Ανησυχία στις αγορές: Η S&P Dow Jones βάζει την Τουρκία σε λίστα παρακολούθησης για υποβάθμιση

Η πιθανή υποβάθμιση της Τουρκίας από αναδυόμενη σε μεθοριακή αγορά θα επηρεάζε την αξιοπιστία και το επενδυτικό προφίλ της χώρας

Νέο ισχυρό μήνυμα επιφύλαξης απέναντι στην τουρκική κεφαλαιαγορά στέλνει ένας από τους μεγαλύτερους παρόχους χρηματιστηριακών δεικτών παγκοσμίως. Η S&P Dow Jones Indices (S&P DJI) έθεσε την Τουρκία σε λίστα παρακολούθησης για πιθανή υποβάθμιση από αναδυόμενη (Emerging Market) σε μεθοριακή αγορά (Frontier Market), επικαλούμενη προβλήματα που σχετίζονται με τη διαφάνεια, την προσβασιμότητα της αγοράς και τη λειτουργία του χρηματιστηριακού πλαισίου.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται μόλις δύο εβδομάδες μετά την αντίστοιχη προειδοποίηση της MSCI, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία των διεθνών επενδυτών ότι η Τουρκία κινδυνεύει να χάσει το καθεστώς της ως αναδυόμενη αγορά, με σημαντικές συνέπειες για τις εισροές ξένων κεφαλαίων και τη θέση της στους διεθνείς επενδυτικούς δείκτες.

Στο μικροσκόπιο η διαφάνεια και η λειτουργία της αγοράς

Στην ανακοίνωσή της, η S&P Dow Jones Indices επισημαίνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην τουρκική αγορά, εστιάζοντας κυρίως στις δυσκολίες πρόσβασης των επενδυτών, στις διαρθρωτικές αδυναμίες και στη διαφάνεια του μετοχικού καθεστώτος των εισηγμένων εταιρειών. Παράλληλα, αξιολογεί τις παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιήσει οι τουρκικές εποπτικές αρχές προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συγκεκριμένες ανησυχίες.

Ο διεθνής οίκος προειδοποιεί ότι, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν περαιτέρω, ενδέχεται να επιβληθεί ειδική μεταχείριση στους τουρκικούς τίτλους. Αν τα ζητήματα που έχουν εντοπιστεί δεν επιλυθούν μέσα σε διάστημα ενός έτους από την εφαρμογή πιθανών ειδικών μέτρων, τότε η ταξινόμηση της Τουρκίας θα επανεξεταστεί στον επόμενο ετήσιο κύκλο αξιολόγησης των αγορών.

Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση, με τον βασικό δείκτη Borsa Istanbul 100 να καταγράφει απώλειες μετά την ανακοίνωση, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν το ενδεχόμενο μιας υποβάθμισης που θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον επενδυτικό χάρτη της χώρας.

Μετά την MSCI, δεύτερο προειδοποιητικό σήμα

Η προειδοποίηση της S&P DJI δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Στα τέλη Ιουνίου, η MSCI είχε επίσης επισημάνει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αλλαγής της ταξινόμησης της Τουρκίας, εκφράζοντας ανησυχίες για τη διαφάνεια της μετοχικής σύνθεσης, τον περιορισμένο πραγματικό αριθμό μετοχών σε ελεύθερη διασπορά (free float) και ζητήματα που επηρεάζουν τη δυνατότητα αποτελεσματικής λειτουργίας της αγοράς.

Ως απάντηση, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε αλλαγές στους κανόνες υπολογισμού της ελεύθερης διασποράς των εισηγμένων εταιρειών, ενώ ανακοίνωσαν αυστηρότερα μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανών φαινομένων χειραγώγησης της αγοράς και ενίσχυση της διαφάνειας των μετόχων. Ωστόσο, οι διεθνείς πάροχοι δεικτών εμφανίζονται να αναμένουν απτά αποτελέσματα πριν αναθεωρήσουν την αξιολόγησή τους.

Η επανάληψη των ίδιων επιφυλάξεων από δύο κορυφαίους οργανισμούς ενισχύει την αίσθηση ότι οι ανησυχίες των ξένων θεσμικών επενδυτών δεν περιορίζονται σε τεχνικά ζητήματα, αλλά αφορούν συνολικά τη λειτουργία και την αξιοπιστία της τουρκικής κεφαλαιαγοράς.

Τι σημαίνει μια πιθανή υποβάθμιση για την τουρκική οικονομία

Η διαφορά μεταξύ μιας αναδυόμενης και μιας μεθοριακής αγοράς δεν είναι απλώς συμβολική. Οι διεθνείς δείκτες αποτελούν σημείο αναφοράς για εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια που διαχειρίζονται παθητικά επενδυτικά κεφάλαια και ETFs. Εάν μια χώρα υποβαθμιστεί, πολλά από αυτά τα κεφάλαια υποχρεώνονται να μειώσουν ή και να μηδενίσουν τις τοποθετήσεις τους, καθώς παρακολουθούν αυστηρά τη σύνθεση των σχετικών δεικτών.

Για την Τουρκία, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκροές ξένων κεφαλαίων, χαμηλότερη ρευστότητα στο χρηματιστήριο, αύξηση του κόστους χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και περαιτέρω επιβάρυνση του επενδυτικού κλίματος.

Το γεγονός ότι τόσο η MSCI όσο και η S&P Dow Jones εκπέμπουν πλέον αντίστοιχα προειδοποιητικά σήματα αυξάνει την πίεση προς τις τουρκικές αρχές να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της αγοράς. Διαφορετικά, η Τουρκία κινδυνεύει να βρεθεί εκτός της κατηγορίας των αναδυόμενων αγορών, εξέλιξη που θα αποτελούσε σημαντικό πλήγμα για το διεθνές επενδυτικό της προφίλ.

Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα «μαγνήτης» ξένων κεφαλαίων: Ξεπέρασε ακόμη και την Τουρκία στις άμεσες επενδύσεις