Ιστορικά ρεκόρ για χρυσό και ασήμι με το δολάριο σε έντονη πίεση. Γιατί οι αγορές εγκαταλείπουν το αμερικανικό νόμισμα τώρα

Με την παγκόσμια αγορά να κινείται ξανά σε κλίμα έντονης ανησυχίας, ο χρυσός καταγράφει την ισχυρότερη εβδομαδιαία επίδοση από την περίοδο της πανδημίας, επιβεβαιώνοντας πως, όταν η πολιτική αβεβαιότητα και οι γεωπολιτικές εντάσεις επιστρέφουν στο προσκήνιο, το «παλιό» ασφαλές καταφύγιο παραμένει ο απόλυτος προορισμός για τα νευρικά κεφάλαια.

Το πολύτιμο μέταλλο κινείται καθ’ οδόν προς το κλείσιμο της καλύτερης εβδομάδας των τελευταίων έξι ετών, καθώς οι επενδυτές εγκαταλείπουν την άνεση του δολαρίου και αναζητούν προστασία σε περιουσιακά στοιχεία με διαχρονική αξία. Το ράλι αποτυπώνεται όχι μόνο στις τιμές του χρυσού αλλά και στη συνολικότερη συμπεριφορά της αγοράς, με το δολάριο να εμφανίζει έντονη αδυναμία και να οδεύει προς τη χειρότερη εβδομάδα του από τον Ιούνιο.

Γιατί ο χρυσός κερδίζει ξανά

Ο χρυσός σκαρφάλωσε σε νέο ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας σχεδόν τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά. Την Παρασκευή ενισχύθηκε μέχρι τα 4.967 δολάρια, σε ένα άλμα που αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο τη νευρικότητα των αγορών και την αλλαγή στάσης απέναντι στον κίνδυνο.

Την ίδια ώρα, το ασήμι κινήθηκε επίσης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ελάχιστα κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά ουγγιά, με την αγορά να δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο «σοκ» αλλά για συνολικό κύμα στροφής προς τα πολύτιμα μέταλλα.

«Ο κόσμος προστατεύεται από τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα. Σε αυτές τις ταραχώδεις εποχές, ο χρυσός διατηρεί τον ρόλο του ως το περιουσιακό στοιχείο τελευταίας λύσης», σχολίασε στους Financial Times η αναλύτρια της StoneX, Rhona O’Connell, συμπυκνώνοντας το κλίμα που επικρατεί.

Όταν η γεωπολιτική μπαίνει στις ισοτιμίες

Στο επίκεντρο της τρέχουσας αναστάτωσης βρίσκεται η κρίση γύρω από τη Γροιλανδία και το μήνυμα που εξέπεμψε προς τους επενδυτές: ότι η αμερικανική πολιτική συμπεριφορά παραμένει απρόβλεπτη, ακόμη και σε πεδία που αφορούν συμμάχους. Οι αγορές, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα, δεν τρομάζουν μόνο από την κρίση αυτή καθαυτή, αλλά από τον κίνδυνο κλιμάκωσης, αναδίπλωσης ή αιφνίδιων αποφάσεων που αλλάζουν το πλαίσιο σε μια νύχτα.

Η διαρροή ενός τέτοιου πολιτικού ρίσκου στις χρηματοοικονομικές αποτιμήσεις ήταν άμεση. Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών προς την Ευρώπη σε περίπτωση αντίστασης στις αμερικανικές επιδιώξεις για έλεγχο της Γροιλανδίας προκάλεσε αρχικά ισχυρό sell-off στη Wall Street. Παρότι αργότερα ακολούθησε μια απότομη στροφή που βοήθησε τις μετοχές να ανακάμψουν, το δολάριο δεν μπόρεσε να ακολουθήσει το ίδιο μοτίβο.

Και αυτό έχει πολιτική εξήγηση. Η αίσθηση που κυκλοφορεί ακόμη και μεταξύ αξιωματούχων, ότι οι δηλώσεις περί απόσυρσης της απειλής δασμών και περί μη χρήσης βίας δεν αποτελούν εγγύηση για το μέλλον, τροφοδοτεί μια εντεινόμενη δυσπιστία. Το αποτέλεσμα είναι ότι το αμερικανικό νόμισμα πληρώνει ένα «ασφάλιστρο αβεβαιότητας», καθώς ο κόσμος αρχίζει να τιμολογεί ξανά το πολιτικό ρίσκο στις ΗΠΑ.

Γιατί δεν ανακάμπτει το δολάριο: Η σκιά της αξιοπιστίας

Ο δείκτης του δολαρίου έναντι των βασικών νομισμάτων, όπως το ευρώ και η στερλίνα, σημείωσε εβδομαδιαία πτώση 1,1% και παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος την Παρασκευή. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, ακόμη και όταν η Wall Street βρήκε προσωρινά ισορροπία, το δολάριο συνέχισε να δέχεται πιέσεις.

Η αγορά μοιάζει να λέει κάτι απλό αλλά ηχηρό: ο κίνδυνος δεν έχει εξαφανιστεί, απλώς μετακινήθηκε. Ο χρυσός λειτουργεί ως κάτοπτρο αυτού του φόβου, αλλά και ως «αντι-δολάριο» σε περιόδους που οι επενδυτές αναζητούν προστασία απέναντι στις αναταράξεις.

Η άνοδος του χρυσού ξεπέρασε το 7% μέσα σε μία εβδομάδα, που είναι η μεγαλύτερη εβδομαδιαία αύξηση από το αρχικό σοκ της πανδημίας Covid το 2020. Ταυτόχρονα, η αδυναμία του δολαρίου ενισχύει μηχανικά το πολύτιμο μέταλλο, καθώς το κάνει φθηνότερο για όσους αγοράζουν σε ευρώ, λίρα ή άλλα νομίσματα.

