Το πετρέλαιο μπρεντ ξεπέρασε τα 70$ για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο, με την αγορά να τιμολογεί κλιμάκωση έντασης στο Ιράν και διαταραχές στην παραγωγή

Η αγορά πετρελαίου επέστρεψε σε ζώνη έντονης μεταβλητότητας, με το μπρεντ να ξεπερνά τα 70 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο, καθώς αναζωπυρώνονται οι γεωπολιτικοί φόβοι γύρω από το Ιράν. Οι δηλώσεις και οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για ενδεχόμενη επέμβαση, σε συνδυασμό με την ένταση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, επανέφεραν στην τιμολόγηση του αργού το λεγόμενο «γεωπολιτικό premium», δηλαδή το πρόσθετο κόστος που προκύπτει όταν η παγκόσμια τροφοδοσία απειλείται.

Αναλυτές της DNB εκτιμούν ότι η σημερινή κίνηση των τιμών αποτελεί άμεση αντανάκλαση της κλιμάκωσης στις απειλές κατά του Ιράν, σε μια περίοδο όπου η αγορά δείχνει ευάλωτη σε οποιαδήποτε ένδειξη περιορισμού προσφοράς. Το στοιχείο που κάνει την υπόθεση Ιράν ακόμη πιο κρίσιμη είναι πως η χώρα δεν αποτελεί απλώς σημαντικό παραγωγό, αλλά βρίσκεται στο πιο «ευαίσθητο» γεωγραφικά σημείο του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Ιράν: Παραγωγός-κλειδί και «πύλη» του 20% της παγκόσμιας ροής αργού

Το Ιράν βρίσκεται στους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου διεθνώς, όμως η γεωπολιτική βαρύτητα της περιοχής δεν περιορίζεται μόνο στη δική του παραγωγή. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής αργού, λειτουργούν ως στρατηγικός «λαιμός μπουκαλιού» για τις διεθνείς ενεργειακές ροές.

Με απλά λόγια, οποιαδήποτε στρατιωτική ή πολιτική κλιμάκωση στην περιοχή δεν επηρεάζει μόνο το Ιράν, αλλά δυνητικά μπορεί να διαταράξει ή να ακριβύνει σημαντικά τη μεταφορά πετρελαίου από ολόκληρη τη ζώνη του Περσικού Κόλπου, γεγονός που εξηγεί την ταχύτητα με την οποία αντιδρούν οι αγορές.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, στέλνει μήνυμα αποτροπής. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να απαντήσει σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας σε μια ήδη φορτισμένη συγκυρία.

Οι τιμές σήμερα: Μπρεντ και WTI σε υψηλά από τον Σεπτέμβριο

Η άνοδος καταγράφηκε ως ιδιαίτερα έντονη, καθώς η αγορά «διάβασε» το ρίσκο ως άμεσο. Αφού ξεπέρασε τα 70 δολάρια για πρώτη φορά εδώ και τέσσερις μήνες, το μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας (παράδοση Μαρτίου) κινήθηκε γύρω στις 12:00 ώρα Ελλάδας στα 69,94 δολάρια, με άνοδο 2,25%.

Παράλληλα, το αμερικανικό WTI (επίσης παράδοση Μαρτίου) ενισχύθηκε κατά 2,33% στα 64,68 δολάρια, σε επίπεδα που επίσης είχαν να εμφανιστούν από τον Σεπτέμβριο.

Η κίνηση επιβεβαιώνει ότι η αγορά αργού βρίσκεται ξανά σε φάση νευρικότητας, όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα από τα «κλασικά» θεμελιώδη της προσφοράς και της ζήτησης.

Δεν είναι μόνο το Ιράν: Καζακστάν και ΗΠΑ περιορίζουν προσωρινά την προσφορά

Την ανοδική τάση δεν τροφοδοτεί μόνο η Μέση Ανατολή. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι τιμές πιέζονται ανοδικά και από διαταραχές παραγωγής στο Καζακστάν, στο κοίτασμα Τενγκίζ, οι οποίες –σύμφωνα με την UBS– έχουν αφαιρέσει σημαντικό αριθμό βαρελιών από την αγορά.

Ταυτόχρονα, η αμερικανική παραγωγή αντιμετώπισε πρόσκαιρα προβλήματα λόγω του έντονου ψύχους στις ΗΠΑ, γεγονός που περιόρισε προσωρινά την προσφορά και ενίσχυσε περαιτέρω το ανοδικό momentum στην αγορά.

Η συγκυρία αυτή ενισχύει ένα κρίσιμο μοτίβο. Όταν η αγορά βρίσκεται σε «σφιχτή» ισορροπία, ακόμη και μικρές διαταραχές -εφόσον είναι ταυτόχρονες και σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη- μπορούν να προκαλέσουν έντονες κινήσεις στις τιμές.

Η αδυναμία του δολαρίου και η επίδραση στις αναδυόμενες αγορές

Πρόσθετο παράγοντα στήριξης της αγοράς αποτελεί και η τρέχουσα αδυναμία του δολαρίου. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ένα πιο αδύναμο αμερικανικό νόμισμα μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τις τιμές του πετρελαίου, καθώς το αργό αποτιμάται σε δολάρια και γίνεται σχετικώς φθηνότερο για τις χώρες που συναλλάσσονται σε άλλα νομίσματα.

Στην πράξη, αυτό ενισχύει τη δυνατότητα αγοράς από χώρες αναδυόμενων αγορών, οι οποίες μπορούν να επωφεληθούν από καλύτερους όρους εισαγωγής, περιορίζοντας εν μέρει το «σοκ» των αυξημένων τιμών.

Γεωπολιτική ένταση σημαίνει πληθωρισμός και αυξημένο ενεργειακό κόστος

Η επιστροφή του μπρεντ πάνω από τα 70 δολάρια δεν είναι απλώς ένα χρηματιστηριακό γεγονός. Στον πυρήνα της, η άνοδος του πετρελαίου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον πληθωρισμό και το κόστος ενέργειας, καθώς επηρεάζει τις μεταφορές, τη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή, ακόμη και την τελική τιμή βασικών αγαθών.

Για τις οικονομίες που εισάγουν καύσιμα -όπως και η ελληνική- η εξέλιξη αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε νέες πιέσεις στην αλυσίδα κόστους, ειδικά εάν η γεωπολιτική ένταση παραταθεί και η αγορά αρχίσει να τιμολογεί όχι ένα προσωρινό επεισόδιο, αλλά έναν πιο δομικό κίνδυνο αστάθειας στην περιοχή.

Διαβάστε επίσης; Πετρέλαιο: Ανοδική αντίδραση λόγω χειμώνα – Τα γεωπολιτικά και τα «στενά» της προσφοράς