Πτώση στις ασιατικές αγορές: Πώς η κρίση στην ενέργεια αναζωπυρώνει φόβους για πληθωρισμό, επιτόκια και παγκόσμια επιβράδυνση
Ισχυρές πιέσεις δέχθηκαν την Πέμπτη οι ασιατικές αγορές, καθώς η νέα κλιμάκωση στην περιοχή του Κόλπου επανέφερε στο προσκήνιο τον φόβο ενός επίμονου ενεργειακού σοκ. Το πετρέλαιο κατέγραψε άλμα άνω του 9%, με το Brent να περνά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από αναφορές για νέα πλήγματα σε πλοία στον Περσικό Κόλπο, αλλά και για διακοπές στη λειτουργία πετρελαϊκών τερματικών. Η αντίδραση των επενδυτών ήταν άμεση, με τις μετοχές να υποχωρούν σε όλη την Ασία και τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό να επιστρέφουν με ένταση.
Η αγορά δεν πείστηκε ούτε από την απόφαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να προχωρήσει στη μεγαλύτερη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία του. Ο IEA ανακοίνωσε διάθεση 400 εκατ. βαρελιών από τα αποθέματα των κρατών-μελών του, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωστοποίησαν ότι θα απελευθερώσουν 172 εκατ. βαρέλια από την επόμενη εβδομάδα. Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα των αγορών ήταν σαφές: η προσφορά μπορεί να ενισχύεται, αλλά ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει κυρίαρχος.
Ράλι στο πετρέλαιο, sell-off στις μετοχές
Η αναταραχή αποτυπώθηκε αμέσως στους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες της περιοχής. Ο ευρύτερος δείκτης MSCI Ασίας-Ειρηνικού εκτός Ιαπωνίας έχασε 1,6%, ο Nikkei στο Τόκιο υποχώρησε κατά 1,5%, ο CSI300 στην Κίνα κινήθηκε χαμηλότερα κατά 0,6% και ο Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ σημείωσε πτώση 1,2%. Παράλληλα, τα futures του S&P 500 και του Nasdaq υποχώρησαν κατά 1%, ενώ και τα ευρωπαϊκά συμβόλαια έδειξαν αρνητικό άνοιγμα, με τα futures του Euro Stoxx 50 να χάνουν 1% και του DAX 1,1%.
Το σοκ ήρθε από την ενέργεια. Το Brent διαπραγματευόταν στα 100,22 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό στα 95,41 δολάρια, καθώς η αγορά επανεκτίμησε τον κίνδυνο διαταραχών στις ροές πετρελαίου από μια από τις πιο κρίσιμες περιοχές του πλανήτη για τον παγκόσμιο εφοδιασμό.
Τα νέα χτυπήματα σε πλοία και το μήνυμα της αγοράς
Σύμφωνα με το Reuters, δύο δεξαμενόπλοια καυσίμων επλήγησαν σε ιρακινά ύδατα από σκάφη παγιδευμένα με εκρηκτικά, ενώ συνολικά έξι πλοία δέχθηκαν επιθέσεις στον Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ. Οι επιθέσεις προκάλεσαν πυρκαγιές, απώλειες σε πληρώματα και νέα ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μια θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται σχεδόν το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Παράλληλα, ιρακινός αξιωματούχος δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι οι πετρελαϊκοί λιμένες της χώρας «σταμάτησαν πλήρως τη λειτουργία τους», ενώ το Bloomberg μετέδωσε ότι το Ομάν απομάκρυνε προληπτικά όλα τα πλοία από τον βασικό τερματικό εξαγωγών στο Mina Al Fahal.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί οι αγορές δεν εστίασαν τόσο στην τεχνική ενίσχυση της προσφοράς μέσω των στρατηγικών αποθεμάτων, όσο στη διάρκεια και στο βάθος της κρίσης. Όταν η αγορά αρχίζει να φοβάται ότι το ενεργειακό σοκ δεν θα είναι στιγμιαίο, τότε η συζήτηση μεταφέρεται αμέσως από το πετρέλαιο στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και τελικά στα επιτόκια.
Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο επίκεντρο
Τα νέα δεδομένα αναζωπύρωσαν το σενάριο ενός νέου κύματος ενεργειακού πληθωρισμού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,3% τον Φεβρουάριο, όσο ανέμενε η αγορά και πάνω από το 0,2% του Ιανουαρίου. Ωστόσο, οι επενδυτές έκριναν ότι τα στοιχεία αυτά έχουν ήδη ξεπεραστεί από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να περάσει γρήγορα στο κόστος ενέργειας, στις μεταφορές και τελικά στις τελικές τιμές.
