Ξεκινούν τριπλοί έλεγχοι στη βιολογική παραγωγή από το ΥΠΑΑΤ, μετά τις ύποπτες αυξήσεις στις αιτήσεις. Ποιες πληρωμές παγώνουν

Σε καθεστώς αυστηρού ελέγχου εισέρχεται η βιολογική παραγωγή στη χώρα, έπειτα από τις πρωτοφανείς αποκλίσεις που καταγράφηκαν στις φετινές αιτήσεις για ένταξη στο πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας, κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), υπό τον υπουργό Κώστα Τσιάρα, ενεργοποιεί μηχανισμούς ελέγχου, παγώνει πληρωμές και επιχειρεί να επαναφέρει την αξιοπιστία του προγράμματος, που φαίνεται πως αντιμετωπίζει σοβαρές στρεβλώσεις.

Αξιοσημείωτες αποκλίσεις μεταξύ περιφερειών της χώρας άναψαν «κόκκινα φώτα» στο υπουργείο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κρήτης, όπου δηλώθηκαν 234.887 βιολογικές κυψέλες μελισσών, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ τον αντίστοιχο της Θεσσαλίας (131.773 κυψέλες) και προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη ρεαλιστικότητα των δηλώσεων.

Ειδικά στην περίπτωση της Κρήτης, το ποσοστό των δηλωμένων βιολογικών κυψελών φαίνεται να αγγίζει ή και να ξεπερνά το 90% της συνολικής παραγωγής του νησιού, όταν σε προηγούμενους κύκλους το αντίστοιχο ποσοστό ήταν σημαντικά χαμηλότερο. Οι αριθμοί δεν δικαιολογούνται ούτε από αύξηση των κυψελών ούτε από τεκμηριωμένη στροφή των παραγωγών στη βιολογική μελισσοκομία.

Οι τριπλοί έλεγχοι που ενεργοποιούνται

Το ΥΠΑΑΤ προχωρά σε μια σειρά από ενδελεχείς ελέγχους, με σκοπό να εντοπιστούν πιθανές παρατυπίες και να διασφαλιστεί η διαφάνεια του προγράμματος. Οι έλεγχοι που ξεκινούν το προσεχές διάστημα περιλαμβάνουν:

1. Έλεγχο γνησιότητας των εγγράφων στα 18 πιστοποιητικά κέντρα που συμμετείχαν στη διαδικασία.

2. Έλεγχο μεθοδολογίας πιστοποίησης, για κάθε καλλιέργεια ή εκτροφή που δηλώθηκε ως βιολογική.

3. Επιτόπιους ελέγχους παραγωγής, σε γεωργικές, κτηνοτροφικές και μελισσοκομικές μονάδες.

Τα ελεγκτικά κλιμάκια θα αποτελούνται από στελέχη του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Περιφερειών, με στόχο την πλήρη κάλυψη της επικράτειας.

Στο πλαίσιο των ελέγχων, «πάγωσαν» οι πληρωμές τόσο για τη βιολογική κτηνοτροφία όσο και για τη μελισσοκομία. Η πληρωμή για τη βιολογική γεωργία αναμένεται μέσα στον Ιούλιο, ενώ για τις άλλες δύο κατηγορίες μετατίθεται πιθανότατα για τα μέσα Οκτωβρίου.

Ήδη το «πάγωμα» των πληρωμών έχει φέρει σημαντικές εξελίξεις. Χιλιάδες παραγωγοί, κυρίως μελισσοκόμοι και κτηνοτρόφοι, έχουν αποσύρει τις αιτήσεις τους ή έχουν διακόψει τη συνεργασία με πιστοποιητικούς φορείς, γεγονός που τους καθιστά αυτόματα μη επιλέξιμους. Το Υπουργείο εκτιμά ότι οι αποχωρήσεις θα συνεχιστούν, ιδίως εφόσον διατηρηθεί το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε όσους αποδειχθεί ότι δήλωσαν ψευδώς.

Νομικές επιπτώσεις και κίνηση «σωτηρίας»

Σημαντικό μέρος των παραγωγών που συμμετείχαν και στο προηγούμενο πρόγραμμα φαίνεται να προσανατολίζεται σε προληπτική οικειοθελή αποχώρηση, ακόμη και με επιστροφή των προκαταβολών. Ο λόγος είναι απλός: εφόσον εντοπιστούν παρατυπίες και στο προηγούμενο πρόγραμμα, οι εμπλεκόμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι όχι μόνο με την υποχρέωση επιστροφής των χρημάτων αλλά και με σοβαρές νομικές κυρώσεις. Έτσι, αρκετοί προτιμούν να προλάβουν τις εξελίξεις, δείχνοντας «καλή πίστη» προς τις αρχές.

Η υπόθεση αυτή φέρνει στο προσκήνιο τον καθοριστικό ρόλο της διαφάνειας και της τεκμηρίωσης στην αγροτική πολιτική. Η ραγδαία αύξηση στις αιτήσεις για ενίσχυση της βιολογικής παραγωγής, χωρίς αντίστοιχα στοιχεία πραγματικής μεταστροφής της παραγωγής, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εξορθολογισμό και επαναξιολόγηση των πιστοποιήσεων.

Το ΥΠΑΑΤ φαίνεται αποφασισμένο να βάλει «φρένο» σε φαινόμενα καταστρατήγησης του συστήματος και να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική για την ουσιαστική στήριξη της βιώσιμης, ποιοτικής βιολογικής παραγωγής στη χώρα.

Διαβάστε επίσης: Παράταση αιτήσεων για τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία έως 2 Ιουνίου