Για τον Ιανουάριο μετατίθεται η υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-MERCOSUR. Οι αγρότες αλλάζουν το χρονοδιάγραμμα της συμφωνίας

Για τον Ιανουάριο μετατίθεται η υπογραφή της πολυαναμενόμενης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της MERCOSUR, όπως ενημέρωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών κατά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Η απόφαση δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα θεσμικών ενστάσεων, αλλά και άμεσο απότοκο της έντονης πίεσης που άσκησαν οι αγροτικές κινητοποιήσεις, οι οποίες εξελίσσονταν παράλληλα έξω από τα ευρωπαϊκά κτίρια.

Η συμφωνία αφορά τις χώρες της Κοινής Αγοράς του Νότου – Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη – και θεωρείται ένα από τα πιο φιλόδοξα εμπορικά ανοίγματα της ΕΕ. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία αποδείχθηκε κρίσιμη, καθώς η κοινωνική και πολιτική ένταση γύρω από το αγροτικό ζήτημα μετέτρεψε την υπογραφή της σε υψηλού ρίσκου πολιτική επιλογή.

Η φιλοδοξία της Κομισιόν και το πολιτικό κόστος

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε θέσει ως στόχο την υπογραφή της συμφωνίας το Σάββατο, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της MERCOSUR στη Φοζ ντου Ιγκουάσου της Βραζιλίας. Για να προχωρήσει, ωστόσο, χρειαζόταν σαφή πολιτική έγκριση από τις Βρυξέλλες, η οποία τελικά δεν δόθηκε.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αντίθεση χωρών όπως η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στον αγροτικό τομέα. Οι κυβερνήσεις τους βρέθηκαν αντιμέτωπες με ισχυρή πίεση από τους παραγωγούς, που κατήγγειλαν ότι η συμφωνία θα ανοίξει την πόρτα σε εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική, χωρίς τα ίδια περιβαλλοντικά, υγειονομικά και εργασιακά πρότυπα που ισχύουν στην ΕΕ.

Οι αγρότες ως καταλύτης της αναβολής

Οι κινητοποιήσεις των αγροτών στις Βρυξέλλες δεν μπλόκαραν θεσμικά τη συμφωνία, λειτούργησαν όμως ως ισχυρός πολιτικός καταλύτης. Με τη φυσική τους παρουσία έξω από τα ευρωπαϊκά όργανα και τη χρονική σύμπτωση με τη Σύνοδο Κορυφής, ανέβασαν κατακόρυφα το πολιτικό κόστος μιας άμεσης υπογραφής.

Σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών εντάσεων και ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων, αρκετές κυβερνήσεις έκριναν ότι δεν μπορούσαν να δώσουν το «πράσινο φως» σε μια συμφωνία που εμφανίζεται, στα μάτια μεγάλου μέρους του αγροτικού κόσμου, ως απειλή για το εισόδημα και τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών εκμεταλλεύσεων. Έτσι, η εμπορική διαπραγμάτευση μετατράπηκε από τεχνικό ζήτημα σε ανοιχτό πολιτικό μέτωπο.

Αναβολή, όχι ακύρωση

Η μετάθεση της υπογραφής για τον Ιανουάριο δεν ισοδυναμεί με ακύρωση της συμφωνίας, αλλά με προσπάθεια εκτόνωσης των πιέσεων και αναζήτησης πολιτικών ισορροπιών. Η Κομισιόν επιδιώκει να αξιοποιήσει τον χρόνο που κερδίζει, ώστε να προσφέρει πρόσθετες διαβεβαιώσεις στα κράτη-μέλη και να ενσωματώσει μηχανισμούς προστασίας για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα.

Το αν αυτό θα είναι αρκετό παραμένει ανοιχτό. Προς το παρόν, οι αγρότες πέτυχαν να μεταθέσουν μια ιστορική εμπορική συμφωνία, αποδεικνύοντας ότι η κοινωνική πίεση μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις αποφάσεις κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαβάστε επίσης: Αγροτική οργή στις Βρυξέλλες – Πολεμικό κλίμα μπροστά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο