Η ΕΕ αποφασίζει σήμερα στις Βρυξέλλες για τη συμφωνία Mercosur, με τη Γαλλία να αντιδρά και τις ισορροπίες στο Coreper να κρίνονται στο όριο

Μετά από 26 χρόνια διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να κάνει σήμερα το αποφασιστικό βήμα για την επικύρωση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις τέσσερις χώρες της Mercosur, τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη. Στη συνεδρίαση της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων (Coreper) στις Βρυξέλλες αναμένεται, σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο.

Η συμφωνία χρειάζεται τη στήριξη τουλάχιστον δεκαπέντε κρατών-μελών που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι το όριο αυτό θα καλυφθεί, παρά τις πολιτικές ενστάσεις και την έντονη αντίθεση ορισμένων χωρών. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται μάλιστα να ταξιδέψει στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου για την τελική υπογραφή της συμφωνίας, σφραγίζοντας μια διαπραγμάτευση που ξεκίνησε το 1999.

Η γαλλική αντίσταση και οι πολιτικές ισορροπίες

Η Γαλλία παραμένει το πιο ισχυρό ανάχωμα στη Mercosur. Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ξεκαθαρίσει ότι το Παρίσι δεν πρόκειται να εγκρίνει τη συμφωνία, επικαλούμενος την ομόφωνη αντίθεση της Εθνοσυνέλευσης και της Γερουσίας αλλά και την πίεση των αγροτικών συνδικάτων. Για τη γαλλική κυβέρνηση, η συμφωνία θεωρείται προϊόν μιας άλλης εποχής και δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις για προστασία της γεωργίας, του περιβάλλοντος και της επισιτιστικής κυριαρχίας.

Η Κομισιόν επιχείρησε τους τελευταίους μήνες να κατευνάσει αυτές τις ανησυχίες, προχωρώντας σε σημαντικές παραχωρήσεις. Μεταξύ άλλων, δεσμεύτηκε να ενισχύσει τη ρήτρα διασφάλισης, να θεσπίσει αμοιβαιότητα στα πρότυπα για φυτοφάρμακα και να αυξήσει κατά 50% τους ελέγχους της ΕΕ σε εισαγόμενα προϊόντα από τη Λατινική Αμερική τα επόμενα δύο χρόνια. Επιπλέον, ανακοίνωσε την πλήρη απαγόρευση τριών δραστικών ουσιών και αυστηρότερους κανόνες για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Παράλληλα, οι Βρυξέλλες έριξαν στο τραπέζι και οικονομικά κίνητρα, προτείνοντας την πρόωρη αποδέσμευση 45 δισ. ευρώ από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028-2034, σε μια προσπάθεια να αμβλύνουν τις αντιδράσεις χωρών με ισχυρούς αγροτικούς τομείς. Ωστόσο, για τη Γαλλία αυτό δεν στάθηκε αρκετό, καθώς το πολιτικό κόστος θεωρείται δυσανάλογο σε σχέση με το περιορισμένο οικονομικό όφελος που προβλέπει η ίδια η Κομισιόν για την ΕΕ.

Πώς διαμορφώνεται η πλειοψηφία στις Βρυξέλλες

Το μέτωπο των αντιτιθέμενων χωρών έχει αρχίσει να εμφανίζει ρωγμές. Η Ιταλία, που αρχικά συντασσόταν με τη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιρλανδία, άλλαξε στάση μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις της συμφωνίας, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετική ευκαιρία» για τον ιταλικό αγροτικό τομέα. Η μεταστροφή της Ρώμης θεωρείται καθοριστική για την εξασφάλιση της ειδικής πλειοψηφίας.

Εκτός της Γαλλίας, αρνητική ψήφο αναμένεται να δώσουν η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Αυστρία και η Ιρλανδία. Ωστόσο, το μπλοκ αυτό δεν φαίνεται ικανό να μπλοκάρει τη διαδικασία, εφόσον τα υπόλοιπα κράτη μέλη ευθυγραμμιστούν με την Κομισιόν.

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur, αν ολοκληρωθεί, θα δημιουργήσει μια αγορά 780 εκατομμυρίων καταναλωτών και θα μειώσει ή θα καταργήσει δασμούς σε χιλιάδες προϊόντα, από βιομηχανικά αγαθά μέχρι αγροτικά. Παρά τις ενστάσεις για τις επιπτώσεις σε ευαίσθητους τομείς, οι Βρυξέλλες τη βλέπουν ως στρατηγικό αντίβαρο σε έναν κόσμο όπου οι εμπορικές αλυσίδες γίνονται όλο και πιο γεωπολιτικές.

Ένα στοίχημα για το μέλλον της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής

Η σημερινή ψηφοφορία δεν αφορά μόνο τη Mercosur αλλά και τον προσανατολισμό της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής. Σε μια περίοδο αυξανόμενου προστατευτισμού και γεωοικονομικών εντάσεων, η ΕΕ επιλέγει να επενδύσει στη διαφοροποίηση των εμπορικών της σχέσεων και στην πρόσβαση σε πρώτες ύλες, αγορές και εφοδιαστικές αλυσίδες εκτός του στενού της κύκλου.

Για τη Γαλλία, όμως, το ρίσκο για τη γεωργία και την πολιτική συνοχή υπερβαίνει τα αναμενόμενα οφέλη. Για τις Βρυξέλλες, αντίθετα, η συμφωνία με τη Mercosur αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία να ενισχυθεί η παγκόσμια θέση της Ένωσης. Το αποτέλεσμα της σημερινής ψηφοφορίας θα δείξει ποια από τις δύο λογικές θα επικρατήσει.

Διαβάστε επίσης: Βρυξέλλες: Αγροτικό μέτωπο και πολιτικές αντιδράσεις μπλοκάρουν τη συμφωνία MERCOSUR