Τα πολλαπλά «μέτωπα» που αλλάζουν τη νοοτροπία των αγορών

Οι εξελίξεις δεν περιορίζονται στη Γροιλανδία. Οι αγορές κλήθηκαν να απορροφήσουν μια αλληλουχία πολιτικών επεισοδίων που ενισχύουν την αίσθηση αστάθειας, από τις κινήσεις των ΗΠΑ σε σχέση με τη Βενεζουέλα και τον Νικολάς Μαδούρο μέχρι την έναρξη ποινικής έρευνας από το Υπουργείο Δικαιοσύνης κατά του προέδρου της Fed, Τζέι Πάουελ.

Όπως σχολίασε η Σίμα Σαχ, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής στην Principal Asset Management, όλα αυτά προκάλεσαν «μια μικρή αλλαγή στη νοοτροπία» των επενδυτών όσον αφορά το δολάριο. Η ζημιά, όπως είπε, μπορεί να είναι στα «ψιλά γράμματα», όμως η αγορά λειτουργεί σωρευτικά. Και αυτή η συσσώρευση τροφοδοτεί ένα αφήγημα διαφοροποίησης, δηλαδή απομάκρυνσης από αμερικανικά assets.

Η κρίση στη Γροιλανδία ήρθε να αναζωπυρώσει ανησυχίες σχετικά με τους πολιτικούς κινδύνους των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία επί δεκαετίες λειτουργούσαν ως το απόλυτο ασφαλές καταφύγιο. Αυτή η θεμελιώδης «ρωγμή» φαίνεται ότι συνέβαλε ήδη στην πτώση του δολαρίου κατά 9% το προηγούμενο έτος, που καταγράφηκε ως η πιο απότομη υποχώρηση από το 2017.

«Sell America»: Όταν πέφτουν μαζί μετοχές, ομόλογα και δολάριο

Στη διάρκεια της εβδομάδας, οι μετοχές, τα ομόλογα και το δολάριο των ΗΠΑ κατέγραψαν ταυτόχρονη πτώση, σε μια επανάληψη του φαινομένου «Sell America». Πρόκειται για σήμα που οι αγορές δεν αγνοούν, καθώς ιστορικά τέτοιες ταυτόχρονες υποχωρήσεις δείχνουν συστημική ανησυχία και όχι απλώς τεχνική διόρθωση.

Το φαινόμενο αυτό έχει εμφανιστεί ξανά σε αντίστοιχες περιόδους πολιτικής έντασης και δασμολογικών συγκρούσεων, όπως όταν είχε ανακοινωθεί η ευρεία επιβολή δασμών από την αμερικανική πλευρά σε διεθνές επίπεδο. Τότε, όπως και τώρα, ο χρυσός λειτουργεί σαν το «αντίβαρο» στη ρευστοποίηση.

Προβλέψεις για το δολάριο

Η Wall Street, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στην αγορά, βλέπει περαιτέρω αποδυνάμωση του δολαρίου μέσα στη χρονιά. Ο βασικός λόγος είναι το μείγμα νομισματικής πολιτικής και γεωπολιτικού ρίσκου.

Από τη μία πλευρά, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ συνεχίζει να μειώνει τα επιτόκια, ενώ άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται πιο διστακτικές να ακολουθήσουν με την ίδια ένταση. Από την άλλη, οι επενδυτές εντείνουν τις κινήσεις αντιστάθμισης των θέσεών τους σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία έναντι των διακυμάνσεων του δολαρίου. Και αυτή η αντιστάθμιση λειτουργεί μηχανικά πιεστικά για το αμερικανικό νόμισμα, καθώς αυξάνει τη ζήτηση για «κάλυψη» εκτός δολαρίου.

Το πολιτικό στοιχείο, όμως, φαίνεται να είναι αυτό που δίνει σήμερα τον τόνο. «Η αξιοπιστία της πολιτικής έχει μειωθεί ελαφρώς», ανέφερε η Σαχ, σημειώνοντας ότι η πρόβλεψη για υποτίμηση του δολαρίου έχει πιθανώς ενισχυθεί.

Ασήμι: Το «λευκό μέταλλο» σκαρφαλώνει σε ψυχολογικό ορόσημο

Η εκτίναξη δεν περιορίστηκε στον χρυσό. Οι τιμές spot του ασημιού πλησίασαν το όριο των 100 δολαρίων ανά ουγγιά, για πρώτη φορά, καθώς ισχυρή ζήτηση και δυναμική αγοράς τροφοδοτούν το ράλι. Η άνοδος συνδέεται τόσο με τις προσδοκίες χαμηλότερων επιτοκίων στις ΗΠΑ, όσο και με την έντονη γεωπολιτική αναταραχή που ωθεί τους επενδυτές σε ασφαλή assets.

Στην αγορά κυκλοφορεί επίσης μια δεύτερη εξήγηση, περισσότερο δομική: η άνοδος τροφοδοτείται από δυσκολίες στην κλιμάκωση της διύλισης του μετάλλου και από μια επίμονη έλλειψη προσφοράς. Έτσι, το ασήμι δεν λειτουργεί μόνο ως αντιστάθμιση κινδύνου, αλλά και ως «σπάνιο» υλικό σε ένα περιβάλλον περιορισμένων αποθεμάτων και υψηλής ζήτησης.

Διαβάστε επίσης; 

Ισοτιμίες σε κίνηση: Το ευρώ παίρνει προβάδισμα απέναντι στο δολάριο

Χρυσός: Η καλύτερη εβδομάδα από το 2020