Πρεμιέρα για το Συμβούλιο Ειρήνης στην Ουάσινγκτον με επίκεντρο τη Γάζα, τα 5 δισ.$ για ανοικοδόμηση και τον αφοπλισμό της Χαμάς
Για πρώτη φορά συνεδριάζει σήμερα στην Ουάσινγκτον το Συμβούλιο Ειρήνης που δημιούργησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με αρχική αποστολή την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας και με προοπτική να διαδραματίσει ευρύτερο ρόλο στη διαχείριση διεθνών κρίσεων.
Η συνεδρίαση φιλοξενείται στο «Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Ειρήνη Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», το οποίο μετονομάστηκε πρόσφατα, και ξεκινά στις 09:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 16:00 ώρα Ελλάδας. Στην έναρξη αναμένεται να απευθύνουν ομιλία ο ίδιος ο Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, θα ανακοινωθούν δεσμεύσεις για τη συγκέντρωση 5 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Γάζας, καθώς και η συγκρότηση δύναμης σταθεροποίησης, στην οποία αναμένεται να συμμετάσχουν «χιλιάδες» στρατιωτικοί.
Αφοπλισμός Χαμάς και ανθρωπιστική βοήθεια
Το εγχείρημα ξεκινά με βαριά πολιτική ατζέντα. Ο αφοπλισμός της Χαμάς αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη της δύναμης σταθεροποίησης, όμως παραμένει ακανθώδες ζήτημα. Αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχουν αυταπάτες ως προς τις δυσκολίες της αποστρατιωτικοποίησης, αν και εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία μετά τις επαφές με μεσολαβητές.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της ανθρωπιστικής βοήθειας. Παρά την πρόθεση ενίσχυσης της ροής της, δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιος θα αναλάβει τη διανομή της στο έδαφος, σε ένα περιβάλλον όπου η διοικητική και πολιτική πραγματικότητα είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετά μέλη του Συμβουλίου θεωρούν ότι το σχέδιο για τη Γάζα αντιμετωπίζει τεράστια εμπόδια, τόσο σε πολιτικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Ποιοι συμμετέχουν – Ποιοι κρατούν αποστάσεις
Στο Συμβούλιο συμμετέχουν συνολικά 47 χώρες, εκ των οποίων μόνο λίγες είναι πλήρη μέλη, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει ως παρατηρήτρια. Τα μόνιμα μέλη καλούνται να καταβάλουν εισφορά ύψους 1 δισ. δολαρίων, στοιχείο που έχει ήδη προκαλέσει επικρίσεις περί «επί πληρωμή» διεθνούς θεσμού.
Το Ισραήλ εκπροσωπείται από τον υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ. Παρόντες θα είναι επίσης ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι. Από τον αραβικό κόσμο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η Αίγυπτος και η Ιορδανία. Ο πρόεδρος της Ινδονησίας Πραβόμπο Σουμπιάντο έχει δηλώσει έτοιμος να συνεισφέρει 8.000 στρατιωτικούς στη δύναμη σταθεροποίησης.
Αντίθετα, μεγάλες δυνάμεις του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική, δεν έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση. Η Κίνα δεν έχει εκφράσει πρόθεση συμμετοχής, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευσή της στο σύστημα του ΟΗΕ. Ο Καναδάς δεν θα συμμετάσχει, καθώς η πρόσκληση αποσύρθηκε, ενώ το Βατικανό αρνήθηκε να ενταχθεί.
Η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη. Η Ιταλία και η Γερμανία θα συμμετάσχουν ως παρατηρήτριες, όπως και η ΕΕ μέσω της επιτρόπου Ντουμπράβκα Σουίτσα. Ωστόσο, χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία έχουν εκφράσει επιφυλάξεις.
Για την Ελλάδα δεν έχει ανακοινωθεί συμμετοχή ως πλήρες μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης. Η Αθήνα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα, παρακολουθεί την πρωτοβουλία με επιφυλακτικότητα, ευθυγραμμισμένη με τη γενικότερη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ θα εκπροσωπηθεί σε επίπεδο παρατηρητή, γεγονός που πρακτικά καλύπτει θεσμικά και τα κράτη-μέλη. Δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση ότι η Ελλάδα θα εκπροσωπηθεί αυτόνομα στη σημερινή συνεδρίαση.
Για την Κύπρο επίσης δεν υπάρχει μέχρι στιγμής δημόσια επιβεβαίωση ένταξης ή συμμετοχής στη συνεδρίαση ως ιδρυτικό μέλος. Η Λευκωσία, δεδομένης της ιδιαίτερης γεωπολιτικής της θέσης και της εμπλοκής της σε ζητήματα Ανατολικής Μεσογείου, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ωστόσο δεν περιλαμβάνεται στη λίστα των χωρών που έχουν ανακοινωθεί επίσημα ως συμμετέχουσες.
Ανταγωνιστής του ΟΗΕ ή νέο εργαλείο επιρροής;
Το Συμβούλιο Ειρήνης έχει ως επίσημη αποστολή να «εγγυηθεί τη διαρκή ειρήνη σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις». Στην πράξη, όμως, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι πρόκειται για έναν θεσμό που φιλοδοξεί να λειτουργήσει παράλληλα ή και ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ, τον οποίο ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει αναποτελεσματικό.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έκανε λόγο για «έναν νέο ΟΗΕ του οποίου ο Τραμπ θα είναι ο μόνος κύριος», επισημαίνοντας ότι η αρχιτεκτονική του Συμβουλίου συγκεντρώνει υπερβολικές εξουσίες στο πρόσωπο του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα πρόσκλησης ή απομάκρυνσης κρατών.
Η σημερινή συνεδρίαση αποτελεί το πρώτο τεστ αξιοπιστίας για το νέο σχήμα. Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα συγκεντρωθούν τα απαιτούμενα κεφάλαια ή αν θα σχηματιστεί η δύναμη σταθεροποίησης, αλλά εάν το Συμβούλιο Ειρήνης μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστικό μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων ή θα παραμείνει ένα πολιτικό εργαλείο με έντονη αμερικανική σφραγίδα.
Διαβάστε επίσης; ΕΕ: Συμμετέχει ως παρατηρητής στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα
Μ.Η.Τ. 242183