Στην αγορά ομολόγων, η άνοδος του πληθωριστικού κινδύνου υπερίσχυσε της κλασικής τάσης φυγής προς τα ασφαλή καταφύγια. Οι αποδόσεις των αμερικανικών 10ετών τίτλων ανέβηκαν στις 4,2472%, έχοντας ενισχυθεί κατά 6 μονάδες βάσης την προηγούμενη συνεδρίαση και άλλες 4 μονάδες βάσης την Πέμπτη. Την ίδια ώρα, τα futures στα επιτόκια της Fed υποδήλωσαν ότι η αγορά βλέπει πλέον μόλις μία ακόμη μείωση επιτοκίων μέσα στη χρονιά. Στην Ευρώπη, μάλιστα, οι επενδυτές άρχισαν να ενσωματώνουν αυξημένες πιθανότητες ακόμη και για επόμενη κίνηση ανόδου από την ΕΚΤ, ίσως ήδη από τον Ιούνιο, εάν η ενεργειακή πίεση αποδειχθεί πιο επίμονη.
Δολάριο ισχυρότερο, ευρώ και γιεν υπό πίεση
Το κλίμα αβεβαιότητας έστειλε τους επενδυτές στο δολάριο, καθώς η αμερικανική ισοτιμία λειτούργησε ξανά ως καταφύγιο ρευστότητας. Το ευρώ υποχώρησε κατά 0,3% στο 1,1536 δολάριο, στο πιο αδύναμο κλείσιμο από τον Νοέμβριο, ενώ το δολάριο ενισχύθηκε στα 159,12 γιεν, στα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο. Πιέσεις δέχθηκε και το αυστραλιανό δολάριο, το οποίο έχασε 0,3% στα 0,7133 δολάρια ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι μία ημέρα νωρίτερα είχε βρεθεί σε υψηλό άνω των τριών ετών. Η αγορά τιμωρεί σε τέτοιες φάσεις κυρίως τα νομίσματα οικονομιών που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια, και η Ευρώπη βρίσκεται ξανά μέσα σε αυτή τη ζώνη ευπάθειας.
Η πολιτική διάσταση και ο παράγοντας Τραμπ
Στο ήδη βαρύ κλίμα προστέθηκαν και οι νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει ουσιαστικά κερδηθεί, αλλά ξεκαθάρισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν στη σύγκρουση μέχρι να «ολοκληρωθεί η δουλειά». Το μήνυμα αυτό, αντί να καθησυχάσει, αύξησε την αίσθηση ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα θα παραμείνει ενεργή και θα συνεχίσει να επηρεάζει τις αγορές ενέργειας και κεφαλαίου.
Η ουσία είναι ότι οι αγορές δεν φοβούνται μόνο το σημερινό άλμα του πετρελαίου. Φοβούνται κυρίως τη διάρκεια. Αν η τιμή του αργού σταθεροποιηθεί πάνω από τα 100 δολάρια, το πρόβλημα παύει να είναι χρηματιστηριακό επεισόδιο και μετατρέπεται σε μακροοικονομική απειλή, με συνέπειες για τον πληθωρισμό, το κόστος δανεισμού και την παγκόσμια ανάπτυξη.
Το νέο ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία
Το σημερινό sell-off στην Ασία δεν είναι απλώς μια στιγμιαία αντίδραση σε πολεμικούς τίτλους. Είναι η πρώτη καθαρή ένδειξη ότι η αγορά αρχίζει να τιμολογεί έναν πιο δύσκολο συνδυασμό: ακριβότερη ενέργεια, πιο σφιχτή νομισματική πολιτική και χαμηλότερη ορατότητα για τις εταιρικές επιδόσεις. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν πρόκειται για έναν ακόμη σύντομο γύρο νευρικότητας ή για την αρχή μιας πιο βαθιάς ανατιμολόγησης κινδύνου σε διεθνές επίπεδο.
Διαβάστε επίσης: Ασιατικά χρηματιστήρια: Κίνα και Χονγκ Κονγκ αντέχουν το σοκ – Αντίδραση από τα χαμηλά του Hang Seng
Μ.Η.Τ. 242183