Η μία αποχώρηση φέρνει την άλλη στη Lamda Development– Από διεθνές επενδυτικό στοίχημα σε ελληνική υπόθεση – Αποχωρούν ένας-ένας οι μεγάλοι μέτοχοι. Η «κατάρα» του Ελληνικού φαίνεται να συνεχίζεται, καθώς ένα-ένα τα μεγάλα ονόματα που στήριξαν το φιλόδοξο project αποχωρούν. Όλα ξεκίνησαν με την αποχώρηση των δύο διεθνών επενδυτικών ομίλων από την Κίνα και το Κατάρ, οι οποίοι είχαν προσδώσει διεθνές κύρος στην κοινοπραξία και είχαν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην κατακύρωση του διαγωνισμού. Ωστόσο, αποσύρθηκαν πριν καν αρχίσει η υλοποίηση του έργου.
Στη συνέχεια, ήρθε η αποχώρηση της Μαριάννας Λάτση, αδερφή του Σπύρου Λάτση (η οποία επενδύει σε άλλες επιχειρήσεις), από την επενδυτική κοινοπραξία. Τώρα, νέα πλήγματα δέχεται το επενδυτικό σχήμα, καθώς γνωστοποιήθηκε και η έξοδος του επιχειρηματικού ομίλου του Πάνου Γερμανού, όπως και της οικογένειας Κάτσου, από την εταιρεία που έχει αναλάβει την ανάπτυξη του Ελληνικού.
Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή στο επενδυτικό σχήμα, που μετατρέπει ένα φιλόδοξο σχέδιο με διεθνείς φιλοδοξίες σε καθαρά ελληνική υπόθεση. Κι όλα αυτά, την ώρα που το έργο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, προκαλώντας απαισιοδοξία για την ομαλή εξέλιξή του.
Μετά από οκτώ χρόνια συμμετοχής στη Lamda Development, η Voxcove Holdings, το κοινό επενδυτικό όχημα του Ομίλου Olympia (Πάνος Γερμανός) και της VNK Capital (των Νέλης και Βασίλης Κάτσου, της εταιρείας Pharmaten) ολοκλήρωσε μόλις πρόσφατα την πλήρη αποχώρησή της από το έργο του Ελληνικού, εισπράττοντας συνολικά 112,5 εκατομμύρια ευρώ. Η πώληση αφορούσε το υπόλοιπο 6,74% που είχε μείνει στην Voxcove έναντι 73,3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τη δεύτερη πώληση μετά από εκείνη του περασμένου Φεβρουαρίου, όταν οι δύο Έλληνες επενδυτές είχαν μειώσει το αρχικό τους ποσοστό από 12,83% έναντι 39,2 εκατ. ευρώ.
Οι επενδυτές έχουν αποθαρρυνθεί
Η αγορά εκτιμά ότι οι συγκεκριμένοι επενδυτές έχουν πλέον αποθαρρυνθεί από τη μακρόχρονη παραμονή τους σε μια εταιρεία που υστερεί τόσο σε επενδυτικές επιδόσεις όσο και σε χρηματιστηριακή απόδοση. Από τις αρχές του έτους, μολονότι ο γενικός δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών έχει σημειώσει άνοδο 35,7%, η μετοχή της Lamda Development έχει υποχωρήσει κατά 8,8%. Παράλληλα, ολόκληρος ο κλάδος των εταιρειών real estate εμφανίζει απώλειες κοντά στο 10%.
Σε βάθος πενταετίας, η εικόνα παραμένει απογοητευτική: ο γενικός δείκτης παρουσιάζει συνολική άνοδο 234%, την ώρα που η Lamda σημειώνει μόλις 16% άνοδο. Συνολικά, η απόδοση της επένδυσης στην εταιρεία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεν φαίνεται να υπερβαίνει το 10-12% στην επταετία.
Από το σχήμα της Lamda και του project του Ελληνικού έχει ήδη αποχωρήσει από το 2020 η Μαριάννα Λάτση, με αποτέλεσμα η εταιρεία να παραμείνει υπό τον έλεγχο των άλλων δύο αδελφών, του Σπύρου και της Μαργαρίτας Λάτση, οι οποίοι κατέχουν πλέον το 43,8% των μετοχών και είναι οι βασικοί μέτοχοι.
Οι πρώτες μεγάλες αποχωρήσεις από το Ελληνικό
Fosun και Al Maabar: Οι διεθνείς επενδυτές που εγκατέλειψαν το φιλόδοξο έργο πριν καν ξεκινήσει
Η συμμετοχή τους έδωσε στο έργο διεθνές κύρος και νομιμοποίηση (Lamda 49%, Fosun 29%, Al Maabar 22%). Η αποχώρησή τους, ωστόσο, άφησε ερωτήματα για τη διαδικασία του διαγωνισμού και περιόρισε τη διεθνή διάσταση της επένδυσης.
