Ο Μπαϊρού ζητά ψήφο εμπιστοσύνης στις 8 Σεπτεμβρίου για μέτρα λιτότητας €40 δισ. Οι αντιδράσεις Σοσιαλιστών και οι επιλογές Μακρόν

Η Γαλλία βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα πολιτικά σταυροδρόμια των τελευταίων ετών, καθώς η απόφαση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από το κοινοβούλιο στις 8 Σεπτεμβρίου απειλεί να οδηγήσει τη χώρα σε κυβερνητική κρίση. Το επίμαχο ζήτημα είναι ο νέος προϋπολογισμός, που περιλαμβάνει μέτρα λιτότητας ύψους 40 δισ. ευρώ, σε μια περίοδο που η χώρα έχει ήδη το υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρωζώνη (5,8% του ΑΕΠ το 2024).

Η κίνηση του πρωθυπουργού χαρακτηρίζεται από γαλλικά ΜΜΕ ως «επικίνδυνο πολιτικό στοίχημα», ενώ η αντιπολίτευση μιλά για «συγκεκαλυμμένη παραίτηση». Το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία ενισχύει τις πιθανότητες πολιτικής κατάρρευσης.

Ένα κοινοβούλιο τριχοτομημένο

Το σημερινό κοινοβούλιο προέκυψε από τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2024, οι οποίες οδήγησαν σε μια τριμερή ισορροπία: το κεντροδεξιό μπλοκ υπό το Ensemble του Μακρόν, με τη συμμετοχή και των Ρεπουμπλικάνων, το Νέο Λαϊκό Μέτωπο της αριστεράς και ο Εθνικός Συναγερμός της ακροδεξιάς.

Ο Μπαϊρού ηγείται μιας κυβέρνησης μειοψηφίας με 210 από τις 577 έδρες, γεγονός που καθιστά την ψήφιση του προϋπολογισμού αδύνατη χωρίς συμμαχίες. Το προηγούμενο παράδειγμα του Δεκεμβρίου 2024, όταν η κυβέρνηση του Μισέλ Μπαρνιέ κατέρρευσε επειδή δεν μπόρεσε να περάσει τον προϋπολογισμό, δείχνει την πολιτική ευθραυστότητα της περιόδου.

Το συνταγματικό «όπλο» και οι πολιτικές πιέσεις

Τον περασμένο χρόνο, ο Μπαϊρού κατάφερε να περάσει τον προϋπολογισμό του 2025 χρησιμοποιώντας το Άρθρο 49(3) του Συντάγματος, που δίνει τη δυνατότητα να εγκριθεί ο προϋπολογισμός χωρίς ψηφοφορία, εκτός αν υπερψηφιστεί πρόταση δυσπιστίας. Τότε, οι Σοσιαλιστές δεν στήριξαν την πρόταση δυσπιστίας, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να επιβιώσει.

Ωστόσο, για τον προϋπολογισμό του 2026, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Οι Σοσιαλιστές, υπό τον Ολιβιέ Φορ, έχουν ήδη απορρίψει την πιθανότητα νέας στήριξης, χαρακτηρίζοντας «αδιανόητο» να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης, ενώ ασκούν έντονη κριτική στις περικοπές δαπανών και στην κατάργηση δύο αργιών. Το κόμμα αναμένεται να παρουσιάσει τις δικές του προτάσεις στις 9 Σεπτεμβρίου, μία ημέρα μετά την κρίσιμη ψηφοφορία.

Τα σενάρια για το μέλλον

Σύμφωνα με αναλυτές της UBS και της Fitch, ο Μπαϊρού μπορεί να επιχειρήσει χαλάρωση των μέτρων λιτότητας για να βρει συμμάχους. Όμως, ακόμα κι αν εξασφαλίσει προσωρινή στήριξη, η πιθανότητα να μην επιτευχθούν οι στόχοι μείωσης του ελλείμματος παραμένει υψηλή.

Αν η κυβέρνηση χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα έχει δύο επιλογές: είτε να διορίσει νέο πρωθυπουργό είτε να προκηρύξει νέες εκλογές. Ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ακροδεξιά θα ενισχύσει το προβάδισμά της, ενώ το κεντροδεξιό μπλοκ θα αποδυναμωθεί, καθιστώντας το σενάριο των εκλογών ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο.

Το πολιτικό αδιέξοδο συνδέεται και με τις επικείμενες αξιολογήσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας: η Fitch θα ανακοινώσει την απόφασή της στις 12 Σεπτεμβρίου, ακολουθεί η Moody’s στις 24 Οκτωβρίου και η S&P στις 28 Νοεμβρίου. Τυχόν αρνητικές εξελίξεις θα μπορούσαν να αυξήσουν τη χρηματοπιστωτική πίεση και να επιτείνουν τη μεταβλητότητα στις αγορές.

Η Γαλλία βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα κρίσιμο δίμηνο, όπου η πολιτική επιβίωση της κυβέρνησης θα κριθεί από την ικανότητα του Μπαϊρού να χτίσει συμμαχίες ή να αποφύγει την ψήφο δυσπιστίας. Σε διαφορετική περίπτωση, το Παρίσι μπορεί να οδηγηθεί σε νέα κυβερνητική κρίση με αβέβαιες συνέπειες τόσο για την εσωτερική σταθερότητα όσο και για την ευρωπαϊκή οικονομία.