Ο Φρίντριχ Μερτς επιτίθεται στην ΕΕ και τον Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας για «παρακμή της Ευρώπης», ενώ η ίδια η Γερμανία βυθίζεται σε ύφεση

Με μια σπάνια δόση ρεαλισμού αλλά και πολιτικού ρίσκου, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σκιαγράφησε στην Frankfurter Allgemeine Zeitung ένα σκληρό πορτρέτο της σημερινής Ευρώπης. Μιας ηπείρου που, όπως λέει, έχει χάσει τον δυναμισμό της και βυθίζεται στη γραφειοκρατία, τη διστακτικότητα και την υπερρύθμιση.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζει υπερβολικά πολλά σε μικρή κλίμακα», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι από την εποχή του Ζακ Ντελόρ η Ευρώπη πέρασε από τη φάση του οράματος στη φάση της διοικητικής αδράνειας. «Η μέθοδος της ολοκλήρωσης με 27 κράτη μέλη έχει φτάσει στα όριά της», προειδοποίησε ο ηγέτης του CDU, δηλώνοντας ότι η μελλοντική πρόοδος θα εξαρτηθεί περισσότερο από τη συνεργασία εθνικών κυβερνήσεων παρά από τις Βρυξέλλες.

Η Γερμανία «δείχνει» Ευρώπη ενώ κοιτάζει τον καθρέφτη της

Πίσω από τη ρητορική περί «πολιτικής ισχύος» κρύβεται η πραγματικότητα μιας Γερμανίας που δυσκολεύεται να ξαναβρεί τον βιομηχανικό της ρυθμό. Η ύφεση, οι ενεργειακές πιέσεις και η μετατόπιση των επενδύσεων προς τις ΗΠΑ και την Ασία έχουν φέρει το Βερολίνο αντιμέτωπο με το δικό του υπαρξιακό δίλημμα.

Αναλυτές στη Γερμανία σημειώνουν πως οι επισημάνσεις του Μερτς για τη «βαλτωμένη Ευρώπη» αντικατοπτρίζουν και το αδιέξοδο του ίδιου του γερμανικού μοντέλου ανάπτυξης. Ο άλλοτε «κινητήρας της Ευρώπης» δείχνει πλέον να παλεύει με τις δικές του αντιφάσεις , ανάμεσα στην ανάγκη για πράσινη μετάβαση και στην εξάρτηση από την βαριά βιομηχανία.

Ο Τραμπ, ο «φαρδύτερος Ατλαντικός» και η νέα ψυχρή ρεαλιστική ισορροπία

Ο Μερτς αναγνώρισε ότι οι σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ βρίσκονται σε ιστορικό μεταίχμιο. «Ο Ατλαντικός έχει γίνει φαρδύτερος», είπε, υπογραμμίζοντας πως οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στην Ουάσιγκτον με την ίδια βεβαιότητα. Αν και διατηρεί «καλή προσωπική βάση» με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Γερμανός καγκελάριος βλέπει μια Αμερική περισσότερο στραμμένη στα εσωτερικά της συμφέροντα.

Την ίδια στιγμή, ο Μερτς θεωρεί πως η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει τη δική της στρατηγική αυτονομία, χωρίς όμως να αποκόπτεται από το ΝΑΤΟ. Μίλησε για τη σημασία της πυρηνικής συμμετοχής, των στρατηγικών συνομιλιών με τη Γαλλία και της ανάγκης να αποκτήσει η ήπειρος «πολιτική βαρύτητα ανάλογη της οικονομικής της δύναμης».

Η «μεταπολεμική Ευρώπη» σε κρίση ταυτότητας

«Ζούμε το τέλος μιας βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης», είπε ο Μερτς, παραδεχόμενος πως το διεθνές δίκαιο υποχωρεί μπροστά στη δύναμη των ισχυρών. Από τη Γάζα μέχρι την Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι δείχνουν να έχουν περιορισμένη επιρροή και ακόμη λιγότερη στρατιωτική ισχύ.

Η παραδοχή αυτή δεν είναι τυχαία. Εκφράζει μια βαθύτερη ανησυχία για την κατεύθυνση της Ε.Ε., η οποία δυσκολεύεται να βρει ενιαία φωνή ανάμεσα σε 27 διαφορετικά συμφέροντα. Ο Μερτς επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο αφήγημα, πιο ρεαλιστικό και «κυριαρχικό», που όμως μοιάζει να έρχεται σε αντίθεση με την ίδια τη φιλοσοφία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η επόμενη μέρα για τη Γερμανία και την Ευρώπη

Καθώς η Ε.Ε. προσεγγίζει το 2026 με ανοιχτά μέτωπα – από τη διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια μέχρι τη στήριξη της Ουκρανίας και την πράσινη μετάβαση – η φωνή του Μερτς επιδιώκει να επαναφέρει στο τραπέζι τη «σκληρή ισχύ».

Ωστόσο, το πολιτικό του στοίχημα είναι καταρχήν, να πείσει τους εταίρους ότι η Ευρώπη χρειάζεται αλλαγή πορείας, αλλά και να αποδείξει ότι η ίδια η Γερμανία μπορεί να σταθεί ξανά ως αξιόπιστος ηγέτης σε μια εποχή αβεβαιότητας.

Διαβάστε επίσης: Bundestag – Μερτς: Η Γερμανία αντιμετωπίζει μία από τις πιο δύσκολες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας