Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Φρίντριχ Μερτς δεσμεύτηκε να καταστήσει τη Bundeswehr την ισχυρότερη δύναμη της Ευρώπης
Σε μια Διάσκεψη που αποτυπώνει τη γεωπολιτική μετάβαση της εποχής, ο Φρίντριχ Μερτς άνοιξε δημόσια τον διάλογο για το μέλλον της ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής, αποκαλύπτοντας ότι έχουν ήδη ξεκινήσει συνομιλίες με τον Εμανουέλ Μακρόν. Από το βήμα της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Γερμανός καγκελάριος περιέγραψε έναν κόσμο όπου «η παλιά παγκόσμια τάξη δεν υπάρχει πλέον», θέτοντας εμμέσως υπό αμφισβήτηση τη σταθερότητα της αμερικανικής ηγεσίας.
Η παρέμβασή του δεν περιορίστηκε σε διαπιστώσεις. Ήταν πολιτική δήλωση πρόθεσης: η Ευρώπη οφείλει να προετοιμαστεί για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, χωρίς να αποσυνδεθεί από το ΝΑΤΟ.
Πυρηνική αποτροπή «αυστηρά εντός ΝΑΤΟ»
Ο Μερτς διευκρίνισε ότι οποιαδήποτε συζήτηση για ενίσχυση της ευρωπαϊκής πυρηνικής διάστασης εντάσσεται «αυστηρά στο πλαίσιο της πυρηνικής διαμοίρασης του ΝΑΤΟ». Η αναφορά έχει βαρύτητα, καθώς η Γαλλία διαθέτει το μοναδικό πυρηνικό οπλοστάσιο εντός της ΕΕ και η ενδεχόμενη εμβάθυνση γαλλογερμανικής συνεργασίας θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες ασφάλειας στην ήπειρο.
Σε μια συγκυρία όπου η αξιοπιστία της αμερικανικής «ομπρέλας» συζητείται ανοιχτά, το Παρίσι και το Βερολίνο επιχειρούν να εξετάσουν εναλλακτικές χωρίς να διαρρήξουν τον διατλαντικό δεσμό. Ο Γερμανός καγκελάριος απευθύνθηκε μάλιστα στα αγγλικά προς την αμερικανική αντιπροσωπεία, χαρακτηρίζοντας το ΝΑΤΟ «πολύτιμο» και «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα».
«Η Bundeswehr η ισχυρότερη συμβατική δύναμη στην Ευρώπη»
Το δεύτερο σκέλος της ομιλίας ήταν καθαρά στρατιωτικό. Ο Μερτς προανήγγειλε ότι η Bundeswehr θα καταστεί η ισχυρότερη συμβατική στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης, επιβεβαιώνοντας ότι η Γερμανία επενδύει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στην άμυνα, στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και στη στήριξη της Ουκρανία.
Παράλληλα, επιχείρησε να απομακρύνει φόβους περί γερμανικής ηγεμονίας, δηλώνοντας ότι η ηγεσία θα ασκείται «σε εταιρική σχέση» και όχι μονομερώς. Ωστόσο, το μήνυμα είναι σαφές: η Γερμανία αναλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ρωσία και πόλεμος φθοράς
Αναφερόμενος στη Ρωσία, ο Μερτς εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τις προοπτικές άμεσης ειρηνευτικής προόδου. Εκτίμησε ότι η Μόσχα δεν είναι ακόμη έτοιμη για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και υποστήριξε ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί οικονομικά ή στρατιωτικά.
Η τοποθέτησή του ήρθε ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν νέο γύρο επαφών με Μόσχα και Κίεβο, σε μια φάση όπου οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιδιώκουν να μην βρεθούν στο περιθώριο των εξελίξεων.
Λίγο πριν από την ομιλία Μερτς, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι «ο παλιός κόσμος έχει φύγει», αναγνωρίζοντας την είσοδο σε νέα γεωπολιτική εποχή.
Μια Ευρώπη σε αναζήτηση ρόλου
Η φετινή Διάσκεψη του Μονάχου ανέδειξε ένα βασικό ερώτημα: αν η διατλαντική σχέση μεταβάλλεται, ποια θα είναι η θέση της Ευρώπης στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας; Η συζήτηση για ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή, η ενίσχυση της Bundeswehr και η αναφορά σε στρατηγική αυτονομία συνθέτουν ένα σκηνικό όπου το Βερολίνο και το Παρίσι επιχειρούν να επανακαθορίσουν τον ρόλο τους.
Η «παλιά τάξη πραγμάτων» μπορεί να μην έχει καταρρεύσει πλήρως, αλλά η αμφισβήτησή της έχει ήδη ξεκινήσει. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η διατήρηση της συμμαχικής συνοχής, αλλά και ο καθορισμός του ευρωπαϊκού πυλώνα ισχύος σε έναν κόσμο αυξανόμενης αστάθειας.
Διαβάστε επίσης; Διάσκεψη Μονάχου 2026: Ο Παπασταύρου σε κεντρικό πάνελ της MSC
Μ.Η.Τ. 242183