Η Τουρκία επέβαλε φόρο 8% σε γιοτ και σκάφη αναψυχής, τερματίζοντας το μηδενικό συντελεστή. Στόχος η αύξηση των εσόδων

Με μια αιφνιδιαστική κίνηση, η κυβέρνηση της Τουρκίας κατήργησε το προνομιακό καθεστώς φοροαπαλλαγής που ίσχυε για τα σκάφη αναψυχής και επέβαλε ειδικό φόρο κατανάλωσης 8% σε γιοτ, μηχανοκίνητα σκάφη και άλλα πολυτελή σκάφη. Η απόφαση τέθηκε σε ισχύ άμεσα μέσω προεδρικού διατάγματος που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.

Ο νέος φόρος δεν αφορά μόνο τα μεγάλα γιοτ, αλλά καλύπτει επίσης μικρά κρουαζιερόπλοια και επιβατηγά πλοία που δεν χρησιμοποιούνται για θαλάσσια ναυσιπλοΐα. Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή πολιτικής, καθώς η Τουρκία μέχρι σήμερα διατηρούσε μηδενικό συντελεστή για τα πολυτελή σκάφη, ενισχύοντας την εικόνα της ως προορισμού για επενδύσεις και αγορές στον κλάδο της θαλάσσιας αναψυχής.

Έσοδα για έναν προϋπολογισμό σε κρίση

Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική του υπουργού Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, ο οποίος έχει καταστήσει σαφές ότι προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων. Ο ίδιος έχει δηλώσει πως ο στόχος για δημοσιονομικό έλλειμμα 3,1% του ΑΕΠ το 2025 είναι δύσκολο να επιτευχθεί, καθώς τα φορολογικά έσοδα δεν κινούνται με τον ρυθμό που είχε αρχικά προβλεφθεί.

Η Τουρκία βασίζεται εδώ και χρόνια στον ειδικό φόρο κατανάλωσης (ÖTV), έναν μηχανισμό που εφαρμόζεται σε πολλά προϊόντα, όχι μόνο πολυτελείας αλλά και καθημερινής χρήσης, όπως αυτοκίνητα και κινητά τηλέφωνα. Ο φόρος αυτός αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων, αλλά παράλληλα έχει συμβάλει στην αύξηση των τιμών και στην ενίσχυση του πληθωρισμού.

Οικονομικές πιέσεις και πολιτικό ρίσκο

Από τον διορισμό του πριν από δύο χρόνια, ο Σιμσέκ έχει προχωρήσει σε σειρά νέων φορολογικών μέτρων, όμως οι κρατικές δαπάνες συνεχίζουν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής στρατηγικής της Άγκυρας.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη αύξησης των εσόδων και στον έλεγχο του πληθωρισμού, ο οποίος παραμένει από τους υψηλότερους στον κόσμο. Αν και ορισμένες αυξήσεις φόρων έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τη σταθερότητα των τιμών, άλλες, όπως αυτή στα σκάφη αναψυχής, ενδέχεται να έχουν πληθωριστικό αποτύπωμα, επιβαρύνοντας επιπλέον την τουρκική κοινωνία και την κατανάλωση.

Η επιβολή φόρου στα γιοτ έχει και συμβολική διάσταση: στέλνει το μήνυμα ότι η Άγκυρα τερματίζει την προνομιακή μεταχείριση των οικονομικών ελίτ. Ωστόσο, η πρακτική απόδοση του μέτρου θα εξαρτηθεί από το πόσο αποτελεσματικά θα εφαρμοστεί, σε μια χώρα όπου η φοροδιαφυγή και οι παράλληλες αγορές παραμένουν διαχρονικά προβλήματα.