η προσφορά και να πιεστούν οι τιμές. Ωστόσο, ο μηχανισμός δεν είναι χωρίς αντιδράσεις. Αν ο ενοικιαστής φύγει πρόωρα ή το σπίτι επιστρέψει σε καθεστώς Airbnb, το φορολογικό όφελος χάνεται αναδρομικά. Επιπλέον, η αυστηρή τριετής δέσμευση αφήνει εκτός πολλές επαγγελματικές κατηγορίες, όπως καθηγητές, στρατιωτικοί ή γιατροί, που ζητούν συνήθως μικρότερης διάρκειας μισθώσεις.

Η κυβέρνηση εξετάζει αλλαγές, ώστε το όριο να «σπάει» σε αθροιστικές μικρότερες μισθώσεις, χωρίς να χάνεται το δικαίωμα στην απαλλαγή. Η ΠΟΜΙΔΑ έχει ζητήσει μάλιστα η ρύθμιση να επεκταθεί σε κάθε ακίνητο που βρίσκεται εκτός αγοράς, ώστε η πολιτική αυτή να αποκτήσει πραγματικό αντίκτυπο.

Περιορισμοί στο Airbnb και τοπικά «φρένα»

Στο μέτωπο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η κυβέρνηση παρατείνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 το πάγωμα νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων (ΑΜΑ) σε τρεις μεγάλες ζώνες του δήμου Αθηναίων, που περιλαμβάνουν γειτονιές όπως η Πλάκα, το Κολωνάκι, το Κουκάκι, το Παγκράτι, τα Πετράλωνα, τα Εξάρχεια και το Μεταξουργείο.

Εξετάζεται, επίσης, η επέκταση του μέτρου και σε άλλους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, νησιωτικούς και μη, όπου η στεγαστική πίεση έχει γίνει εκρηκτική. Το νέο πλαίσιο δεν θα κρίνεται σε επίπεδο δήμου, αλλά σε επίπεδο ταχυδρομικού κώδικα, ώστε η ισορροπία ανάμεσα σε μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες μισθώσεις να αξιολογείται τοπικά και να επανεξετάζεται κάθε χρόνο.

Η φιλοσοφία είναι να δημιουργηθεί μια αναλογία: αν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις υπερτερούν, τότε μπαίνει «φρένο» στην έκδοση νέων αδειών Airbnb.

Η πραγματική διάσταση του Airbnb στην Ελλάδα

Την ώρα που η κυβέρνηση προχωρά σε περιοριστικά μέτρα, η μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών έρχεται να αμφισβητήσει την επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στη στεγαστική κρίση. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα ακίνητα που διατίθενται αποκλειστικά για Airbnb αντιστοιχούν μόλις στο 0,4% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος στη χώρα.

Επιπλέον, το 94% των οικοδεσποτών είναι ιδιώτες, οι περισσότεροι με ένα ή δύο ακίνητα, ενώ περίπου οι μισοί τα χρησιμοποιούν για προσωπική χρήση σε ορισμένα διαστήματα του έτους. Μόλις 9% δηλώνει πρόθυμο να στραφεί στη μακροχρόνια μίσθωση.

Αυτά τα στοιχεία δημιουργούν ένα κλίμα αντιπαράθεσης: από τη μία, η κυβέρνηση θέλει να περιορίσει το Airbnb ώστε να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση· από την άλλη, τα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο ίσως δεν είναι ο βασικός υπαίτιος για τις υψηλές τιμές ενοικίων.

Η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη του τουρισμού, τα δικαιώματα των ιδιοκτητών και την ανάγκη για προσιτή στέγη παραμένει ένα δύσκολο στοίχημα για την πολιτεία. Οι παρεμβάσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μέτρων, όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου», η αύξηση της προσφοράς κοινωνικής κατοικίας και οι επιδότήσεις ενοικίου για νέους.

Διαβάστε επίσης: Έκρηξη βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα: 1,07 εκατ. κλίνες Airbnb «κατακλύζουν» την αγορά