Τέλος το πλαφόν κέρδους: Τι σημαίνει η κατάργησή του για επιχειρήσεις και καταναλωτές

Μετά από 4 χρόνια ελέγχων, η αγορά επιστρέφει σε κανονικούς ρυθμούς – Φόβοι για νέες αυξήσεις σε τρόφιμα και καύσιμα

Μετά από τέσσερα χρόνια συνεχούς εφαρμογής, από αύριο καταργείται το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους που είχε θεσπιστεί το 2021 για τις επιχειρήσεις τροφίμων και καυσίμων, βάζοντας τέλος σε μια μακρά περίοδο αυστηρών περιορισμών στην τιμολογιακή πολιτική της αγοράς.

Στις αρχές Ιουνίου, η ΔΙΜΕΑ προχώρησε σε εκτεταμένους ελέγχους στις 10 μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, συγκεντρώνοντας δεκάδες χιλιάδες παραστατικά. Ο στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν τηρούνται οι όροι του πλαφόν, ενόψει της κατάργησής του. Σημειώνεται ότι ακόμη και αν η ρύθμιση παύει να ισχύει, σε περίπτωση διαπιστωμένων παραβάσεων μέχρι σήμερα, θα επιβάλλονται πρόστιμα.

Τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις

Η ρύθμιση αφορούσε:

• Προμηθευτικές επιχειρήσεις καταναλωτικών προϊόντων
• Αλυσίδες σούπερ μάρκετ
• Εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών και πρατήρια καυσίμων

Σύμφωνα με πηγή του Υπουργείου Ανάπτυξης, «η ρύθμιση έπαιξε τον ρόλο της και πλέον δεν χρειάζεται», καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρούν. Πράγματι, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Circana, την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου:

• Πωλήσεις αγοράς: +5,3%

• Όγκος πωλήσεων: +3,9%

• Άνοδος τιμών: +1,4% σε σύγκριση με πέρσι

Η ένταση με την αγορά και οι αντιδράσεις

Η παράταση του πλαφόν προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις, ειδικά μετά το 2023, όταν ο πληθωρισμός στα τρόφιμα σταθεροποιήθηκε. Πολυεθνικές αλλά και ελληνικές αλυσίδες τιμωρήθηκαν με υψηλά πρόστιμα, οδηγώντας τις υποθέσεις στα δικαστήρια.

Παράλληλα, η ρητορική της κυβέρνησης απέναντι στις πολυεθνικές έγινε ιδιαίτερα επιθετική, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνει χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε μπανανία». Μάλιστα, εστάλησαν επιστολές στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας έλεγχο της εμπορικής τους πολιτικής.

Ρήγματα στις σχέσεις κυβέρνησης – αγοράς

Η σκληρή στάση της κυβέρνησης οδήγησε σε ρήξη με φορείς της αγοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όταν στη γενική συνέλευση του ΣΕΒΤ (Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων) δεν κλήθηκε ο τότε υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας, αλλά ο υπουργός Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, στον οποίο ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ είπε: «Με εσάς θέλουμε να έχουμε σχέση».

Η κατάργηση του πλαφόν στα κέρδη σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής ελέγχου τιμών και την είσοδο της αγοράς σε μια φάση μεγαλύτερης ευελιξίας, την ώρα που οι τιμές ενέργειας και τροφίμων σταθεροποιούνται, με το φυσικό αέριο TTF να κυμαίνεται στα 33-35 ευρώ/MWh και το Brent κοντά στα 84 δολ./βαρέλι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία αγοράς.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κατάργηση του πλαφόν θα οδηγήσει σε σταθεροποίηση τιμών ή σε νέες αυξήσεις, καθώς ο ανταγωνισμός επιστρέφει στο επίκεντρο των εξελίξεων.