Η πρώτη μεγάλη ρωγμή στο επενδυτικό οικοδόμημα του Ελληνικού ήρθε νωρίς. Οι δύο μεγάλοι διεθνείς εταίροι που είχαν εξ αρχής συμμετάσχει στον διαγωνισμό – η κινεζική Fosun και η αραβική Al Maabar – αποχώρησαν από την κοινοπραξία λίγο μετά την κατακύρωση, στερώντας από το project τον διεθνή χαρακτήρα που αρχικά διαφημίστηκε.
Η Fosun, που είχε επενδύσει περί τα 145 εκατομμύρια ευρώ για το 29% του σχήματος, ήταν από τους πρωτεργάτες της κοινοπραξίας Global Investment Group (Lamda 49%, Fosun 29%, Al Maabar 22%), η οποία και ανακηρύχθηκε προτιμητέος επενδυτής. Ωστόσο, το Σεπτέμβριο του 2019, η Fosun αποχώρησε, επικαλούμενη «πολυετείς καθυστερήσεις λόγω γραφειοκρατίας και πολιτικών διαμαχών».
Ακολούθησε η αποχώρηση της Al Maabar, θυγατρικής της Mubadala Development – του κρατικού επενδυτικού ταμείου του Άμπου Ντάμπι. Με εμπειρία σε μεγάλα έργα υποδομής και πρόσβαση σε σημαντικά κεφάλαια, η Al Maabar είχε δεσμευτεί – από κοινού με τη Fosun και τη Lamda Development – να επενδύσει 3 δισ. ευρώ εντός της πρώτης τριετίας. Η φυγή της, όμως, σήμανε το τέλος της διεθνούς μετοχικής σύνθεσης του σχήματος.
Η αποχώρηση των δύο κολοσσών, μάλιστα, προκάλεσε ερωτήματα για τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό του αρχικού διαγωνισμού, στον οποίο τελικά υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά – εκείνη της κοινοπραξίας με τους Fosun και Al Maabar. Παρότι ο διεθνής χαρακτήρας της επένδυσης αποτέλεσε βασικό κριτήριο κατακύρωσης, οι δύο εταίροι αποχώρησαν προτού ξεκινήσουν τα έργα, οδηγώντας σε ένα «φιλικό διαζύγιο» και σε αναδιάρθρωση του σχήματος.
Η Lamda Development κάλυψε το κενό με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 650 εκατ. ευρώ, εξαγοράζοντας τα ποσοστά των διεθνών εταίρων. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούλιο του 2020, αποχώρησε και η Μαριάννα Λάτση, σε μια συναλλαγή δύο φάσεων που απέφερε συνολικά 83,4 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο, όπως ειπώθηκε, μιας «ουδέτερης» οικογενειακής αναδιάρθρωσης. Η οικογένεια Λάτση (τον Σπύρο και τη Μαργαρίτα Λάτση) διατήρησε τον έλεγχο της Lamda μέσω της Consolidated Lamda Holdings με ποσοστό 42,2%.
Το έργο του Ελληνικού συνεχίστηκε με ελληνική πλέον ταυτότητα, χωρίς την αρχική διεθνή λάμψη. Οι πρώτες αποχωρήσεις έδειξαν ότι οι δυσκολίες δεν θα ήταν μόνο τεχνικές ή πολεοδομικές, αλλά και στρατηγικές.
Οι άλλοι επενδυτές στη Lamda Development
Εκτός από την οικογένεια Λάτση, σημαντική παρουσία στο μετοχικό κεφάλαιο της Lamda Development έχουν αποκτήσει και άλλοι εγχώριοι και διεθνείς επενδυτές.
Ξεχωρίζει η παρουσία της Brevan Howard, του διεθνούς hedge fund με έδρα το Λονδίνο, υπό τη διαχείριση του Τρύφωνα Νάτση, η οποία έχει πλέον αποκτήσει ποσοστό άνω του 8%. Η είσοδός της ξεκίνησε σταδιακά την περίοδο 2020–2022, με την εξαγορά του μεριδίου της Μαριάννας Λάτση αλλά και του ποσοστού που πούλησαν τον Φεβρουάριο του 2025 οι Πάνος Γερμανός, Νέλη και Βασίλης Κάτσος.
Στο μετοχικό σχήμα συμμετέχει επίσης ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου, κατέχοντας περίπου το 2%. Τώρα όπως αναφέρουν αρκετοί στην αγορά, γιατί μόνο 2% ενώ μπορεί να έχει όσο θέλει, το γνωρίζει ο ίδιος και η εταιρεία.Παρούσα είναι και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), με επενδυτική συμμετοχή και εγγύηση στο «πράσινο ομόλογο» της εταιρείας, το οποίο χρηματοδοτεί την αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών – έργο για το οποίο η Lamda έχει συμβατική υποχρέωση.
Μετοχική συμμετοχή διατηρεί επίσης η Aegean Airlines του Ευτύχη Βασιλάκη, ενώ περίπου 25% των μετοχών κατέχεται από ξένους θεσμικούς επενδυτές. Τέλος, ποσοστό 6–10% βρίσκεται στα χέρια διασκορπισμένων ιδιωτών μετόχων, μέσω του χρηματιστηρίου.
Μ.Η.Τ. 242183