Η Κωνσταντινούπολη φιλοξενεί την πιο κρίσιμη συνάντηση για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μετά την σύγκρουση Ισραήλ‑Ιράν

Σήμερα, Παρασκευή 25 Ιουλίου 2025, αντιπροσωπείες από την Τεχεράνη και την ομάδα E3 (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) συναντώνται στην Κωνσταντινούπολη, στο ιρανικό προξενείο, σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών, η συζήτηση ξεκινά στις 08:30 ώρα Ελλάδας.

Αποτελεί τις πρώτες επίσημες συνομιλίες μετά τον πρόσφατο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, όπου οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν την πίεση στην Τεχεράνη .

Το κρίσιμο ραντεβού και η ρήτρα snapback

Το νομικό πλαίσιο της συμφωνίας του 2015 (JCPOA) λήγει στις 18 Οκτωβρίου 2025, μαζί με τον μηχανισμό snapback — που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων του ΟΗΕ εάν δεν υπάρξει συμφωνία.

Οι ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν την ενεργοποίηση του snapback μέχρι τα τέλη Αυγούστου, εκτός κι αν η Τεχεράνη συμφωνήσει σε συγκεκριμένα μέτρα συμμόρφωσης, σε αντίθεση με συνομιλίες με την Ουάσινγκτον.

Η θέση της Τεχεράνης και οι κόκκινες γραμμές

Το Ιράν επιμένει στην απόρριψη της νομιμότητας της ευρωπαϊκής ενεργοποίησης του snapback, την καταγγέλλει ως νομικά κενή και ηθικά ανεπαρκή.

Ο Kazem Gharibabadi, αντιπρόσωπος του υπ. Εξωτερικών, ξεκαθαρίζει ότι το Ιράν μπορεί να εγκαταλείψει τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Όπλων Νετρονίου (NPT) αν οι κυρώσεις επανέλθουν μέσω snapback. Επιπλέον, δηλώνει έτοιμο να επαναλάβει διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ μόνο με δεδηλωμένη ειλικρίνεια και εγγυήσεις μη στρατιωτικών ενεργειών.

Ανώτατα θέματα στην ατζέντα διαλόγου

• Διαχείριση των 400 kg ουρανίου 60% εμπλουτισμένου, η τύχη του οποίου παραμένει άγνωστη μετά τις πρόσφατες επιδρομές σε πυρηνικές μονάδες Ιουνίου.

• Πρόσβαση του ΔΟΑΕ στις εγκαταστάσεις του Ιράν: οι ευρωπαίοι ζητούν άνοιγμα της επιτήρησης, ενώ το Ιράν προετοιμάζει την έλευση τεχνικής ομάδας χωρίς πλήρη πρόσβαση χώρων.

Πρόταση επεκτασης και εναλλακτικές λύσεις

Οι E3 φέρονται να προσφέρουν πιθανή διμήνου παράταση του snapback μηχανισμού, ως κίνητρο για διπλωματική λύση, υπό απαραίτητες προϋποθέσεις συνεργασίας με ΟΗΕ και ΗΠΑ.

Το Ιράν αποδέχεται μια διερευνητική επίσκεψη τεχνικής ομάδας του ΔΟΑΕ, αλλά απορρίπτει κάθε επιβολή χωρίς διαπραγμάτευση,

Η σημερινή συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό γεγονός, αλλά η τελευταία πιθανότητα πριν από την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων του ΟΗΕ. Η ΕΕ πιέζει για διαφάνεια, επιθεωρήσεις και σύγκλιση με ΗΠΑ. Το Ιράν επιμένει στα πυρηνικά του δικαιώματα, απειλεί με έξοδο από τη NPT και προβάλλει δικαιώματα εμπιστοσύνης. Το αποτέλεσμα των συνομιλιών αυτών θα κρίνει αν η παγκόσμια κοινότητα θα κινηθεί προς διπλωματική εκτόνωση ή οικονομική και νομική αντιπαράθεση.

Διαβάστε επίσης: Πυρηνικό αδιέξοδο: Το Ιράν σκληραίνει στάση, προειδοποιεί για snapback και αποχώρηση από NPT