Ξεκινά ο αφοπλισμός στους παλαιστινιακούς καταυλισμούς στον Λίβανο. Η Φάταχ παραδίδει όπλα στον στρατό, στο πλαίσιο συμφωνίας Αμπάς-Αούν

Μια ιστορική πρωτοβουλία βρίσκεται σε εξέλιξη στον Λίβανο, καθώς οι πρώτες παλαιστινιακές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται μέσα στους προσφυγικούς καταυλισμούς ξεκινούν την παράδοση των όπλων τους στις λιβανικές αρχές. Η διαδικασία εγκαινιάζεται στον καταυλισμό Μπουρτζ αλ Μπαράτζνε στη Βηρυτό, όπου οι μαχητές της Φάταχ θα παραδώσουν οπλισμό στον στρατό του Λιβάνου, στο πλαίσιο συμφωνίας που συνήφθη τον Μάιο μεταξύ του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς και του Λιβανέζου προέδρου Ζοζέφ Αούν.

Σύμφωνα με την επιτροπή λιβανοπαλαιστινιακού διαλόγου, η σημερινή μέρα σηματοδοτεί την πρώτη φάση ενός σχεδίου που προβλέπει την πλήρη παράδοση όλων των όπλων που βρίσκονται στους προσφυγικούς καταυλισμούς της χώρας. Στόχος είναι να τεθεί τέλος σε ένα καθεστώς δεκαετιών, όπου οι καταυλισμοί λειτουργούσαν εκτός κρατικού ελέγχου.

Το μήνυμα της Φάταχ και οι αντιδράσεις

Η κίνηση της Φάταχ, που πραγματοποιείται σε συντονισμό με τον λιβανικό στρατό, έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Όπως αναφέρουν πηγές ασφαλείας, η απόφαση αποσκοπεί στο να ενθαρρύνει και άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα. Ωστόσο, παρατάξεις όπως η Χαμάς δεν έχουν ακόμη εκδηλώσει πρόθεση να παραδώσουν τον οπλισμό τους, γεγονός που αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της πρωτοβουλίας.

Ο ίδιος ο Γιάσερ Αμπάς, γιος του Παλαιστίνιου προέδρου, βρίσκεται αυτές τις ημέρες στη Βηρυτό και συμμετέχει στις επαφές με την κυβέρνηση του Λιβάνου, δίνοντας επιπλέον πολιτικό βάρος στην έναρξη της διαδικασίας.

Οι διεθνείς πιέσεις και το ευρύτερο πλαίσιο

Η έναρξη του αφοπλισμού έρχεται σε μια περίοδο όπου ο Λίβανος δέχεται έντονες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την αποδυνάμωση και της Χεζμπολάχ, μετά τις βαριές απώλειες που υπέστη το σιιτικό κίνημα κατά τον πόλεμο με το Ισραήλ πέρυσι. Η Ουάσινγκτον θεωρεί τον αφοπλισμό των παλαιστινιακών οργανώσεων ως παράλληλη δοκιμή πολιτικής βούλησης της λιβανικής κυβέρνησης να επιβάλει κρατική κυριαρχία σε περιοχές που επί δεκαετίες παρέμεναν αυτόνομες.

Ο Λίβανος φιλοξενεί περίπου 222.000 Παλαιστίνιους πρόσφυγες, σύμφωνα με την UNRWA, οι περισσότεροι από τους οποίους ζουν σε υπερπλήρεις καταυλισμούς που χαρακτηρίζονται από φτώχεια, ανεργία και ελλιπή υποδομή. Οι καταυλισμοί αυτοί αποτελούν εδώ και δεκαετίες σημεία έντασης, καθώς διαφεύγουν του ελέγχου του κράτους και συχνά λειτουργούν ως πεδία αντιπαράθεσης μεταξύ των διαφορετικών παλαιστινιακών φατριών.

Ιστορικό βήμα ή περιορισμένη κίνηση;

Η απόφαση της Φάταχ να παραδώσει τα όπλα της μπορεί να θεωρηθεί σημαντικό βήμα προς τον αφοπλισμό, ωστόσο παραμένει αβέβαιο αν θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες οργανώσεις. Η έλλειψη ελέγχου της Παλαιστινιακής Αρχής στις πιο ισχυρές παρατάξεις, όπως η Χαμάς, αποτελεί τον μεγαλύτερο ανασταλτικό παράγοντα.

Η εξέλιξη αυτή, παρότι χαρακτηρίζεται από συμβολισμό, ίσως αποτελέσει προπομπό για μια σταδιακή αλλαγή ισορροπιών στον Λίβανο, όπου το κράτος επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχο σε περιοχές που για δεκαετίες βρίσκονταν στο περιθώριο της επίσημης διοίκησης.