Ο πληθωρισμός τροφίμων παραμένει υψηλός, με αιχμή το κρέας, τον καφέ και τη σοκολάτα. Η ΕΚΤ προβλέπει αποκλιμάκωση το 2026

Ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός απ’ ό,τι θα περίμεναν κυβερνήσεις και καταναλωτές, διατηρώντας την πίεση στα οικογενειακά εισοδήματα παρά τη γενικότερη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τον προ πανδημίας μακροχρόνιο μέσο όρο του 2,2%.

Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι, παρά τη σταδιακή ομαλοποίηση στις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων, ορισμένα τρόφιμα εξακολουθούν να λειτουργούν ως «εστίες ακρίβειας», κρατώντας τον συνολικό δείκτη σε αυξημένα επίπεδα και τροφοδοτώντας την αίσθηση ότι το κόστος ζωής δεν υποχωρεί με τον ίδιο ρυθμό που αποκλιμακώνονται οι γενικότεροι δείκτες.

Τα προϊόντα που κρατούν ψηλά τον δείκτη

Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων προέρχεται από συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως το κρέας, ο καφές, το τσάι, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά. Παρότι τα προϊόντα αυτά έχουν συντελεστή στάθμισης μικρότερο του 25% στον δείκτη τροφίμων, ευθύνονται για πάνω από το 50% της συνολικής ετήσιας αύξησης.

Αντίθετα, τα περισσότερα υπόλοιπα τρόφιμα έχουν σε γενικές γραμμές ομαλοποιηθεί μετά την εκτίναξη της διετίας 2022–2023, όταν ο πληθωρισμός τροφίμων κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2023 στο 15,5% σε ετήσια βάση. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ότι η σημερινή ακρίβεια δεν είναι γενικευμένη, αλλά στοχευμένη σε προϊόντα με έντονες διεθνείς διακυμάνσεις.

Από την πανδημία στην κλιματική πίεση και τον πόλεμο

Οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, με αφετηρία τα ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν οι πιέσεις επικεντρώθηκαν σε βασικά αγροτικά προϊόντα όπως το σιτάρι, τα δημητριακά, η ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά.

Στη συνέχεια, η σκυτάλη πέρασε στο ελαιόλαδο, λόγω της μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια ιδιαίτερη επιβάρυνση προκαλούν το κρέας, το κακάο, η σοκολάτα και ο καφές. Οι διεθνείς τιμές του καφέ, σύμφωνα με τα στοιχεία του Trading Economics, υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, υποχώρησαν το καλοκαίρι και επανήλθαν ανοδικά έως τον Νοέμβριο, πριν καταγράψουν νέα διόρθωση.

Ανάλογη πορεία ακολούθησε και η σοκολάτα, με την άνοδο να ξεκινά από το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και να κορυφώνεται την άνοιξη του 2024, παραμένοντας πάντως σε υψηλά επίπεδα.

Κρέας: περιορισμένη προσφορά και παγκόσμια ζήτηση

Ιδιαίτερη βαρύτητα στον δείκτη έχει το βόειο κρέας. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η αιτία εντοπίζεται στη διαρθρωτικά περιορισμένη διαθεσιμότητα ζώων και στην ισχυρή παγκόσμια ζήτηση.

Η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, με μεγάλες απώλειες σε βασικές παραγωγικές χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία. Η υποχώρηση αυτή οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% στο πρώτο οκτάμηνο του έτους. Την ίδια τάση καταγράφει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε κατά 5,1% το 2025, με το βόειο και το πρόβειο να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις, σε αντίθεση με το χοιρινό και το κοτόπουλο που κινήθηκαν πτωτικά.

Μισθοί, καθυστερήσεις και το βλέμμα στο 2026

Η μελέτη της ΕΚΤ επισημαίνει ότι στον πληθωρισμό τροφίμων συμβάλλουν και οι αυξήσεις μισθών στον τομέα του λιανεμπορίου, των μεταφορών και των καταλυμάτων, οι οποίες παραμένουν υψηλότερες από τα προ πανδημίας επίπεδα. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι οι διεθνείς τιμές περνούν στις τιμές καταναλωτή με χρονική υστέρηση, όπως έχει δείξει και παλαιότερη έρευνα του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, γεγονός που εξηγεί γιατί ακόμη και οι μειώσεις στις διεθνείς αγορές δεν μεταφράζονται άμεσα σε φθηνότερο ράφι.

Παρά τη σημερινή επιμονή της ακρίβειας, η ΕΚΤ εμφανίζεται πιο αισιόδοξη για το 2026. Εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει σταδιακά και θα προσεγγίσει το 2% προς το τέλος του επόμενου έτους, καθώς θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος των προηγούμενων διεθνών ανατιμήσεων μέχρι το καλοκαίρι. Μέχρι τότε, ωστόσο, το καλάθι της νοικοκυράς παραμένει ένας από τους πιο δύσκολους «αντιπάλους» στη μάχη κατά της ακρίβειας.

Διαβάστε επίσης; Πτωτικός ο πληθωρισμός τροφίμων τον Δεκέμβριο: Οι μεγάλες μειώσεις τιμών