Στις 30 Νοεμβρίου λήγει η προθεσμία για την κατάθεση των εθνικών σχεδίων για το SAFE: Η Τουρκία χάνει την προθεσμία, λέει η Κομισιόν

Στις 30 Νοεμβρίου εκπνέει η κρίσιμη προθεσμία υποβολής των εθνικών σχεδίων από τα 19 κράτη-μέλη που έχουν αιτηθεί δάνεια από το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, τον μηχανισμό SAFE, συνολικού προϋπολογισμού 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να κινηθεί με ταχείς διαδικασίες, καθώς το SAFE έχει χαρακτηριστεί μέσο έκτακτης ανάγκης για την άμεση ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και των εξοπλιστικών προγραμμάτων της Ευρώπης.

Όπως δήλωσε ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, ο στόχος είναι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των εθνικών σχεδίων μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Εφόσον η αξιολόγηση είναι θετική, θα ακολουθήσει η τελική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ, ώστε να αποδεσμευθεί η πρώτη εκταμίευση, η οποία θα αντιστοιχεί έως και στο 15% του αιτηθέντος ποσού για κάθε κράτος. Αυτή η πρώτη εκταμίευση αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την άμεση ενεργοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων και συνεργασιών με αμυντικές βιομηχανίες.

Η Τουρκία και η Νότια Κορέα μένουν εκτός προθεσμίας

Ο Τ. Ρενιέ επιβεβαίωσε ότι τρίτες χώρες που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής, όπως η Νότια Κορέα και η Τουρκία, δεν θα προλάβουν την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου. Παρότι έχουν υποβάλει επίσημο αίτημα, η Επιτροπή δεν έχει προχωρήσει στην εξέταση των φακέλων τους, γεγονός που τις αφήνει εκτός της πρώτης φάσης του SAFE. «Είναι πλέον πολύ αργά», σημείωσε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος της Επιτροπής.

Η κατάσταση είναι διαφορετική για το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά, με τους οποίους οι διαπραγματεύσεις έχουν ξεκινήσει εδώ και δύο μήνες. Ακόμη κι αν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι το τέλος του μήνα, η Επιτροπή τονίζει ότι η πόρτα του SAFE παραμένει ανοιχτή, καθώς οι συγκεκριμένες χώρες μπορούν να συμμετέχουν σε κοινά αμυντικά προγράμματα καλύπτοντας έως και το 35% του συνολικού κόστους.

Τα επόμενα βήματα της διαδικασίας

Τα κράτη-μέλη που διεκδικούν δανεισμό από το SAFE οφείλουν έως τις 30 Νοεμβρίου να παρουσιάσουν στην Επιτροπή τα έργα που προτίθενται να χρηματοδοτήσουν, το προϋπολογισμένο κόστος και τους συμμετέχοντες εταίρους. Μετά την καταληκτική ημερομηνία, η Επιτροπή θα ανακοινώσει πόσα και ποια κράτη υπέβαλαν πλήρεις και εμπρόθεσμους φακέλους.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει υποβάλει από τα τέλη Ιουλίου 2025 αίτημα για δάνεια ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, διεκδικώντας ενίσχυση για την υλοποίηση νέων αμυντικών έργων που συνδέονται με την εγχώρια βιομηχανία και τις στρατηγικές ανάγκες της χώρας.

Διαβάστε επίσης: Η Τουρκία «χτυπά την πόρτα» του SAFE: Μια αίτηση που αναζωπυρώνει εντάσεις στην ΕΕ