Η σύλληψη Μαδούρο έφερε ελπίδα στη Βενεζουέλα, με τον Τραμπ να κερδίζει έδαφος αλλά τη δημοκρατία να παραμένει ζητούμενο

Οι πρώτες ώρες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο βύθισαν το Καράκας στο χάος, όμως γρήγορα το σοκ μετατράπηκε σε ένα κύμα προσδοκίας. Σύμφωνα με αποκλειστική δημοσκόπηση που δημοσιεύει το περιοδικό Economist, μεγάλο μέρος της κοινωνίας της Βενεζουέλας αντιμετωπίζει την αμερικανική επέμβαση και τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ ως μια ιστορική ευκαιρία για να κλείσει ένας κύκλος αυταρχισμού και οικονομικής κατάρρευσης που κράτησε πάνω από μία δεκαετία.

Η έρευνα της εταιρείας Premise, που πραγματοποιήθηκε μέσω εφαρμογής κινητού σε δείγμα 600 πολιτών εντός της χώρας και σταθμίστηκε ως προς ηλικία και φύλο, σκιαγραφεί ένα εκρηκτικό μείγμα ελπίδας και καχυποψίας. Το καθεστώς Μαδούρο, που κατηγορείται για βασανιστήρια, εκλογική νοθεία και την κατάρρευση μιας οικονομίας που συρρικνώθηκε κατά περίπου 70%, εμφανίζεται βαθιά απονομιμοποιημένο στα μάτια των πολιτών.

Η πτώση του Μαδούρο και η στροφή προς τις ΗΠΑ

Μόλις το 13% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι αντιτάχθηκε, έστω και ήπια, στη σύλληψη του Μαδούρο, ενώ πάνω από τους μισούς ανέφεραν ότι η γνώμη τους για τις Ηνωμένες Πολιτείες βελτιώθηκε μετά την επιχείρηση. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι σχεδόν τέσσερις στους πέντε πιστεύουν πως η πολιτική κατάσταση στη χώρα θα είναι καλύτερη μέσα στον επόμενο χρόνο, καταγράφοντας μια θεαματική ανατροπή της μοιρολατρίας που επικρατούσε μέχρι πρόσφατα.

Η αισιοδοξία δεν περιορίζεται στην πολιτική. Αντίστοιχο ποσοστό δηλώνει ότι αναμένει βελτίωση και στην προσωπική του οικονομική κατάσταση, σε μια χώρα όπου ο υπερπληθωρισμός, η φτώχεια και η μετανάστευση έχουν αποδεκατίσει τον κοινωνικό ιστό.

Ανοχή στην αμερικανική παρουσία αλλά με όρια

Οι Βενεζουελάνοι δείχνουν αξιοσημείωτη ανοχή στα σχέδια της κυβέρνησης Τραμπ να διαδραματίσει ρόλο στη μεταβατική διακυβέρνηση και στην ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Σχεδόν οι μισοί δηλώνουν θετικοί σε κάποια μορφή αμερικανικής διοίκησης, ενώ μόλις το 18% την απορρίπτει. Ωστόσο, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν η συζήτηση φτάνει στο ποιος θα ελέγχει τον ενεργειακό πλούτο της χώρας. Λίγο πάνω από το ένα τέταρτο θα ήθελε την αμερικανική κυβέρνηση επικεφαλής, περίπου το ένα τρίτο προτιμά το βενεζουελάνικο κράτος και σχεδόν 30% τάσσεται υπέρ της διαχείρισης από ιδιωτικές εταιρείες.

Η στάση αυτή αποτυπώνει μια κοινωνία που είναι πρόθυμη να αποδεχθεί εξωτερική βοήθεια, αλλά δεν θέλει να εκχωρήσει άνευ όρων τον έλεγχο των στρατηγικών της πόρων.

Εκλογές και πολιτική μετάβαση, η πραγματική κόκκινη γραμμή

Το πιο ξεκάθαρο μήνυμα της δημοσκόπησης αφορά το πολιτικό μέλλον της χώρας. Η πλειοψηφία απαιτεί ταχεία επιστροφή στη δημοκρατική νομιμότητα. Μετά τον αποκλεισμό της Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τις εκλογές του 2024 και την υποστήριξή της στον Εντμούντο Γκονσάλες, πάνω από το ένα τρίτο των πολιτών πιστεύει ότι ο Γκονσάλες θα έπρεπε να αναλάβει την εξουσία άμεσα, ενώ τα δύο τρίτα ζητούν νέες εκλογές. Από αυτούς, το 91% θέλει κάλπες μέσα σε έναν χρόνο και οι περισσότεροι μέσα σε έξι μήνες.

Αντίθετα, η Ντέλσι Ροντρίγκες, την οποία ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να στηρίξει ως μεταβατική λύση, απορρίπτεται σχεδόν καθολικά. Μόλις το 10% συμφωνεί να ολοκληρώσει τη θητεία Μαδούρο έως το 2031 και μόνο το 13% έχει θετική άποψη γι’ αυτήν.

Δημοκρατία ή αστάθεια

Παρά τη μεγάλη δημοφιλία του Τραμπ και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη Βενεζουέλα, ακόμη υψηλότερη από εκείνη της ίδιας της Ματσάδο, η κοινωνία στέλνει ένα καθαρό σήμα. Χωρίς εκλογές και θεσμική αποκατάσταση, η σταθερότητα θα είναι εύθραυστη. Οι πολίτες δηλώνουν περιορισμένη εμπιστοσύνη τόσο στην εκλογική αρχή όσο και στον στρατό που θα κληθεί να εγγυηθεί το αποτέλεσμα, γεγονός που καθιστά τη δημοκρατική μετάβαση κρίσιμη όχι μόνο πολιτικά αλλά και οικονομικά.

Όπως σημειώνει ο Economist, η αποκατάσταση της δημοκρατίας αποτελεί προϋπόθεση και για τις ίδιες τις πετρελαϊκές επενδύσεις που επιδιώκει η Ουάσιγκτον. Αν η κυβέρνηση Τραμπ θέλει μια Βενεζουέλα σταθερή και φιλική προς τις αγορές, θα πρέπει να δείξει την ίδια αποφασιστικότητα για τις κάλπες όσο και για τις πετρελαιοπηγές.

Διαβάστε επίσης: Η Βενεζουέλα επιστρέφει στο γεωπολιτικό παζάρι με τις ΗΠΑ, με φόντο το πετρέλαιο