Τπ τελεσίγραφο Τραμπ στο Ιράν για το Ορμούζ λήγει τα ξημερώματα. Ναυσιπλοΐα -95%, πετρέλαιο πάνω από $100 και φόβοι για γενικευμένο πόλεμο
Σε σημείο καμπής οδηγείται η κρίση στη Μέση Ανατολή, καθώς λήγει τα ξημερώματα της Τρίτης το τελεσίγραφο που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα «στενά» της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Το χρονικό όριο, που σύμφωνα με τους υπολογισμούς εκπνέει περίπου στις 01:44 ώρα Ελλάδας, συνοδεύεται από ευθείες απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης, σε περίπτωση που η Τεχεράνη δεν αποκαταστήσει τη διέλευση πλοίων. Το διακύβευμα είναι τεράστιο, καθώς από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Παράθυρο σύγκρουσης» με φόντο ενέργεια και γεωπολιτική
Η κατάσταση στο Ορμούζ έχει ήδη φτάσει σε οριακό σημείο. Η ναυσιπλοΐα έχει σχεδόν παραλύσει, με τη μεταφορά εμπορευμάτων να καταγράφει πτώση έως και 95%, γεγονός που έχει προκαλέσει σοκ στις αγορές ενέργειας και έχει εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια.
Η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων επιθέσεων σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, με τον ίδιο τον Τραμπ να προειδοποιεί για πλήγματα σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απαντά με απειλές πλήρους αποκλεισμού του περάσματος και επέκτασης των επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις και ναυτιλιακές ροές.
Το σκηνικό διαμορφώνει ένα επικίνδυνο «παράθυρο σύγκρουσης», όπου η ενέργεια μετατρέπεται σε βασικό μοχλό πίεσης.
Επέκταση των εχθροπραξιών: «Εβδομάδες πολέμου» προαναγγέλλει το Ισραήλ
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ προετοιμάζεται για παρατεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, κάνοντας λόγο για «εβδομάδες μαχών» απέναντι στο Ιράν και τη Χεζμπολά. Οι ισραηλινές δυνάμεις εντείνουν τα πλήγματα στον Λίβανο, με στοχευμένες επιθέσεις σε υποδομές και κρίσιμους οδικούς άξονες, όπως η γέφυρα Κασμίγια.
Οι κινήσεις αυτές έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Βηρυτό, με την ηγεσία του Λιβάνου να κάνει λόγο για επικίνδυνη κλιμάκωση και πιθανό προοίμιο χερσαίας εισβολής.
Η γεωγραφική επέκταση των συγκρούσεων ενισχύει τον φόβο για γενικευμένη αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Στο στόχαστρο πυρηνικές εγκαταστάσεις – Σενάρια «υψηλού ρίσκου»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μεταφορά της σύγκρουσης σε ευαίσθητες πυρηνικές υποδομές. Τα πρόσφατα πλήγματα κοντά στη Ντιμόνα στο νότιο Ισραήλ, αλλά και οι αναφορές για επιθέσεις σε εγκαταστάσεις στο Νατάνζ του Ιράν, επαναφέρουν τον κίνδυνο ενός πυρηνικού ατυχήματος.
Διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για την ανάγκη αυτοσυγκράτησης, επισημαίνοντας ότι η σύγκρουση έχει ήδη εισέλθει σε επικίνδυνη φάση. Η πιθανότητα κλιμάκωσης σε επίπεδο που θα επηρεάσει την πυρηνική ασφάλεια αποτελεί πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα σενάρια.
Αγορές σε ένταση και παγκόσμια οικονομία υπό πίεση
Οι επιπτώσεις της κρίσης αποτυπώνονται άμεσα στις αγορές, με τις τιμές των υδρογονανθράκων να κινούνται ανοδικά και την προσφορά να περιορίζεται δραστικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως έχουν ήδη αποκλειστεί από τις διεθνείς ροές.
Η προοπτική παρατεταμένου πολέμου άνω των έξι μηνών ενισχύει τα σενάρια για παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση, με τις ενεργειακές πιέσεις να μεταφέρονται σε πληθωρισμό, κόστος μεταφορών και καταναλωτική ζήτηση.
Παράλληλα, περισσότερες από είκοσι χώρες δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν σε μια πιθανή επιχείρηση επαναλειτουργίας του Ορμούζ, αν και δεν υπάρχει ενιαία στρατηγική ή σαφές πλαίσιο δράσης.
Αγωνία και αβεβαιότητα στο εσωτερικό του Ιράν
Στο εσωτερικό της Τεχεράνης, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Παρά μια σχετική αποκλιμάκωση των βομβαρδισμών τις τελευταίες ημέρες, η κοινωνία βρίσκεται σε καθεστώς έντονης αβεβαιότητας.
Η αίσθηση ότι η σύγκρουση μπορεί να κλιμακωθεί ανά πάσα στιγμή διαμορφώνει ένα περιβάλλον ανασφάλειας, με τους πολίτες να παρακολουθούν τις εξελίξεις εν αναμονή των επόμενων κινήσεων.
Το τελεσίγραφο που λήγει μέσα στις επόμενες ώρες ενδέχεται να αποτελέσει το σημείο καμπής για τη σύγκρουση, με τις αποφάσεις που θα ληφθούν να καθορίζουν όχι μόνο την πορεία του πολέμου, αλλά και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Διαβάστε επίσης; Axios: Οι «6 όροι» του Τραμπ για ειρήνη με το Ιράν – Σκληρό παζάρι για πυρηνικά και Ορμούζ
Μ.Η.Τ. 242183