Στρατηγικοί τομείς όπως αυτοκίνητα, φάρμακα και ημιαγωγοί επωφελούνται, ενώ ενισχύεται η συνεργασία σε χάλυβα, αλουμίνιο και εφοδιαστικές αλυσίδες

Μια νέα εποχή στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις εγκαινιάζουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την κοινή δήλωση για δίκαιο, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές εμπόριο και επενδύσεις. Η συμφωνία, που βασίστηκε στην πολιτική κατανόηση της 27ης Ιουλίου μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, θέτει ένα οριζόντιο ανώτατο όριο δασμών 15% για τη μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών στις ΗΠΑ.

Η εξέλιξη αυτή κρίνεται κομβική για τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των εμπορικών ροών, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται από εμπορικούς πολέμους, γεωπολιτικές εντάσεις και αυξημένο προστατευτισμό.

Το νέο δασμολογικό καθεστώς και οι στρατηγικοί τομείς

Η συμφωνία προβλέπει ότι για προϊόντα όπως αυτοκίνητα, φαρμακευτικά προϊόντα, ημιαγωγοί και ξυλεία, ο δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ δεν θα υπερβαίνει το 15%. Πρόκειται για μια οριζόντια ρύθμιση που αποτρέπει την επιβολή νέων, δυσμενέστερων μέτρων και δημιουργεί προβλέψιμο πλαίσιο για τους ευρωπαίους εξαγωγείς.

Σε ειδικό καθεστώς εντάσσονται από την 1η Σεπτεμβρίου κρίσιμες κατηγορίες προϊόντων όπως ο φελλός, τα εξαρτήματα αεροσκαφών, τα γενόσημα φάρμακα και οι πρόδρομες χημικές ουσίες, οι οποίες θα υπόκεινται μόνο σε δασμούς του «μάλλον ευνοούμενου κράτους» (ΜΕΚ). Η πρόθεση είναι να διευρυνθεί σταδιακά αυτό το καθεστώς και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, ενισχύοντας την πρόσβαση της ΕΕ στην αμερικανική αγορά.

Παράλληλα, η ΕΕ έχει δεσμευθεί να ξεκινήσει διαδικασίες μείωσης δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, ώστε να υπάρξει αμοιβαίο όφελος και ενίσχυση της εμπορικής ισορροπίας.

Στρατηγική συνεργασία σε χάλυβα, αλουμίνιο και εφοδιαστικές αλυσίδες

Η κοινή δήλωση δεν περιορίζεται στο δασμολογικό πλαίσιο, αλλά επεκτείνεται και σε ζητήματα στρατηγικής σημασίας. ΕΕ και ΗΠΑ δεσμεύονται να εργαστούν για την προστασία των οικονομιών τους από την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον χάλυβα και το αλουμίνιο, κλάδοι που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο εμπορικών αντιπαραθέσεων τα προηγούμενα χρόνια.

Επιπλέον, επιδιώκεται η δημιουργία ασφαλών εφοδιαστικών αλυσίδων, ώστε να περιοριστούν οι εξαρτήσεις από τρίτες χώρες και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της διατλαντικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, θα εξεταστεί η εφαρμογή λύσεων όπως οι δασμολογικές ποσοστώσεις για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου προς τις ΗΠΑ.

Η αξία της διατλαντικής σχέσης και τα επόμενα βήματα

Με εμπορική αξία που υπερβαίνει τα 1,6 τρισ. ευρώ ετησίως, η διατλαντική σχέση παραμένει η ισχυρότερη οικονομική συνεργασία παγκοσμίως, υποστηρίζοντας εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Η συμφωνία αποτρέπει μια επικίνδυνη κλιμάκωση εμπορικών εντάσεων και αποκαθιστά την προβλεψιμότητα σε μια περίοδο αβεβαιότητας.

Όπως τόνισε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία «δεν αποτελεί το τέλος αλλά την αρχή μιας διαδικασίας». Στόχος είναι η διεύρυνση της συνεργασίας, η περαιτέρω μείωση δασμών και η ενίσχυση της πρόσβασης στην αγορά σε νέους τομείς. Παράλληλα, η ΕΕ συνεχίζει να διαφοροποιεί τις εμπορικές της σχέσεις με άλλες χώρες, ώστε να διασφαλίσει μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.

Η Κομισιόν θα κινηθεί άμεσα για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων, με τη στήριξη των κρατών-μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ ήδη από τις 7 Αυγούστου η ΕΕ ανέστειλε τα μέτρα επανεξισορρόπησης που είχε εγκρίνει λίγες ημέρες νωρίτερα, δείχνοντας την πρόθεσή της να στηρίξει την αποκλιμάκωση.

Η συμφωνία για το ανώτατο όριο δασμών στο 15% συνιστά σημαντική ανάσα για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές και επιβεβαιώνει ότι, παρά τις εντάσεις, η διατλαντική συνεργασία μπορεί να παραμείνει θεμέλιο της παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας. Η πορεία εφαρμογής της και η διεύρυνση του ειδικού καθεστώτος σε περισσότερους τομείς θα αποτελέσουν κρίσιμα τεστ για το μέλλον της σχέσης.