Νέα ανάφλεξη ΗΠΑ-Ιράν: Στον «αέρα» η εκεχειρία και ξανά στο στόχαστρο τα Στενά του Ορμούζ

Σκηνικό πολέμου στον Περσικό Κόλπο: ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν πυρά και απειλές – Το πετρέλαιο παίρνει ξανά την ανηφόρα

Η εύθραυστη αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί πριν από λίγες εβδομάδες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να καταρρέει, καθώς η Ουάσιγκτον προχώρησε σε νέα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον στόχων στο νότιο Ιράν και ταυτόχρονα επανέφερε σε ισχύ τις κυρώσεις στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση, με την ιρανική ηγεσία να προειδοποιεί ότι θα αντιδράσει «αποφασιστικά» απέναντι σε οποιαδήποτε παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας.

Η νέα κλιμάκωση επαναφέρει στο επίκεντρο τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής και αναζωπυρώνει τους φόβους για σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, καθώς η περιοχή των Στενών του Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο.

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί και η κατάρρευση της συμφωνίας αποκλιμάκωσης

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, το αμερικανικό Κεντρικό Διοικητήριο (CENTCOM) ανακοίνωσε την έναρξη σειράς αεροπορικών επιδρομών εναντίον στρατιωτικών στόχων στο νότιο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για αντίποινα μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν τρία εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε διάστημα μόλις 24 ωρών.

Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οι επιθέσεις αυτές συνιστούν ευθεία παραβίαση του μνημονίου κατανόησης που είχαν υπογράψει οι δύο πλευρές στις 17 Ιουνίου στο Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχε ανοίξει τον δρόμο για σταδιακή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου.

Η συμφωνία προέβλεπε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, με στόχο την αποκατάσταση της ομαλότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις οδηγούν ουσιαστικά στην ακύρωση αυτής της διαδικασίας, καθώς οι ΗΠΑ επανέφεραν άμεσα τις κυρώσεις, απαγορεύοντας νέες συναλλαγές που αφορούν ιρανικούς υδρογονάνθρακες.

Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, χαρακτήρισε τις επιθέσεις στα εμπορικά πλοία «εντελώς απαράδεκτες» και ξεκαθάρισε ότι δεν θα έμεναν χωρίς απάντηση.

Η Τεχεράνη απειλεί με αντίποινα και η ένταση επιστρέφει στα Στενά του Ορμούζ

Η ιρανική πλευρά απέρριψε πλήρως τις αμερικανικές αιτιάσεις και κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι παραβιάζει πρώτη τη συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί προειδοποίησε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα λάβει «αποφασιστικά μέτρα» για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων και της ασφάλειάς της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών αντιποίνων.

Την ίδια στιγμή, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για ισχυρές εκρήξεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενώ η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO επιβεβαίωσε ότι τρία δεξαμενόπλοια δέχθηκαν επιθέσεις μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο.

Η Σαουδική Αραβία κατηγόρησε ευθέως την Τεχεράνη για την επίθεση στο σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο Wedyan, ενώ αντίστοιχη θέση υιοθέτησε και το Κατάρ για το δεξαμενόπλοιό του Al Rekayyat. Η Ντόχα κάλεσε τον Ιρανό επιτετραμμένο και επέδωσε επίσημη διαμαρτυρία, ζητώντας εξηγήσεις και απαιτώντας να σταματήσουν οι ενέργειες που απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια και τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Η Τεχεράνη απέρριψε τις κατηγορίες ως αβάσιμες και «απαράδεκτες», επιμένοντας ότι δεν ευθύνεται για τα περιστατικά.

Το πετρέλαιο αντιδρά άμεσα – Οι αγορές φοβούνται νέο ενεργειακό σοκ

Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η τιμή του αμερικανικού αργού WTI κατέγραψε άνοδο άνω του 2,5%, φθάνοντας στα 72,29 δολάρια το βαρέλι, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι υπόλοιπες διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν αυξημένο κίνδυνο διαταραχής των ενεργειακών ροών.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το σημαντικότερο γεωστρατηγικό σημείο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, καθώς μέσω αυτών διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε αναταραχή στην περιοχή μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε άνοδο των τιμών της ενέργειας και αυξημένη αβεβαιότητα για τις διεθνείς αγορές.

Παράλληλα, παραμένουν άλυτες οι διαφωνίες σχετικά με το καθεστώς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο προπολεμικό καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας και διαμηνύει ότι τα πλοία θα πρέπει να ακολουθούν τις διαδρομές που υποδεικνύουν οι ιρανικές αρχές κατά μήκος των ακτών της χώρας.

Η νέα κρίση εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για το Ιράν, το οποίο βρίσκεται σε εξαήμερο εθνικό πένθος ενόψει της ταφής του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Το γεγονός αυτό ενισχύει το ήδη φορτισμένο πολιτικό και κοινωνικό κλίμα στο εσωτερικό της χώρας, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης και διατηρώντας τη διεθνή κοινότητα σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.

Διαβάστε επίσης: Γκαλιμπάφ: Το Ιράν θα απαντήσει δυναμικά αν ΗΠΑ και Ισραήλ αθετήσουν τις δεσμεύσεις τους