Ιράν-ΗΠΑ σε μυστικό διπλωματικό παζάρι: Νέα πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου

Το νέο επικίνδυνο διπλωματικό παιχνίδι στη Μέση Ανατολή: Κρίσιμες επαφές στο Ομάν ενώ Ιράν και ΗΠΑ ανταλλάσσουν προτάσεις ειρήνης

Ένας πυρετώδης διπλωματικός μαραθώνιος εξελίσσεται παρασκηνιακά ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ, την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί παγκόσμια ανησυχία για την ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα των αγορών.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η Ουάσιγκτον έλαβε μέσω του Πακιστάν αναθεωρημένη ιρανική πρόταση για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επιβεβαιώνοντας ότι οι διπλωματικές επαφές όχι μόνο δεν έχουν διακοπεί αλλά συνεχίζονται εντατικά μέσω διαύλων παρασκηνιακής διαμεσολάβησης. Το Πακιστάν έχει αναλάβει ρόλο βασικού ενδιάμεσου μεταξύ των δύο πλευρών, επιχειρώντας να διατηρήσει ανοικτή τη γραμμή επικοινωνίας σε μια περίοδο όπου η δημόσια ρητορική παραμένει εξαιρετικά επιθετική.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, επιχειρώντας ταυτόχρονα να εκπέμψει μήνυμα ισχύος προς την Τεχεράνη. «Πεθαίνουν για να υπογράψουν συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας το Ιράν ως πλευρά που πιέζεται έντονα να καταλήξει σε συμβιβασμό.

Ωστόσο, η επίσημη στάση της Τεχεράνης εμφανίζεται σαφώς πιο σκληρή και προσεκτική. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγκάεϊ, επιβεβαίωσε ότι το Ιράν απάντησε στη νέα αμερικανική πρόταση, τονίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται κανονικά μέσω του Πακιστάν.

Την ίδια στιγμή όμως έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να υποχωρήσει σε βασικά στρατηγικά ζητήματα, κυρίως στο θέμα του πυρηνικού της προγράμματος.

Οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν και η μάχη για τα Στενά του Ορμούζ

Το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου παραμένει η σημαντικότερη γραμμή αντιπαράθεσης ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο Μπαγκαεΐ ξεκαθάρισε ότι το δικαίωμα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο αποτελεί -όπως υποστήριξε- κατοχυρωμένο δικαίωμα βάσει της διεθνούς συμφωνίας μη διάδοσης πυρηνικών όπλων και δεν εξαρτάται από την αποδοχή ή την έγκριση τρίτων χωρών.

Παράλληλα, η ιρανική πλευρά επιχείρησε να μεταφέρει την ευθύνη για την αποσταθεροποίηση της περιοχής στη Δύση, υποστηρίζοντας ότι οι εξωτερικές παρεμβάσεις αποτελούν τον βασικό παράγοντα αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν και οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ενεργειακής ανησυχίας. Σύμφωνα με πληροφορίες του Al Jazeera, τεχνικές ομάδες από το Ιράν και το Oman συναντήθηκαν στο Ομάν προκειμένου να διαμορφώσουν μηχανισμό ασφαλούς διέλευσης των πλοίων από τα Στενά. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες LNG.

Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ και περαιτέρω άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Πολεμικές απειλές και φόβοι γενικευμένης κλιμάκωσης

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, το πολεμικό κλίμα στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά βαρύ. Η Τεχεράνη εξαπέλυσε νέες σκληρές προειδοποιήσεις προς τις ΗΠΑ, με Ιρανούς αξιωματούχους να διαμηνύουν ότι υπάρχουν εντολές «να μη μείνει κανένας Αμερικανός στρατιώτης ζωντανός» σε περίπτωση χερσαίας επέμβασης.

Ταυτόχρονα, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο Israel Defense Forces βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή για πιθανή συμμετοχή σε νέες αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Η ένταση επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου νέα ισραηλινά πλήγματα προκάλεσαν νεκρούς και τραυματίες, ανάμεσά τους και διοικητή της ισλαμικής Τζιχάντ στην Παλαιστίνη. Το διπλωματικό παρασκήνιο, οι στρατιωτικές προειδοποιήσεις και η μάχη για τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρομών συνθέτουν πλέον ένα εξαιρετικά εύφλεκτο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Και παρότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, η αίσθηση στις αγορές και στις διεθνείς πρωτεύουσες είναι ότι η περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ κοντά σε μια ευρύτερη κλιμάκωση με παγκόσμιες οικονομικές και ενεργειακές συνέπειες.

Διαβάστε επίσης: Τραμπ: «Ο χρόνος τελειώνει για το Ιράν» – «Θα δεχθούν πιο σφοδρά πλήγματα»