Η Ελλάδα ζήτησε στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ αυστηρότερους ελέγχους στα εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα
Με αιχμή την ασφάλεια των καταναλωτών αλλά και την προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών από αθέμιτο ανταγωνισμό, η Ελλάδα έθεσε στο τραπέζι του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ανάγκη για αυστηρότερους, καλύτερα συντονισμένους και πιο στοχευμένους ελέγχους στα εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα.
Το θέμα τέθηκε στο πρώτο Συμβούλιο υπό την κυπριακή Προεδρία, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, με την ελληνική πλευρά να ζητά ουσιαστική ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού επιτήρησης εισαγωγών, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες διευρύνονται και η πίεση στις τιμές των αγροτικών προϊόντων εντείνεται.
«Ασφάλεια τροφίμων και ίσοι όροι ανταγωνισμού δεν είναι διαπραγματεύσιμα»
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, την ελληνική θέση παρουσίασε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνης Φιλιππής, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι έλεγχοι στις εισαγωγές δεν αποτελούν γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά κρίσιμο κρίκο σε δύο αλληλένδετες αλυσίδες: την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και τη βιωσιμότητα των παραγωγών.
Το κεντρικό μήνυμα της ελληνικής παρέμβασης ήταν σαφές. Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί από τους δικούς της αγρότες και κτηνοτρόφους αυστηρά πρότυπα, ενώ ταυτόχρονα να επιτρέπει σε προϊόντα τρίτων χωρών να εισέρχονται στην αγορά με ελλιπείς ή χαλαρότερους ελέγχους. Το ζήτημα, δηλαδή, δεν είναι μόνο ποιοτικό ή υγειονομικό. Είναι στρατηγικά οικονομικό και άμεσα πολιτικό.
Ζητείται ευρωπαϊκός συντονισμός
Η ελληνική πλευρά αναγνώρισε ότι η ΕΕ διαθέτει ήδη ισχυρό πλαίσιο επίσημων ελέγχων, ενώ καταγράφονται και υψηλά ποσοστά συμμόρφωσης στα εισαγόμενα προϊόντα. Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο πώς εφαρμόζεται το πλαίσιο, με ποια ένταση και με τι επίπεδο κοινής επιτήρησης, ιδιαίτερα όταν οι εισαγωγές αφορούν προϊόντα που «χτυπούν» απευθείας τους πιο ευαίσθητους τομείς της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Φιλιππής έδωσε έμφαση στη σημασία ενός καλύτερου ευρωπαϊκού συντονισμού, αλλά και στην εφαρμογή αναλογικών ελέγχων που θα βασίζονται στον κίνδυνο. Δηλαδή, περισσότεροι και αυστηρότεροι έλεγχοι όπου υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα παραβιάσεων, σκιών στην ιχνηλασιμότητα ή διαφοροποιήσεις στα πρότυπα παραγωγής σε σχέση με την ΕΕ.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο γεγονός ότι οι εισαγωγές συνδέονται ολοένα και περισσότερο με το νέο πλέγμα εμπορικών συμφωνιών της Ένωσης με τρίτες χώρες. Με άλλα λόγια, κάθε εμπορική συμφωνία δεν αφορά μόνο αριθμούς και δασμούς. Αφορά και το πώς προστατεύεται η αγορά από πιθανές «γκρίζες» πρακτικές ή από προϊόντα που δεν ανταποκρίνονται στις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις της ελληνικής πλευράς ήταν η ανάδειξη της θετικής συμβολής που θα μπορούσε να έχει η δημιουργία ειδικής ομάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με αποστολή την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων.
Η προοπτική μιας τέτοιας δομής αποκτά βαρύτητα καθώς οι ανισότητες στην ένταση των ελέγχων μεταξύ κρατών-μελών μπορούν να λειτουργούν σαν «παράθυρο εισόδου» στην κοινή αγορά. Στην πράξη, ένα φορτίο που μπαίνει με λιγότερους ελέγχους σε ένα κράτος-μέλος μπορεί να βρεθεί σε λίγες ώρες σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αγορά.
Η συζήτηση αυτή δεν είναι ουδέτερη: σχετίζεται με το ποιος τελικά σηκώνει το κόστος της επιτήρησης και ποιος επωφελείται από τα κενά.
Βιολογικά προϊόντα: «κανόνες καθαροί και εφαρμόσιμοι», χωρίς να «πνίγονται» παραγωγοί και αρχές
Στο ίδιο Συμβούλιο, συζητήθηκε και το ζήτημα των βιολογικών προϊόντων, όπου η Ελλάδα στάθηκε στην ανάγκη για σαφείς, εφαρμόσιμους και ρεαλιστικούς κανόνες.
Η ελληνική θέση εστιάζει στο ότι το σύστημα των βιολογικών δεν μπορεί να αφήνει περιθώρια για στρεβλώσεις στην αγορά ούτε να δημιουργεί ένα υπερβολικά περίπλοκο διοικητικό βάρος στους παραγωγούς και στις αρμόδιες εθνικές αρχές. Η αξιοπιστία της πιστοποίησης είναι το «κεφάλαιο» του κλάδου και αν υπάρξουν κενά, η ζημιά δεν είναι μόνο εμπορική αλλά και θεσμική.
Σε μια αγορά που εξελίσσεται γρήγορα, το βιολογικό σήμα έχει μετατραπεί σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Όμως ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο χρειάζεται, όπως σημειώθηκε, ένα λειτουργικό σύστημα που να προστατεύει τη σοβαρή παραγωγή και να μην αφήνει χώρο σε ευκαιριακές πρακτικές ή «βαφτίσια» προϊόντων.
Εμπορικές συμφωνίες και αθέμιτος ανταγωνισμός
Η ελληνική αντιπροσωπεία ανέδειξε επίσης την ανάγκη προστασίας ευαίσθητων γεωργικών τομέων στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες.
Πρόκειται για θέμα που τα τελευταία χρόνια επανέρχεται με μεγαλύτερη ένταση, καθώς οι παραγωγοί σε πολλές χώρες της ΕΕ καταγγέλλουν ότι εισαγόμενα προϊόντα λειτουργούν ως «μοχλός συμπίεσης» στις τιμές παραγωγού, χωρίς να τηρούνται κατ’ ανάγκη τα ίδια πρότυπα κόστους, εργασιακών κανόνων ή περιβαλλοντικών υποχρεώσεων.
Η ελληνική θέση συνδέει τους ελέγχους όχι μόνο με την ασφάλεια των τροφίμων αλλά και με την οικονομική ισορροπία της ευρωπαϊκής γεωργίας.
Νέα ΚΑΠ: Λιγότερη πολυπλοκότητα και έγκαιρη προετοιμασία των κρατών-μελών
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο κ. Φιλιππής και η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα, συμμετείχαν και σε τεχνική σύσκεψη των κρατών-μελών με τη γενική διευθύντρια της DG AGRI, Elizabeth Werner, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη νέα προγραμματική περίοδο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Η συζήτηση εστίασε στις τεχνικές προκλήσεις της νέας αρχιτεκτονικής της ΚΑΠ, με ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργικότητα των εργαλείων εφαρμογής, στη μείωση της πολυπλοκότητας και στην ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας.
Με δεδομένο ότι η ΚΑΠ επηρεάζει άμεσα το εισόδημα των αγροτών και την κατεύθυνση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα, η τεχνική προετοιμασία αποκτά ουσιαστικά πολιτική διάσταση: όποιος δεν προσαρμοστεί έγκαιρα, κινδυνεύει να χάσει πόρους ή να καθυστερήσει κρίσιμες παρεμβάσεις.
Μ.Η.Τ. 242183